Կարեն Ճշմարիտյանի կարծիքով կոռուպցիան խոր արմատներ ունի, և այն վերացնելը հեշտ չէ. «Փաստ»
Հասարակություն
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Նախկին էկոնոմիկայի նախարար, նախկին ԱԺ պատգամավոր Կարեն Ճշմարիտյանի կարծիքով՝ օրենքների կիրառման առումով կառավարությունը մշտապես էլ խնդիրներ և՛ ունեցել է, և՛ ունի: Դրանք չեն լուծվում օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ բազմաթիվ պատճառների հետևանքով:
«Դա բազմաթիվ գործոններով է պայմանավորված, սկսած ներքին անկազմակերպվածությունից, վերջացած այլ խնդիրներով: Համեմատության համար նշեմ, որ օրինակ՝ «Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքը մեզ մոտ ընդունվել է 2000 թ.–ին, իսկ Ֆրանսիայում՝ Նապոլեոնի ժամանակ: Այսինքն՝ նրանք 200 տարվա փորձ ունեն, իսկ մենք՝ 15»,– ասաց Կ. Ճշմարիտյանը:
Անշուշտ հարց է ծագում, թե օրենքի տարիքն ինչ կապ կարող է ունենալ դրա կիրառման հետ, քանի որ վերջինն ավելի շատ ցանկությունների դաշտից է: Եվ դժվար է հաշտվել այն մտքի հետ, որ մեզ ևս 200 տարի է պետք ներկայի կիսաֆեոդալական հասարակարգից զարգացած կապիտալիստականին անցնելու համար: Աշխարհից 200 տարով հետ չմնալու համար հարկավոր է օր առաջ գործի անցնել և դարակներում փոշիների մեջ կորած օրենքները կյանքի կոչել, որպեսզի ցանկացած տնտեսվարող սուբյեկտ, անկախ քավորսանիկական իր կապերից, կարողանա լիարժեք պաշտպանել իր իրավունքները: Հակառակ դեպքում՝ սայլը երկար ժամանակ դեռ մեխված կմնա նույն կետում:
Ինչ վերաբերում է կոռուպցիայի դեմ պայքարին, ապա Ճշմարիտյանի կարծիքով՝ հատվածային մոտեցում ցուցաբերելով դժվար է դրա դեմ արդյունավետ պայքարել, քանի դեռ չեն վերացել դրանք ծնող պատճառները:
«Պետք է նախ կոռուպցիայի մոտիվացիաները վերացնել, որը շատ ավելի խորն է: Այն ունի և՛ ավանդական հիմքեր, որոնք գալիս են նախկին համակարգից, և՛ էթնիկ–հոգեբանական հիմքեր, և՛ տարածաշրջանային խնդիրներով պայմանավորված հիմքեր: Դրանք այնքան բազմաթիվ են, որ միայն կենտրոնանալով այս կամ այն համակարգի կատարելագործման վրա, կոռուպցիայի խնդիր չենք կարողանա լուծել»,– ասաց Կ. Ճշմարիտյանը:
Բացի այդ, կոռուպցիայի մասին խոսելիս պետք է հաշվի առնել, որ բոլոր համակարգերը հավասարապես իրենց բացասական և դրական լուման ունեն այդ երևույթների ձևավորման ժամանակ, ասում է նախկին պատգամավորը, քանի որ ուզենք, թե չուզենք սոցիալ–տնտեսական համակարգերը միմյանց այնքան շաղկապված են, որ բարդացնում են նման խնդիրների հաղթահարումը:
Ըստ Ճշմարիտյանի՝ երկրի առջև ծառացած առաջնային խնդիրների լուծման համար նախ հարկավոր է նորարարական տնտեսության կառուցման հայեցակարգն ընդունել, որը կօգնի երկիրը տնտեսական ծանր իրավիճակից դուրս բերել:
«Այդ հայեցակարգը կա Տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարությունում, և կարծում եմ, որ այն շատ արագ պետք է օրենքի ուժ ստանա: Հակառակ դեպքում մենք հետ կմնանք համաշխարհային պրոցեսներից: Մենք ինչո՞ւ 90–ականներին հայտնվեցինք մի իրավիճակում, երբ մեզ մոտ արտադրած ապրանքը աշխարհին պետք չէր, որովհետև Սովետական Միությունը մի տեխնոլոգիական ցիկլ հետ էր ամբողջ աշխարհից: Եվ երբ սահմանները բացվեցին և ազատ շուկա կոչվող ծով դուրս եկանք, մենք այնտեղ լողալու ո՛չ հմտություններ ունեինք, ո՛չ էլ հնարավորություն, քանի որ ոչ մեր բիզնեսներն էին պահանջված, ոչ էլ մեր տեխնոլոգիական նվաճումները»,– ասաց Կ. Ճշմարիտյանը:
Իրականում, ֆունդամենտալ գիտությունից մինչև ապրանքի սպառում հարկավոր է 5 փուլանոց ճանապարհ անցնել: Ներկայի տեխնոլոգիական դարաշրջանում այդ փուլերի առևտրականացումը պետք է նորարարական համակարգերի միջոցով իրականացնել, որն էլ հենց ընկած է նշված հայեցակարգի հիմքում:
Կ. Ճշմարիտյանի կարծիքով՝ դեռ ժամանակ կա «Հարկային նոր օրենսգիրքը» հասարակությանը հուզող հարցերի տեսանկյունից վերանայելու և ընդհանուր տնտեսական զարգացման հայեցակարգին հարմարեցնելու համար: Ուստի այն դեռ որոշակի փոփոխությունների կենթարկվի:
«Համենայն դեպս, կառավարությունն ամենաշահագրգիռն է, որպեսզի տնտեսությունը զարգանա: Եվ այդ առումով հուսով եմ, որ մոտեցումները կլինեն այնպիսին, որ բիզնես միջավայրն ավելի ազատ ու ավելի մրցակցային կդառնա: Կառավարության հայտարարությունները, խոստումները, մոտեցումները, կարծես թե, դրան են տանում»,– ասաց Կ. Ճշմարիտյանը:
Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:
