Երևան, 13.Մայիս.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
ԱՄԷ-ն սկսել է գաղտնի հարվածներ հասցնել Իրանին․ The Wall Street Journal Այս իշխանությունն այսօր պետք է հաշվետվություն ներկայացնի, ոչ թե նախընտրական ճառեր․ Արեգ Սավգուլյան Ինչո՞ւ է ձախողվել «մեղմ ուժը», և ի՞նչ կպատահի Հայաստանի հետ. «Փաստ» Բոլոր ընտրություններից ամենա... «աշխարհաքաղաքականը». «Փաստ» «Հովհաննեսից հետո մեր մխիթարությունն ու ուժը մեր մյուս երեխաները դարձան». Հովհաննես Խաչատրյանն անմահացել է հոկտեմբերի 3-ին, տուն «վերադարձել»... մոտ երեք ամիս անց. «Փաստ» Եվրոպան՝ «պատի» առջև. մարտահրավերներ ու հակասություններ. «Փաստ» «Նիկոլի՝ Հայաստանում իշխանության մնալը օդ ու ջրի նման անհրաժեշտ է թուրք-ադրբեջանական տանդեմին». «Փաստ» Մեր՝ էությամբ հայ քրիստոնյաներիս խնդիրն է ձևավորել ազգային իշխանություն. «Փաստ» Կտրուկ շրջադարձի առարկայական վտանգները. «Փաստ» Սեմինարիայի շենքը հայոց թեմին է վերադարձվել Սամվել Կարապետյանի աջակցությամբ. «Փաստ»


Վախեցնող փաստեր կոմայի մասին․ այն իրականում նման չէ ֆիլմերում ցուցադրված կոմաներին

Lifestyle
Կոման ուղեղի ամենաառեղծվածային վիճակներից մեկն է։ Անգամ բժիշկները չեն կարող վստահաբար ասել, թե կոմայի ժամանակ ինչ է տեղի ունենում հիվանդի հետ։ Զանգվածային մշակույթում միայն տարօրինակ դեպքերն են տարածվում, օրինակ երբ մարդը կոմայից արթնանալով սկսում է անծանոթ, օտար լեզվով խոսալ։ Սակայն միայն Եվրոպայում տարեկան 230 հազար մարդ ընկնում է կոմայի մեջ և բժիշկների համար այս դեպքերի մեծ մասը իսկական պայքար է կյանքի և ուղեղի վերականգնման համար։Ի՞նչ է կոմանԿոման, ըստ էության գիտակցության կորուստ է, ինչպես նաև ներքին օրգանների աշխատանքի խախտում։ Կոմայի ժամանակ վատթարանում է շնչառությունը, դանդաղում է սրտխփոցը, անհետանում են ռեֆլեքսները։ Այս վիճակը վտանգավոր է կյանքի համար և կարող է մահվան պատճառ դառնալ։ Սակայն եթե մարդը ողջ է մնում, ապա կոման երկար չի տևում․կա՛մ  նա միանգամայն կազդուրվում է,  կա՛մ էլ հայտնվում վեգետատիվ վիճակի մեջ։ Մարդիկ սխալմամբ այն անվանում են «երկարատև կոմա», իսկ մասնագետները՝ «մոխրագույն զոնա»։Վեգետատիվ վիճակում հիվանդի ֆիզիոլոգիական ցուցանիշները կարգավորվում են։  Այս վիճակում մարդիկ կարող են քնել և արթնանալ, բացել աչքերը, երբեմն արցունքներ են գնում, սակայն գիտակցությունը մասնակի կամ ամբողջությամբ բացակայում է։ Եվ այսպես մարդը կարող է ապրել տարիներ, երբեմն նաև տասնամյակներ։

Հնարավո՞ր է որոշել կոմայի խորությունը

Այո, դեռևս 70-ական թվականներին գիտնականները ստեղծել էին հատուկ սանդղակ, որով կարողանում էին գնահատել կոմայի խորությունը։ Որպես չափորոշիչ համարվում էր շարժվելու կարողության առկայությունը կամ բացակայությունը և օրգանական համակարգի աշխատանքի որակը։ 3 բալ տրվում էր այն հիվանդներին՝ ովքեր արտաքին ազդակներին ընդհանրապես չէին արձագանքում։ 15 բալը առողջ մարդու սովորական վիճակն էր։

Սակայն ժամանակի ընթացքում պարզ դարձավ, որ այս սանդղակը, ոչ միշտ է արդյուանվետ։ 90-ական թվականներին բժիկներին առաջին անգամ հաջողվեց խոսել իր մարմնի մեջ փակված մարդու հետ։ Ուղեղի բորբոքումից հետո հիվանդը հայտնվել էր 3-5 բալանոց կոմայի մեջ։ Սակայն ուշքի գալով կինը պատմել է, որ կոմայում գտնվելու ընթացքում հասկացել է այն ամենը՝ ինչ տեղի է ունեցել իր շուրջը, լսել է բժիշկների քննարկումները և հիշել է, թե ով է ինքը։

Ինչպե՞ս են բժիկները հասկանում, որ հիվանդը ուշքի է եկել

Միայն ֆիլմերում է, որ մարդը խորը շունչ է քաշում և միանգամից դուրս գալիս կոմայից։ Ցավոք սրտի իրականում այս գործընթացը բավականին երկար է տևում։ Անգամ բժիկները երբեմն չեն հասկանում, որ հիվանդը ուշքի է եկել։

Բժիշկները գիտակցության առկայությունը ստուգում են հատուկ թեստերի և սարքավորումների միջոցով։ Այդ սարքավորումների միջոցով հնարավոր է տեսնել՝ ուղեղը որոշակի ազդակների արձագանքում է, թե՞ ոչ։

Ե՞րբ է մարդը դուրս գալիս կոմայից

12 ամիս տևացող կոմայից հետո գիտակցության գալու հավանականությունը գրեթե հավասարվում է զրոյի։ Մյուս կողմից սա ունի մի շարք հերքումներ։ 2012 թվականին 13 տարվա կոմայի մեջ գտնվող Սքոթթ Ռութլին ենթարկվում է փորձաքննության։

Մեկ այլ հիվանդ վեգետատիվ վիճակում է եղել ավելի քան 15 տարի և այդ ամբողջ ընթացքում նրա գիտակցությունը ամբողջովին բացակայել է։ Սակայն ժամանակի ընթացքում բժիշկները նկատել են, որ նրա դեմքը փոխվում է, նա արցունքահոսում է և աստիճանաբար թեքում է գլուխը։ Այսպիսի դեպքեր շատ հազվադեպ են լինում, սակայն լինում են։ Այս պատճառով ժամանակակից բժիշկների ամենագլխավոր խնդիրը ոչ թե հիվանդներին կոմայից հանելն է, այլ նրանց վերադարձնելը և գիտակցությունը վերականգնելը։

 

Քրեական ոստիկանները զենքի գործադրմամբ խուլիգանության և զենք-զինամթերք ապօրինի պահելու մեղադրանքով հետախուզվողի են հայտնաբերելՖրանսիան այլ տարածաշրջաններում ռազմական բազաներ տեղակայելու մտադրություն չունի. ՄակրոնՄենք այլևս սխալվելու իրավունք չունենք. «Ուժեղ Հայաստան»Իրանի շուրջ ճգնաժամը հարվածել է Գերմանիայի տնտեսությանը․ երկրում գնաճը կրկին աճում էԱՄԷ-ն սկսել է գաղտնի հարվածներ հասցնել Իրանին․ The Wall Street JournalԻնչքան հարուստ է մեր հայրենիքը՝ այնքան մեր եղբայրները չեն լքում այն․ Նարեկ ԿարապետյանԿրասնոդարի երկրամասում դեռահասը կրակ է բացել դպրոցում. տուժել է երկու աշակերտՈւզում եմ, որ մենք բոլորս Բերդի օրինակով ամբողջ Հայաստանին վարակենք, ու Հայաստանը լինի հայկական. Նարեկ ԿարապետյանՔննարկում պատգամավորի թեկնածու Գևորգ Գորգիսյանի հետ. Էդմոն ՄարուքյանՔիմ Քարդաշյանը և նրա դուստր Նորթ Ուեսթը ցուցադրել են իրենց համապատասխան ադամանդե գրիլզները 300․000 ադրբեջանցի Հայաստանու՞մ, թե՞ 300 հազար աշխատատեղ հայերի համար. «Ուժեղ Հայաստան»Սա նշան է. Ռոբերտ ՔոչարյանԴեմբելեն՝ Ֆրանսիայի առաջնության լավագույն խաղացող «Պայքարը Հայ Առաքելական եկեղեցու դեմ ոչնչացնում է ցանկացած իշխանության լեգիտիմությունը»․ Արման ՎարդանյանՀամայն Վրաստանի Կաթողիկոս-Պատրիարք Շիո III-ը բազմել է պատրիարքական գահին Ինչքան հարուստ է մեր հայրենիքը՝ այնքան մեր եղբայրները չեն լքում այն. «Ուժեղ Հայաստան»Հորմուզի նեղուցի շարունակական շրջափակումը մեծ ճնշում է գործադրում համաշխարհային տնտեսության և էներգետիկ անվտանգnւթյան վրա. Ֆիդան«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության ուղիղ եթերը քարոզարշավիցԻրանը հնարավոր է համարում ԱՄՆ-ի հետ բանակցությունների վարումը. Փեզեշքիան Իսրայելը ապրիլի 8-ից ի վեր Լիբանանում hարվածել է Հեզբnլլահի 1,100 թիրախի Չե՛նք կարող երրորդ անգամ նույն կործանարար սխալը կրկնել․ Ավետիք ՉալաբյանՍամվել Կարապետյանի կոչը Փաշինյանի աջակիցներին․ «Միացե՛ք փոփոխությանը»Բաքվի պահեստներից մեկում խnշոր hրդեհ է բռնկվել ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում քաղաքացիների հետ մասնակցում է միասնական քայլերթիԳիտեի՞ք, որ Ուժեղ Հայաստանը մասնակցելու է ընտրություններին. հարցում Ապարանում Արտաքին պարտքը կրկնապատկվել է, ասում է զենք եմ գնել, հավատո՞ւմ եք. Հարցում Գագիկ Ծառուկյանի նախընտրական հանդիպումը ՇենգավիթումԸստ Փաշինյանի, եթե քաղաքացին աղքատ է, դա իր խնդիրն է. հարցում Մասիսում Նոյեմբերյանում ջերմ դիմավորում են Նարեկ ԿարապետյանինՈՒժեղ Հայաստանի ՈՒժեղ Նոյեմբերյան. Փոփոխություն հնարավոր է միայն հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի հետ. Նարեկ ԿարապետյանՆերքին գործերի նախարարի գլխին մութ ամպեր են կուտակվումԷլ ցանցերի զավթեցին Կարապետյանից, որ ի՞նչ անեն. Հարցում Ռուսաստանը ակնարկում է ատոմակայանի մասին Փաշինյանը ցնցումների մեջ է կաթողիկոսի այցից Սա պարզապես քաղաքական ընտրություն չէ․ սա Հայաստանի գոյության հանրաքվեն է․ Արմեն ՄանվելյանՄեր երեխաները մեծանալու են ուժեղ Հայաստանում. Ուժեղ ՀայաստանՀատիսի գագաթն այս անգամ հյուրընկալել էր Աշտարակ համայնքի Սասունիկ գյուղի բնակիչներին. տեսանյութUcom-ը և Արևորդին շարունակում են համատեղ նախաձեռնությունները՝ հանուն կանաչ ապագայի Ֆասթ Բանկը «Music Through Centuries» հայ-ավստրիական մշակութային միջոցառման գլխավոր գործընկերն է Քարոզարշավ օր 4-րդ. ՈՒժեղ Զորական. փոփոխություն հնարավոր է միայն հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի հետ. Նարեկ ԿարապետյանՈ՞նց է նախարարը խոսում երեխաների իրավունքներից այն դեպքում, երբ մանկապղծnւթյան դեպք էր կոծկվում. Էդմոն ՄարուքյանԲագրատաշենը փոփոխություն է ուզում. Ուժեղ ՀայաստանՄշակել ենք թիրախային խմբերի համար հստակ մեխանիզմներ` ինչպես կարելի է բարձրացնել աշխատավարձերը. մի մասը աշխատավարձի տեսքով, մյուսը` դիվիդենդների․ Նաիրի Սարգսյան Արևային էներգիան անհավանական արագությամբ դուրս է մղում ածուխը, գազը և միջուկային էներգիան ԶՊՄԿ-ն բացել է դռները աշակերտների առաջ․ այցելություն բաց հանք և ֆաբրիկա | Past.am Պատրաստվե՜ք լավ փոփոխությունների. Հրաչյա Ռոստոմյան «Ուժեղ Հայաստանը» զորեղ Զորականում էՏիկին նախարար, ո՞նց կարելի է պետական բյուջեում տուգանք պլանավորել. Մարուքյան Ինչու է Բաքուն արդեն տոնում հաղթանակը. Հայաստանի ժողովրդի ճակատագրական ընտրությունը. Սուրենյանց Տավուշի մարզի Զորական գյուղում ընթանում է «Ուժեղ Հայաստան»-ի իրազեկման արշավը