Սողանքների ակտիվությունը կապված է նաև մարդկային գործոնի հետ. Հովհաննես Եմիշյան
Հայաստանում հաշվառված են 2 հազար 504 սողանքային գոտիներ, որոնք գտնվում են տարբեր մարզերի 233 համայնքներում: Մասնավորապես, Տավուշի, Սյունիքի, Կոտայքի, Արարատի, Վայոց ձորի մարզերում, ինչպես նաև Երևանում` Սարի թաղ թաղամասում: Այս մասին Արմենպրեսի մամուլի սրահում հրավիրված ասուլիսին նշեց ԱԻՆ Փրկարար ծառայությանԲնակչության պաշտպանության և աղետների հետևանքների վերացմանկազմակերպման վարչության պետ Հովհաննես Եմիշյանը:
«Մեր երկրի համար սա լուրջ խնդիր է. սողանքային գոտիները տարածքային առումով կազմում են մեր երկրի 4 տոկոսը: Խնդիրների լուծման համար տարբեր աշխատանքներ են իրականացվում, մասնավորապես, «Ճապոնիայի միջազգային գործակալության» հետ նոր ծրագիր ենք սկսել: Հայաստանի և Ճապոնիայի փորձագիտական խումբը մեր երկրում ուսումնասիրեց ամենաակտիվ սողանքները: Առանձնացվեցին երկու շատ ակտիվ սողանքներ` Շիրակի մարզի Առափի համայնքում և Տավուշի մարզի Գետահովտում: Գետահովտում ունենք 95 բնակելի շենքեր, որոնք սողանքային լանջին են գտնվում, Առափիում գյո ւղի ձախ թևն է ամբողջությամբ սողանքային լանջի վրա: Այդտեղ նաև կա դպրոց»,-ասաց Հովհաննես Եմիշյանը:
2015 թվականից այդ երկու սողանքների վրա տեղադրվել են հատուկ սարքավորումներ, որոնք տեղեկատվություն են փոխանցում սողանքի ակտիվության, շարժի մասին: Հովհաննես Եմիշյանը նշեց, թե իրենց խնդիրն այն չէ, որ պարզապես ֆիքսեն սողանքային հատվածը: Նաև իրականացվում են այդ երկու սողանքների կայունացման աշխատանքներ: Դրանք իրականացնելու համար Փրկարար ծառայությունն ստացել է համապատասխան սարքավորումներ, մասնավորապես, հորիզոնական հորատման համար: Հայ մասնագետները ճապոնացիների հետ այդ երկու տեղամասերում կիրականացեն սողանքի կայունացման աշխատանքներ, հետագայում արդեն պատրաստված մասնագետները կփորձեն մյուս տեղամասերում ևս գործել:
«Շատ կարևոր է այդ գործում համայնքների ներգրավվածությունը, մարդկանց վերաբերմունքն իրենց շրջապատին, իրենց տարածքին: Հիմա փորձում ենք աշխատել համայնքների հետ: Վերջին 2015 թվականին տեղի ունեցած սողանքային դեպքերի ուսումնասիրությունը ցույց տվեց, որ հիմնականում առկա է մարդկային գործոնի ազդեցությունը: Ճապոնացիներն արձանագրեցին, որ խոչընդոտներից է ջրօգտագործման չկանոնակարգված օգտագործումը: Թեք լանջերում ջրերի անսահմանափակ օգտագործումը հանգեցնում է սողանքների: Երբ ջրի աղբյուրը մեկուսացվում է, ակտիվացումը կանգ է առնում: Այժմ փորձում ենք մարդկանց հետ աշխատանք տանել, որ իրենք սողանքի հետագա ակտիվացման պատճառ չհանդիսանան: Եթե այս մոտեցումները կիրառվեն, մենք կարող ենք ունենալ ավելի լավ վիճակ»,-ավելացրեց Հովհաննես Եմիշյանը` նշելով, որ կան համայնքներ, որտեղ բնակիչները ակտիվ աշխատում են Փրկարար ծառայության հետ: Շիրակի մարզի Առափի համայնքում էլ բնակիչները ջրահեռացման համակարգ են կառուցել սողանքի վտանգը նվազեցնելու համար: Հովհաննես Եմիշյանի խոսքով, սողանքային գոտիներից բնակիչներին պարզապես տեղափոխելը հարցի լուծում չէ: Կան դեպքեր, օրինակ, Ողջաբերդում, բնակիչներին փոխհատուցում է տրվել, սակայն մարդկանց մի մասը վերադառնում է իրենց վթարային շենքեր, որովհետև կապված է այդ տարածքին: Սողանքների հետ կապված՝ Փրկարար ծառայության աշխատանքի ծավալն ավելանում է, քանի որ, տեղումներով պայմանավորված, ակտիվանում են նաև սողանքները: Դա նկատելի է հատկապես աշնանը և գարնանը:
