Հակաբիոկների «նախահայրը»՝ բորբոս թաց թամբերից ու լծասարքերից

Մենք գիտենք, որ... Առաջին հակաբիոտիկը՝ պենիցիլլինը, հայտնաբերել է Ալեքսանդր Ֆլեմինգը: Իրականում այդպես չէ: Ավելին, երևի թե կարելի է ասել, որ Ֆլեմինգը հակաբիոտիկների հայտնաբերման վերջին օղակն էր: Ավելի քան հազար տարի Հյուսիսային Աֆրիկայի բեդուինները պատրաստում են բուժիչ քսուկ բորբոսից, որը նրանք քերում են ավանակների լծասարքերից: 1897 թվականին երիտասարդ ռազմական բժիշկ, լիոնցի Էռնստ Դյուշոնը «հայտնագործություն» կատարեց: Նա նկատեց, որ արաբ ձիապահ տղաները քերում են ձիերի թաց թամբերի բորբոսը և քսում ձիերի՝ այդ իսկ թամբերին քսվելու հետևանքով քերված մեջքին: Վերքերը արագ լավանում էին: Դյուշոնը սկսեց հետազոտել վերցրած բորբոսը և գտավ, որ դա բորբոսասունկ Penicillium glaucum-ն է: Նա փորձեց դրանով բուժել տիֆով վարակված ծովախոզուկներին և հայտնաբերեց, որ բորբոսասունկը քայքայիչ ազդեցություն է ունենում Escherichia coli բակտերիաների վրա: Սա, փաստորեն, հակաբիոտիկի առաջին կլինիկական փորձարկումն էր: Երիտասարդ բժիշկն ամփոփեց իր հետազոտության արդյունքները և դոկտորական ատենախոսության տեսքով ներկայացրեց Փարիզի՝ Պաստերի անվան համալսարան: Բայց այնտեղ անգամ հարկ չհամարեցին տեղեկացնել, որ երիտասարդի ատենախոսությունը ստացել են, քանի որ Դյուշոնն ընդամենը 23 տարեկան էր, ուստի, ըստ համալսարանական գիտնականների, ինչ պիտանի բան կարող էր գրել ռազմաբժշկական ուսումնարանի անհայտ երիտասարդ ուսանողը: Դյուշոնն էլ չկարողացավ շարունակել աշխատանքները, իսկ 1912 թվականին նա մահացավ տուբերկուլ յոզից, հիվանդություն, որը հետո սկսեցին բուժել իր իսկ ստացած հակաբիոտիկով: Դյուշոնը հայտնի դարձավ մահից հետո՝ 1949 թվականին՝ Ալեքսանդր Ֆլեմինգի՝ պենիցիլլինի գյուտի համար Նոբել յան մրցանակ ստանալուց 5 տարի անց: