Արդարադատության ակադեմիան կզբաղվի քննիչների թեկնածուների մասնագիտական պատրաստմամբ
Հայաստանում շատ մեծ ուշադրություն է դարձվում Արդարադատության ակադեմիային: Դրա զարգացումը մտնում է իրավական և դատական բարեփոխումների 2012-2016 թվականների ռազմավարության ծրագրի մեջ: Ժամանակակից ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ ցանկացած բարեփոխումների հաջողության հավանականությունը մեծանում է, եթե նրանում առկա է կրթական բաղադրիչը:
«Կրթության ոլորտում գնալով ավելի շատերկրներում են օգտագործվումհեռաուսուցման տեխնոլոգիաները, որոնքմի քանի առավելություններ ունեն.խնայվում է ուսուցման մասնակիցներիժամանակը, տարածության հետ կապվածխնդիրն է վերանում և նյութականառումով նույնպես որոշակի ռեսուրսներեն խնայվում: Մենք հեռաուսուցմանոլորտն ի սկզբանե համարել ենք մերակադեմիայի առաջնահերթություններից մեկը և, բարեբախտաբար, լավ մասնագետներ ունենք այդոլորտում»,-«Արմենպրես»-ի հետ զրույցում` նշեց ՀՀ Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր, իրավաբանականգիտությունների թեկնածու Ռուբեն Մելիքյանը:
Նա նկատեց, որ եվրոպական տարածաշրջանում շուտով ավարտին է հասցվում հեռաուսուցման նոր մեթոդաբանությունը(գործող մեթոդաբանությունում առկա են որոշակի թերություններ), որը վերաբերում է Մարդու իրավունքների հեռահար կարգով ուսուցման մեթոդաբանությանը: «Մեր աշխատակիցը հրավիրվել է այդ մեթոդաբանությունը մշակող յոթ հոգանոց խմբի մեջ և,ինչպես փաստում են Եվրախորհրդի մեր գործընկերները, խմբի ամենաակտիվ անդամներից մեկն է, ինչը խոսուն փաստ է»,-շեշտեց Մելիքյանը` հավելելով, որ վերը նշված հեռաուսուցման նոր մեթոդաբանության շնորհանդեսը հավանաբար տեղի է ունենալու ընթացիկ տարվա հոկտեմբերին:
Արդարադատության ակադեմիայում հունիսի 30-ին տեղի ունեցած միջոցառման ընթացքում տրվել է Եվրոպայի Խորհրդի HELP ծրագրի շրջանակում հեռաուսուցման եղանակով իրականացվող առաջին փորձնական դասընթացի մեկնարկը: Առաջին խմբում ընդգրկված է 11 մասնակից՝ դատավորներ, դատախազներ, դատավորի օգնականներ, քննիչներ: Դասընթացը նվիրված է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիային և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքին: Հինգ շաբաթվա ընթացքում մասնակիցները պետք է առցանց յուրացնեն թեման և կատարեն առաջադրանքները: Ծրագրիպատասխանատուները բաց են առաջարկների համար, պատրաստ են հաշվի առնել այն բոլոր կարծիքները, որոնք կօգնենբարելավել դասընթացը:
Անդրադառնալով ՀՀ Արդարադատության ակադեմիայի հեռաուսուցման համակարգին`բանախոսն ընդգծեց, որ իրենց ռազմավարության հիմքում դրված է ոչ թե գիտելիքի փոխանցման մեխանիզմի, ինչպես շատ հաճախ դիտարկվում է հեռաուսուցումը, այլ հեռաուսուցման ձևաչափին համախատասխան մշակված որակյալ նյութերի առկայությունը: «Եթե դու ունեսորակյալ նյութեր, ապա դրանցից կկարողանաս ստանալ գիտելիքների փոխանցման ճիշտ որակ, ինչը թույլ կտահետագայում լրացու ցիչ ռեսուրսներ խնայել փոխանցման ծախսերի վրա»,-նշեց Ռուբեն Մելիքյանը`հավելելով, որ իրենք մաշկել են հեռաուսուցման փորձնական մեկ դասընթաց, որն արժանացել է իրենց գործընկերների հավանությանը: «Իհարկե,հեռաուսուցումը չի կարող ամբողջությամբ փոխարինել առկա ուսուցմանը, սակայն կարող է ապահովելգիտելիքների մոտ 50 տոկոսը»,-պարզաբանեց Մելիքյանը:
Մինչև Ակադեմիայի ձևավորումը դատական և դատախազական համակարգերի համար կադրերի պատրաստման և վերապատրաստման գործառույթները վերապահված էին համապատասխանաբար Դատական և Դատախազության դպրոցներին, սակայն մեկ միասնական կառույցի գործառնության գաղափարը համահունչ է ժամանակակից միջազգային զարգացումներին, որը իրացվում է Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Սլովենիայում, Սլովակիայում, Լեհաստանում և այլ երկրներում:
«Արմենպրես»-ի այն հարցին, թե արդյոք դատական և դատախազության դպրոցների միավորումը Ակադեմիայի գործունեության ընթացքում ինչ խնդիրների է հանգեցրել, նա պատասխանեց հետևյալը. «Արդարադատության ակադեմիան բացի դատականև դատախազական դպրոցների գործառույթների իրականացումից 2015 թվականից իր վրա է վերցրել նաև քննիչներիթեկնածուների մասնագիտական պատրաստման և գործող քննիչների վերապատրաստման գործառույթները: Իսկինչ վերաբերում է խնդիրներին, ապա մենք անում ենք հնարավոր ամեն ինչ, որպեսզի առավելագույնի հասցնենքառավելությունները: Մենք երբեք չենք հանդիպել մի իրավիճակի, երբ դատավորները կամ դատախազներըհրապարակայնորեն դժգոհություն հայտնեին համատեղ դասընթաց իրականացնելու վերաբերյալ: Մենք չենքընտրում առանձնահատուկ դասընթացներ, այլ ընտրում ենք այնպիսինները, որ երկու թիրախային խմբերիմասնակցությունն արդյունավետ լինի. դատավորները լսում են դատախազների դիրքորոշումները և հակառակը,ինչը շատ լավ ուսումնական մեթոդ է: Բացի այդ մենք այժմ ակտիվորեն աշխատում ենք նաև փաստաբաններիդպրոցի հետ, որպեսզի որոշակի առումով ուսումնական գործընթացին ներգրավենք նաև փաստաբաններին»:
Իրավական համակարգին վերաբերող օրենսդրական փաթեթով, որն Ազգային ժողովն ընդունել էր 2013 թվակնի մայիսի 2-ին, ՀՀկառավարությունը որոշում ընդունեց ստեղծել Արդարադատության ակադեմիա: Կառավարության 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի N 990-Ա որոշման համաձայն՝ Արդարադատության ակադեմիային է վերապահված դատակ ան և դատախազականհամակարգերը մասնագիտացված կադրերով ապահովելու գործառույթը:
Ակադեմիայի նպատակն է որակավորման ստուգման արդյունքներով դատավորների և դատախազների թեկնածուների ցուցակումընդգրկված անձանց մեջ դատավորի կամ դատախազի պաշտոն զբաղեցնելու համար անհրաժեշտ հմտությունների ձևավորումը,դատական ծառայողների, դատախազության աշխատակազմում պետական ծառայողների և դատական կարգադրիչներիվերապատրաuտումը, մասնագիտական գիտելիքների ընդլայնումը, համատեղ կրթական ծրագրերի իրականացումը:
