Հայաստան-Կիպրոս. միջպետական գերազանց հարաբերություններ

Հայաստան-Կիպրոս հարաբերությունները ՀՀ անկախությունից ի վեր աչքի են ընկել քաղաքական երկխոսության բարձր մակարդակով ու տարբեր որոտներում զարգացող համագործակցությամբ: Ինչպես և հայ-հունական հարաբերությունների դեպքում, Հայաստանի Հանրապետություն-Կիպրոսի Հանրապետություն հարաբերությունները հիմնված են պատմական սերտ առնչություննե րի ու երկու ժողովուրդների միջև ամուր բարեկամության, ինչպես նաև համանման շահերի վրա:

Ինչպես հաղորդում է Արմենպրես-ը, Հայաստանի ու Կիպրոսի միջպետական հարաբերությունների մակարդակի մասին վկայում են բարձրաստիճան ակտիվ փոխայցերը: Հայկական կողմից պետական այցեր են կատարել նախագահներ Ռոբերտ Քոչարյանը (2006 թ.) և Սերժ Սարգսյանը (2011 թ.), ինչպես նաև այցեր են կատարվել արտգործնախարարի ու ԱԺ նախագահի մակարդակով: 2009 թ. պետական այցով Հայաստան ժամանեց Կիպրոսի Հանրապետության նախագահ Դիմիտրիս Խրիստոֆիասը: Տարբեր տարիներին տեղի են ունեցել նաև Կիպրոսի Ներկայացուցիչների պալատի նախագահի գլխավորությամբ բարձրաստիճան պաշտոնական այցեր:

2015 թ. Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի միջոցառումներին մասնակցելու նպատակով Երևան ժամանեց Կիպրոսի նախագահ Նիկոս Անաստասիադիսը: Ապրիլի 24-ին Ծիծեռնակաբերդի բարձունքում ելույթ ունենալով՝ նա ընդգծեց, որ թե Հայաստանը, թե Կիպրոսը անպատժելիության զոհեր են: «Մենք այստեղ ենք, որ հարգանքի տուրք մատուցենք հայ ժողովրդին, որը իր ուժով կարողացավ կենդանի մնալ միլիոնավոր նախնիների կյանքի գնով։ Մեծ Եղեռնը հիշելը, վերապրողների ուժին հարգանքի տուրք մատուցելը շատ կարևոր է, և ողջ մարդկությունն է կրում այդ պարտավորությունը։ Մենք հիշում ենք ու պահ անջում»,- ընդգծեց Կիպրոսի նախագահը։

2009 թ. հուլիսի 6-ին Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը և պետական այցով Երևանում գտնվող Կիպրոսի Հանրապետության նախագահ Դիմիտրիս Խրիստոֆիասը հանդես եկան համատեղ հայտարարությամբ՝ նշելով որ ժողովուրդների ամուր պատմական կապերի և ընդհանուր մշակութային արժեքների վրա խարսխված հայ-կիպրական բարեկամական հարաբերությունները հաստատուն հիմք են ստեղծում բազմակողմանի համագործակցության զարգացման համար: Առանձնահատուկ ընդգծվեց, որ Կիպրոսի Հանրապետությունը կնպաստի Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական Միության միջև երկխոսության հետագա զարգացմանը : Կողմերը նաև համաձայնեցին ակտիվացնել համագործակցությունը միջազգային կազմակերպություններում և պատշաճ կերպով հաշվի առնել միմյանց տեսակետները:

Հայ-կիպրական միջպետական հարաբերությունների զարգացումը նոր մակարդակն արձանագրվեց 2011 թ.  ՀՀ և Կիպրոսի Հանրապետության միջև երկկողմ հարաբերությունների մասին համատեղ հռչակագրով:  Նախագահ Սերժ Սարգսյանի՝ Կիպրոս կատարած պետական այցի շրջանակներում ստորագրված հռչակագրով, վկայակոչելով Հայաստանի և Կիպրոսի միջև  խորը արմատավորված և եղբայրական հարաբերությունները, հռչակվեց երկուստեք քաղաքական ու տնտեսական, ինչպես նաև ռազմատեխնիկական ու այլ ոլորտներում համագործակցությունը ընդլայնելու պատրաստակամությունը: Մասնավորապես, փոխադարձ ա ջակցության արտահայտմամբ, Հայաստանը և Կիպրոսը հռչակեցին, որ սատարում են Կիպրոսի հիմնախնդրի լուծման և Արցախյան հակամարտության խաղաղ կարգավորման՝ համապատասխան կողմերի կառուցողական ջանքերին:

Կիպրոսի Հանրապետությունը, ողջունելով Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորմանն ուղղված ջանքերը` հատկապես Հայաստանի, ափսոսանք հայտնեց, որ 2009թ. ստորագրված դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման և հարաբերությունների զարգացման մասին երկու արձանագրությունների վավերացումը կանգ է առել թուրքական նախապայմանների պատճառով: 

Հռչակագրով Հայաստանը և Կիպրոսը հայտնեցին իրենց վճռականությունը` նոր որակական մակարդակի հասցնելու փոխադարձ վստահության և հարգանքի եղբայրական առկա հարաբերությունները: Ընդգծվեց, որ այդ նպատակով կողմերը մոտ ապագայում գործնական քայլեր կձեռնարկեն վերոնշյալ դրույթների արդյունավետ իրականացման համար:

Հայ-կիպրական միջպետական հարաբերությունների հատուկ բովանդակության մասին վկայում է հատկապես միջխորհրդարանական բարձր մակարդակի երկխոսությունը:

2008 թ. պաշտոնական այցով Հայաստան ժամանեց Կիպրոսի Ներկայացուցիչների պալատի նախագահ հայազգի Մարիոս Գարոյանը. նա վերահաստատեց այն գերազանց կապերը, որ կան երկու խորհրդարանների միջև: 2010 թ. Կիպրոս այցելեց ՀՀ ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի գլխավորած պատվիրակությունը: Հովիկ Աբրահամյանի հետ հանդիպման ընթացքում Մարիոս Գարոյանը շեշտեց, որ միջազգային կառույցներում Հայաստանը կարող է ապավինել Կիպրոսի անվերապահ աջակցությանը: