Իրանը ՀՀ-ի հետ համագործակցության հարցում սահմանափակումներ չունի
Քաղաքական
«Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահի առաջին տեղակալ Էսհաղ Ջահանգիրիի գլխավորած պատվիրակության այցը շատ կարևոր և որոշիչ դեր է խաղում մեր տնտեսության համար, քանի որ Էսհաղ Ջահանգիրին վերահաստատեց իրենց պատրաստակամությունը ՀՀ-ի հետ մի քանի խոշոր ծրագրերի իրականացումը, ինչպես նաև նշվեց, որ Հայաստանի հետ որևիցէ սահմանափակում չունեն հարաբերությունները զարգացնելու համար»,- անդրադառնալով Իրանի առաջին փոխնախագահի՝ Հայաստան կատարած այցին, Orer.am-ի հետ զրույցում նշեց տնտեսագետ Համլետ Թադևոսյանը:
«Հիմնական խոշոր ծրագրերն են` 1. էներգետիկայի ոլորտի ծրագրերի իրականացում, 2. տրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացում և իրականացում: Էներգետիկայի ոլորտում, արդեն իսկ կարելի է նշել, որ կողմերը եկել են համաձայնության, որ Հայաստան- Իրան բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման 3-րդ գծի կառուցման մեկնարկ տրվի և կավարտվի 2018 թվականին ավելացնելով գազ-էլեկտրաեներգիա փոխանակման ծավալը:
Անդրադարձ է եղել նաև Մեղրիի ՀԷԿ-ի կառուցման հետ կապված հետագա քայլերին: Կողմերը անդրադարձան նաև ճանապարհային ենթակառուցվածքների ծրագրերին, մասնավորապես, Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի ներդրումային ծրագրին և Հայաստան-Իրան երկաթգծի նախագծին: Երկու կողմերն էլ պատրաստակամություն հայտնեցին նոր թափ հաղորդել ՀՀ-Իրան ծրագրերի վերսկսման և իրականացման համար»,- ասաց տնտեսագետը:
Նրա խոսքերով, Էներգետիկայի ոլորտում անկասկած երկու կողմերն էլ ունեն իրենց շահերը և փաստացի Հայաստան-Իրան բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման առաջին երկու գծերը ցույց են տվել արդյունավետությունը, որ այսօր երկու կողմերը սկիզբ են դնում 3-րդ գծի իրականացման ծրագիրը:
«Իսկ Մեղրիի ՀԷԿ-ի կառուցման մասով մշակվելու է հետագա քայլերի իրականացման ծրագիր: Այսինքն՝ էներգետիկայի ոլորտում Հայաստան-Իրան համագործակցությունը կարելի է գնահատել քայլ առաջ: Ճանապարհային, տրանսպորտի, երկաթգծի և փոխադրումների հետ կապված կողմերը նույնպես հաստատել են իրենց պատրաստակամությունը: Այս ծրագրերը Իրանի համար կարևոր նշանակություն ունեն, քանի որ այլընտրանքային ճանապարհ է ունենում Պարսից ծոցիդ դեպի Սև ծով: Իհարկե այսօր շատերը նշում են, որ ՀՀ-ով անցնող երկաթգիծը շատ ավելի թանկ է քան մեր հարևան երկրներով և դա իրոք այդպես է, բայց Իրանը այստեղ խնդիր չի կարող դնել կամ ՀՀ-ով կամ ուրիշ ճանապարհով, քանի որ այս ծրագիրը նույն մետաքսի ճանապարհի ծրագիրն է և բոլոր երկրները, ովքեր ցանկություն կհայտնեն, ապա կարող են միանալ այս ծրագրին և միանալ երկաթգծի ցանցին»,- ասաց Համլետ Թադևոսյանը:
Նրա խոսքերով, բացի այդ Իրանի համար շատ ավելի ապահով է, որ Սև ծով ելքը ունենա ՀՀ-ի տարածքով քան հարևան երկրներով, քանի որ Թուրքիան անկանխատեսելի հարևան է և հետագա ԱՄՆ-Իրան բանակցությունները սրվելու դեպքում Թուրքիան նույնպես միանալու է պատժամիջոցներին, իսկ Թուրքիայի փոքր եղբայրը՝ Ադրբեջանը, բացի այն, որ կանի ամեն ինչ մեծ եղբոր համար, նաև վիճելի տարածքներ ունի Իրանի հետ:
«Այսինքն վստահության առումով միանշանակ Իրանի համար շատ կարևոր է, որ երկաթգիծը և ավտոճանապարհը անցնի ՀՀ-ի տարածքով: Վրաստանի չմիանալու խնդիր չունի այս մետաքսի ճանապարհին, քանի որ կորցնելու ոչինչ չունի բացի շահից, բացի Վրաստանի կառավարությունը Չինաստանում հանդիպում է ունեցել և ցանկություն է հայտնել միանալ մետաքսի ճանապարհին: Թե որ երկրից կմտնի ճանապարհը կամ բոլոր հարևան երկրներից էլ կմիանան մետաքսի ճանապարհին և կհասնեն մինչև Սև ծով` Վրաստանի համար տարբերություն չկա: ՀՀ-ի մասով Վրաստանը կարիք չունի ներդրման, քանի որ այդ գիծը այսօր գործում է:Այնպես որ երկաթգծի կառուցումը սկսելու միակ պատճառը ֆինանսավորումն է, որի մասով Չինաստանը պատրաստակամություն է հայտնել և այժմ երկու երկրների պատասխանատու մարմինները բանակցություններ են վարում այդ ուղղությամբ»,- հավելեց տնտեսագետը:
