Երևան, 18.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
«Մա՛մ, միշտ կհիշես, որ Արամի մաման ես, քեզ ձիգ կպահես». Արամ Խաչատրյանն անմահացել է հոկտեմբերի 15-ին, տուն «վերադարձել»... երկու ամիս անց. «Փաստ» Եղել են նաև երեխաների մահվան դեպքեր. ի՞նչ գործնական, կիրառական նշանակություն կարող է ունենալ ատենախոսությունը. «Փաստ» «Այսօրվանից պետք է պատրաստվեն հնարավոր զարգացումներին». «Փաստ» Սեփականության իրավունքի «ռեքվիեմը»՝ կանխատեսելի ծանր հետևանքներով. «Փաստ» Մոտ 3000 քմ վարչական տարածք կազատվի արխիվային փաստաթղթերից. էլեկտրոնային համակարգ մուտքագրելուց հետո դրանք կոչնչացվեն. «Փաստ» Ազգային ինքնության հետևողական ջնջումը շարունակվում է. «Փաստ» Մինչ Բաքուն փորձում է «մաքրել արյան հետքերը», Երևանը լռում է. «Փաստ» Կոտրելով «ընտրական սինդրոմը». երբ քաղաքացուն չեն մոռանում քվեարկությունից հետո. «Փաստ» Ավելի ողորմելի, ստորաքարշ ու խղճալի պահվածք դժվար է պատկերացնել. Տիգրան Աբրահամյանն արձագանքել է աղմկահարույց միջադեպին Կուրթան. խնդիրներից դեպի լուծումներ․ Նարեկ Կարապետյան


Եգիպտական Սֆինքսի տակ հսկայական ստորգետնյա քաղաք են հայտնաբերել (լուսանկարներ)

Lifestyle

Հնէաբանները զարմանալի հայտնագործություն են արել Սֆինքսի տակ։ Պարզվում է՝ աշխարհի ամենաառեղծվածային մոնումենտներից մեկի տակ հսկայական 12 հարկանի ստորգետնյա քաղաք են հայտնաբերել։

Մի քիչ պատմություն

Պաշտոնական վարկածի համաձայն՝ Սֆինքսը կառուցվել է մոտավորապես 4500 տարի առաջ՝ կրաքարի հսկայական մոնոլիտից։ Այն կառուցվել է Խեֆրեն փարավոնի պատվին։ Եգիպտական քաղաքակրթության անկումային փուլում՝ պարսիկների նվաճման ժամանակաշրջանում, այն մասնակիորեն ավիրվել է որպես եգիպտական աստվածների խորհրդանիշ։ Բարեբախտաբար, մոնումենտի մեծ մասը թաղված էր ավազի տակ, ինչի շնորհիվ մեր ժամանակներում հնարավոր է դարձել ավելի մանրամասն ուսումնասիրել այն ու չափագրություններ անել։ Դրանց արդյունքում ի հայտ են եկել փաստեր, որոնք ստիպում են ամբողջովին վերանայել ակադեմիական գիտության ընդունած հայեցակարգերը ճարտարապետա-մշակութային այս գլուխգործոցի վերաբերյալ։

Ավելի հին, քան մարդկային քաղաքակրթությունը

Առաջին մարդը, ով ուշագրավ եզրահանգման եկավ, բոստոնցի մի գիտնական էր, ով, 1991 թվականին Սֆինքսի մակերևույթի էրոզիան ուսումնասիրելով, պարզել է, որ իրականում դրա տարիքն առնվազն 9500 տարեկան է կազմում, այսինքն՝ առնվազն 5000 տարով ավելի հին է, քան ընդունված էր համարել։ Հետո եկավ Ռոբերտ Բյուվելն, ով օգտագործեց համակարգչային մոդելավորման ժամանակակից տեխնոլոգիաները և պարզեց, որ Սֆինքսը մոտ 12.500 տարեկան է, ու երբ այն կառուցվել է, Առյուծի համաստեղությունը երկնակամարում գտնվել է հենց դրա գլխավերևում։ Նա տրամաբանորեն ենթադրեց, որ առյուծակերպ Սֆինքսը հենց դրա համար էլ կառուցվել է հենց այդ վայրում։

Նախկինում եղած հիպոթեզների դագաղին խփված վերջին մեխը խփեց ոստիկանության նկարիչ Ֆրենկ Դոմինգոն, ով ֆոտոռոբոտներ էր նկարում։ Նա հայտարարեց, որ Սֆինքսի դեմքը ոչ մի ընդհանուր բան չունի Խեֆրեն փարավոնի հետ, այնպես որ՝ այն չէր կարող կառուցված լինել այդ փարավոնի իշխանության օրոք։

Սֆինքսի տակ հսկայական բացվածքներ կան

Իհարկե, այս ամենը կարող էր անտեսվել ու կորել գիտական աշխատասենյակների փոշոտ գրապահարաններում, բայց 1989 թվականին Սֆինքսը որոշեցին հետազոտել նաև ճապոնացիները՝ ի դեմս Սակուջի Յոշիմիրայի հետազոտական խմբի, ովքեր, օգտագործելով ժամանակակից էլեկտրոմագնիսային ու ռադիոտեղորոշիչ սարքավորումներ, հայտնաբերեցին թունելներ ու սենյակներ հենց Սֆինքսի տակ։ Նրանց հայտնագործությունից հետո միանգամից իրար խառնվեցին եգիպտական իշխանություններն ու ցմահ արտաքսեցին Յոշիմիրային և նրա խմբին իրենց երկրից։ Նույն հայտնագործությունը նույն թվականին կրկնեց ամերիկացի գեոֆիզիկոս Թոմաս Դոբեկին։ Ճիշտ է, նա հասցրեց միայն Սֆինքսի աջ թաթի տակի փոքր հատվածն ուսումնասիրել, մինչև նրան օպերատիվ կերպով բերման ենթարկեցին և նույնպես արտաքսեցին երկրից։

Երեք շատ տարօրինակ իրադարձություններ

1993 թվականին Քեոփսի բուրգում գտնվող հուղարկավորման խցից դուրս եկող նեղ թունելով (20х20սմ) ռոբոտ ուղարկեցին, որը դրանում հայտնաբերեց փայտե դռնակ՝ անագե բռնակներով, որից այն կողմ չկարողացավ շարժվել։ 10 տարի անց գիտնականները նոր ռոբոտ ուղարկեցին, որը կարող էր այդ դուռը բացել։ Ռոբոտը 2003 թվականին կարողացավ բացել դուռը, բայց չկարողացավ շատ խորանալ, որովհետև առանց այն էլ նեղ այս թունելն ավելի էր նեղանում այդ դռնակից այն կողմ։ Բայց այն հասցրեց ֆիքսել առջևում գտնվող մեկ այլ դռնակ։ Նոր ռոբոտ սկսեցին պատրաստել և այն բաց թողեցին 2013 թվականին։ Հայտնի չէ, թե ինչ հայտնաբերեց երրորդ ռոբոտը, քանի որ դրա հետազոտությունների արդյունքների վրա գաղտնիության կնիք դրեցին, սակայն այս գիտափորձից հետո զբոսաշրջիկներին կտրականապես արգելվեց բուրգերի ներսը մտնել։

Գաղտնի քաղաքը

Թեև այսքանով պաշտոնական տեղեկատվությունը վերջանում է այս թեմայի շուրջ, առկա են բազմաթիվ ոչ պաշտոնական լուրեր, որոնցից մեկն ակտիվորեն առաջ է մղվում ամերիկյան Քեյսիի հիմնադրամի կողմից։ Համաձայն այս վարկածի՝ երբ ռոբոտն անցել էր երկրորդ դռնով, Սֆինքսի առջևի թաթերի մոտ քարե մի պատ է բարձրացել, որի վրա հիերոգլիֆներ են եղել, որոնց վրա գրված է եղել ինչ-որ Վկայությունների սրահի մասին, որը գտնվում է Սֆինքսի տակ։

Պեղումների արդյունքում եգիպտացի հնէաբանները գտել էին այդ սենյակը, որը յուրօրինակ նախասրահ էր, որտեղից նրանք մեկ հարկ էլ էին ներքև իջել, ինչի արդյունքում հայտնվել էին կլոր սրահում, որից 3 թունել էր գնում դեպի Մեծ բուրգը։ Դրանից հետո շատ տարօրինակ բաներ սկսեցին կատարվել. ասում են, թե դրանցից մեկը փակված էր գիտությանն անհայտ ինչ-որ էներգետիկ դաշտով, որը հեռացրել են ինչ-որ մեծ մարդիկ։ Դրանից հետո խումբը հայտնվել է 12 հարկանի ստորգետնյա մի շենքում, որն ունի 10 կիլոմետր լայնություն ու 13 կիլոմետր երկարություն։ Քեյսիի հիմնադրամը հայտարարում է նաև, որ եգիպտական իշխանությունները թաքցնում են Տոտի գավազանը, որը համաշխարհային նշանակության հնէաբանական գտածո է և իր մեջ պարունակում է մարդկությանն անհայտ հզորագույն տեխնոլոգիաներ։

Ավելի շատ հարցեր, քան պատասխաններ

Ինչ խոսք, առաջին հայացքից Քեյսիի հետևորդների տեսությունն անհեթեթություն է թվում, ու ամեն ինչ այդպես էլ կլիներ, եթե եգիպտական իշխանությունները մասնակիորեն չհաստատեին ստորգետնյա քաղաքի հայտնաբերման փաստը։ Բնականաբար, նրանք չեն հաղորդել էներգետիկ դաշտերի մասին, ինչպես նաև երբևէ չեն փորձել ներթափանցել այդ քաղաք, սակայն ստորգետնյա քաղաքի գոյությունը փաստ է։ Այնպես որ, Սֆինքսն իր հերթական հանելուկն է առաջարկում մարդկությանը, իսկ մեզ մնում է սպասել այն հերոսին, ով կբացահայտի այն։

«Մա՛մ, միշտ կհիշես, որ Արամի մաման ես, քեզ ձիգ կպահես». Արամ Խաչատրյանն անմահացել է հոկտեմբերի 15-ին, տուն «վերադարձել»... երկու ամիս անց. «Փաստ»Եղել են նաև երեխաների մահվան դեպքեր. ի՞նչ գործնական, կիրառական նշանակություն կարող է ունենալ ատենախոսությունը. «Փաստ»«Այսօրվանից պետք է պատրաստվեն հնարավոր զարգացումներին». «Փաստ»Սեփականության իրավունքի «ռեքվիեմը»՝ կանխատեսելի ծանր հետևանքներով. «Փաստ»Մոտ 3000 քմ վարչական տարածք կազատվի արխիվային փաստաթղթերից. էլեկտրոնային համակարգ մուտքագրելուց հետո դրանք կոչնչացվեն. «Փաստ»Ազգային ինքնության հետևողական ջնջումը շարունակվում է. «Փաստ»Մինչ Բաքուն փորձում է «մաքրել արյան հետքերը», Երևանը լռում է. «Փաստ»Կոտրելով «ընտրական սինդրոմը». երբ քաղաքացուն չեն մոռանում քվեարկությունից հետո. «Փաստ»Գեղարքունիքի մարզում սկսվել է անասնակերի բերքահավաքըՀուլիսի 20-ին, 21-ին, 22-ին և 23-ին լույս չի լինելու հարյուրավոր հասցեներումՔամու ուժգնացում, կարկուտ․ ի՞նչ եղանակ է սպասվում առաջիկայումԹրամփը ներկա կլինի ԱԱ եզրափակչինՈւժեղ կարկուտ է տեղացել Շիրակի մարզում․ նախրապանը սարերում է եղել և բավականին ծանր վնաuվածքներ է ստացել7,4 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է գրանցվել Մեքսիկայի ափերի մոտՎարկային և քրեական համաներում՝ հանուն սոցիալական արդարության․ Հրայր ԿամենդատյանՀայտնի է՝ երբ կհրապարակվեն բուհերի ընդունելության արդյունքներըԿենտրոնական Ասիան բացառիկ ուժեղ շոգի ազդեցության տակ է. ջերմաստիճանը հասել է մինչև +49°CՈւժեղ կարկուտ է տեղում ԼանջիկումՁկան և ձկնամթերքի արտահանման նպատակով «TRACES» համակարգում գրանցումն անժամկետ է․ ՍԱՏՄՀրանտ-Լեոն Ռանոսը կարիերան կշարունակի իսպանական ակումբումԽոշոր ավտովթար՝ Երևանում․ բախվել են ուսումնական «Toyota Corolla»-ն, «Nissan»-ը, «Լադա»-ն և «FAW» բեռնատարըԱբովյան-Արզնի-Նոր Գեղի ավտոճանապարհի մի հատվածը ժամանակավորապես փակ կլինիԱդրբեջանի ԱԳՆ-ն հայտարարել է Ռուսաստանի հետ ուղիղ չվերթները վերսկսելու ծրագրերի մասինՀայտնաբերվել է որպես անհետ կորած որոնվող 74-ամյա կնոջ մարմինըԿորսված հնարավորություններ. Ինչու՞ Գյուլագարակը դեռևս չի դարձել զբոսաշրջային կենտրոն. Ուժեղ ՀայաստանԱվելի ողորմելի, ստորաքարշ ու խղճալի պահվածք դժվար է պատկերացնել. Տիգրան Աբրահամյանն արձագանքել է աղմկահարույց միջադեպին Ավետիք Չալաբյանը ակտիվ պայքար էր մղում ընտրությունների արդյունքները կեղծել ցանկացողների դեմ. Աննա ԿոստանյանԻրանը hարվածել է Հորդանանի բազայnւմ ԱՄՆ ռազմաoդային nւժերի մի քանի ինքնաթիռի Գագիկ Ծառուկյանին կալանավորելու որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացվել Երիտասարդ ծնողները չեն համաձայնի իրենց երեխաներին ուղարկել դպրոց հարևան բնակավայրերում. Ատոմ ՄխիթարյանՄեր երկրի պատմությունը շատ դաժան է եղել, բայց շնորհիվ մեր ամուր գենետիկ կոդի` մենք ունենալու ենք լավ սերունդներ. Լիլիթ ԱրզումանյանՄենք չենք ապրում իրավական պետությունում, այստեղ ամեն ինչ որոշում է գործադիրը. Մենուա ՍողոմոնյանՄինչև 25% idcoin՝ Flyone-ից ավիատոմսեր գնելիս. Idram&IDBankԿոնվերս Բանկը լավագույնն է Euromoney-ի Armenia’s Best Digital Bank for Consumers անվանակարգումՊատերազմը մղվում է ոչ միայն ֆիզիկական խրամատներում, այլև մարդկանց ուղեղներում․ Ավետիք ՉալաբյանMining Innovation Summit՝ SeasideStartup Summit Armenia 2026-ի շրջանակում Կուրթան. խնդիրներից դեպի լուծումներ․ Նարեկ Կարապետյան Քոչարյանի նոր մեկնաբանությունը վերակենդանացնում է 2008-ի իշխանության փոխանցման քննարկումները․ Հենրիխ Դանիելյան Ucom-ը և Մայքրոսոֆթ ինովացիոն կենտրոնը նպաստում են դպրոցականների կիբեռանվտանգության գիտելիքների զարգացմանը Ավետիք Չալաբյանի համար իր երկրում ապրելն ու այն շենացնելը միշտ եղել է մարտահրավեր. Անահիտ ԱդամյանԱԹՍ-ների դերը նորօրյա պատերազմներում. ի՞նչ դասեր պետք է քաղենք․ Հրայր ԿամենդատյանԿարկուտ կտեղա՞․ ի՞նչ եղանակ սպասել հուլիսի 17-ից 21-ինՀուլիսի 17-ին, 20/21-ին գազ չի լինելու․ հասցեներԿրակոցներ են հնչել Լոռու մարզում․ կա վիրավորԵրեք օր էլեկտրաէներգիայի անջատումներ կլինենԻրանական Քեշմ կղզու մոտակայքում ամերիկյան արկեր են ընկնելԲաբաջանյան փողոցից դեպի Շիրակի փողոց գնացող կամրջի վրա «Lexus»-ը բшխվել է երկաթե արգելապատնեշներինԶելենսկին Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարի պաշտոնում առաջարկել է Եվգենի ԽմարայինՄարկ Կուկուրելյան հայտարարել է, որ պատրաստ է գլխավոր մարզիչ Լուիս դե լա Ֆուենտեի դեմքի դաջվածքն անել, եթե հաղթեն Աշխարհի առաջնությունումԱլիևը Թրամփին շնորհակալություն է հայտնել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատման գործում ունեցած ներդրման համար