Երևան, 25.Մարտ.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Երկրաշարժ՝ Մարտունի քաղաքից 8 կմ հարավ-արևելք Փրկել ոչ շարքային Փաշինյանին. անկոտրում Կայան «ԵՄ նախընտրական դեսանտային ուժ» կուղարկի Հայաստան. «Փաստ» Ամերիկացիները կփորձեն հայերի հաշվին ամրապնդել Ադրբեջանի դիրքերը. «Փաստ» «Իմ որդին գերադասեց հայրենի հողն իր ընտանիքից ու իր ծնողներից». կամավոր Արման Օհանջանյանն անմահացել է հոկտեմբերի 20-ին. «Փաստ» Արևելք, թե Արևմուտք. մենք պետք է որոշենք՝ ուզում ենք ունենալ պետությո՞ւն, թե՞ պարզապես դրա արտաքին տեսքը. «Փաստ» «Նիկոլ Փաշինյանը միշտ է եղել արցախատյաց. նա նույն կերպ կվարվի բոլորի հետ, ովքեր խանգարում են իր իշխանությանը». «Փաստ» Երբ հողը փախչում է ոտքերի տակից. «Փաստ» Աջակցություն հաշմանդամություն և 63-ից բարձր տարիք ունեցող անձանց աշխատանքի ընդունող գործատուներին. «Փաստ» «Պատերազմի» ու «խաղաղության» նոր մանիպուլ յացիան. «Փաստ» Արդյո՞ք իրականությանը համապատասխանում են սննդի մեջ «քարուերկաթ» գտնելու մասին «ահազանգերը». «Փաստ»


Կարծում եք՝ համամասնությամբ ամենամեծը մարդու ուղե՞ղն է. սխալվում եք

Lifestyle

Մենք գիտենք, որ...

Մարդու ուղեղը ամենամեծն է՝ մարմնի չափերի հետ համամասնության հաշվարկով, քանի որ միայն մարդն է բանական արարած:

Իրականում այդպես չէ:

Պարզվում է, որ, նույն այդ հարաբերականությամբ, ամենամեծ ուղեղն ունեն մրջյունները: Իհարկե, մրջյունի ուղեղը ուղեղ կարելի է համարել պայմանականորեն, քանի որ անողնաշարավորների մոտ ոչ թե ուղեղ է, այլ նյարդային հանգույցներ՝ գանգլիաներ: Այնուամենայնիվ, այդ միջատի նյարդային համակարգը կազմում է մարմնի մեկ հինգերորդը: Ստացվում է, որ եթե մարդն ունենար նման համամասնության ուղեղ, ապա մարդու գլուխը 5-10 անգամ մեծ պետք է լիներ ներկա չափից: Մարդու ուղեղը կազմում է ընդհանուր քաշի ընդամենը 2%-ը (մոտավորապես 1,6 կիլոգրամ, կամ՝ մարմնի մեկ հիսուներորդ մասը):

Մրջյունների գանգլիաների քաշը մոտավորապես 0.3 միլիգրամ է: Ստացվում է, որ 40 000 մրջյուններից կազմված մրջնաբույնը ունի մարդու ուղեղի քաշին համարժեք ուղեղ: Մեկ մրջյունին դժվար է խելացի արարած համարել, բայց մրջնաբույնը արդեն իսկ նմանվում է մարդուն իր գործունեությամբ: Համարվում է, որ մրջյունների գաղութը ունի «սուպերուղեղ»՝ ի հաշիվ բոլոր մրջյունների ուղեղի: Ենթադրվում է, որ մրջյունը համագործակցում է այլ մրջյունների հետ տելեպաթիայի կամ ռադիոալիքների միջոցով:

Մրջյունները լվիճներ և սնկեր են աճեցնում, ընդ որում՝ լվիճներին նրանք օգտագործում են կթու կովի պես, աշխատավոր մրջյուններին «որսի» են ուղարկում , որոշները պատասխանատու են նոր սերնդի համար, պատերազմ են ուղարկում իրենց զինվոր մրջյուններին, ընդ որում՝ որոշ տեսակներ անգամ թույներ են արտանետում հակառակորդի բանակում խուճապ առաջացնելու համար, գերիներ են վերցնում և օգտագործում նրանց ստրկական աշխատանքը, սատկած հայրենակիցներին «թաղում» են հատուկ այդ նպատակին հատկացված տարածքում և այլն: Ինչքան նման են մարդկանց՝ ուղղակի նրանք դեռ համացանց և հեռուստացույց չունեն:

Մրջյունները հայտնվել են մոտավորապես 130 միլիոն տարի առաջ: Համարվում է, որ ներկայումս երկրագնդում վազվզում է 10 000 տրիլիոն մրջյուն: Անգամ նրանց ընդհանուր գումարային քաշն է ավելին, քան մարդկանց ընդհանուր գումարային քաշը:

Ներկայումս հայտնի են այս միջատների ավելի քան 8 000 տեսակ: Մրջյունները կազմում են երկրագնդի բոլոր միջատների 1%-ը: Մրջյունները ամենուր են: Նրանք օրվա ընթացքում քնում են միայն մի քանի րոպե, կարողանում են կենդանի մնալ ջրի տակ 19 օր: Անտառային շեկ մրջյունը կարող է առանց գլխի ապրել մի ամբողջ օր: Բայց այս ամենը մրջյունը ունակ է իրականացնել միայն գաղութի առկայության պայմաններում, միայնակ մրջյուն չի լինում: Դատելով ամեն ինչից՝ մրջյունները տեսողական հիշողություն ունեն, որը հնարավորություն է տալիս նրանց կողմնորոշվել տեղանքում: Նրանք, կարծես թե, իրենց ուղեղում լուսանկարում են շրջապատը, և դա պահպանվում է նրանց փոքրիկ գանգլիաներում: Մրջյունները ուժեղ միջատներ են և ունակ են բարձրացնել իրենց քաշից ավելի բեռ, բայց դա միայն այն պատճառով է, որ նրանք փոքրիկ են: 

Բանն այն է, որ ինչքան փոքր է միջատը, այնքան ուժեղ են նրա մկանները մարմնի զանգվածի հետ համեմատած: Ստացվում է, որ եթե մարդիկ էլ մրջյունի չափ լինեին, կլինեին նրա պես ուժեղ:

Ողնաշարավորների մեջ ևս մարդու ուղեղը իր քաշի համեմատ ամենամեծը չէ: Այստեղ առաջատարը կոլիբրի թռչունն է, որի ուղեղի չափը կազմում է ընդհանուր քաշի 13-րդ մասը: Անգամ պրիմատների մեջ մարդը ուղեղի չափերով առաջատար չէ: Այստեղ առաջատարը սկյուռանման կապիկն է՝ սայմարան, որի ուղեղի կշիռը կազմում է մարմնի կշռի 17-րդ մասը: Ընդհանրապես, ամենամեծ ուղեղն ունեն կետերը՝ մոտավորապես 9 կիլոգրամ: Բայց այդ մեծ ուղեղը կազմում է նրանց մարմնի կշռի մոտավորապես 10 000 -րդ մասը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը

ԶՊՄԿ-ի նոր ներդրումը՝ կենսունակ համայնքների զարգացման համար Սահմանադրությունը վերաձևվում է ադրբեջանաթուրքական թելադրանքով․ Արեգ Սավգուլյան18 արդարների գործով դատական նիստը տեղի կունենա մարտի 26-ին, ժամը 15:30-ին«Նոր Դարաշրջան» կուսակցությունը մտադիր է մասնակցել առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին Քարոզարշավ՝ պատերազմի սպառնալիքի տակ. ինչո՞ւ է Փաշինյանը հրաժարվում էթնիկ զտման փաստից Նոր օդանավակայան Հրազդանում և էժան պարտք. «ՀայաՔվե»-ի ծրագիրն իրատեսակա՛ն է Երբ ներքաղաքական լարվածությունը դառնում է միջազգային քննարկման առարկա Պատմության ջնջման վտանգը. արդյո՞ք հերթը հասել է նաև ազգային հիշողությանը Անվտանգություն՝ ոչ թե կարգախոս, այլ համակարգ. «Ուժեղ Հայաստանի» այլընտրանքային օրակարգը Այսօր «Համահայկական ճակատ» շարժման անդամները` ղեկավար Արսեն Վարդանյանի գլխավորությամբ, Ազգային ժողովի մուտքի մոտ էինՄենք այլևս թույլ չենք լինի. պատրաստվում ենք վաղը կայանալիք «Ուժեղ խաղաղություն» միջազգային համաժողովինԳորիսի թիվ 4 մանկապարտեզի խոհանոցի արտադրական գործունեությունը կասեցվել է. ՍԱՏՄԵրևան-Սևան ճանապարհին բախվել են «Opel Zafira»-ն և «Opel Astra»-ն Ուկրաինայում նախագահական ընտրությունների հարցն արդիական է. Պեսկով Պատերազմով ահաբեկումը որպես շանտաժ. ինչո՞ւ է իշխանությունը վախեցնում ժողովրդին. Էդմոն ՄարուքյանՄեծ Բրիտանիայի ամենատարեց սուպերմոդել Դաֆնա Սելֆը մահացել է 97 տարեկանում Երկրաշարժ՝ Մարտունի քաղաքից 8 կմ հարավ-արևելք Հանրապետության գետերի մեծ մասում սպասվում է ջրի ելքերի մեծացում Եթե hարձակումները շարունակվեն Իրանի պետական բուրգի վրա, երկիրը կկանգնի տարածքային ամբողջականության կnրստի առաջ. Նարեկ Կարապետյան (տեսանյութ)Մեր ժողովուրդը չի ցանկանում, որ Նիկոլ Փաշինյանը շարունակի լինել վարչապետ. Նարեկ Կարապետյան (տեսանյութ)Մեր երկրում այն քաղաքական գործիչները, որոնք անհանգստացնում են վարչապետին, հայտնվում են բանտում. Նարեկ Կարապետյան (տեսանյութ)Նավթի գինը կրկին բարձրացել է՝ անցնելով 100 դոլարը մեկ բարելի դիմաց «Երբ Սամվել Կարապետյանն ասաց, որ դա անընդունելի է, նրան ձերբակալեցին». Նարեկ Կարապետյանը՝ Փաշինյանի հակաեկեղեցական արշավի մասին (Տեսանյութ)«Սա դասական էթնիկ զտում է». Նարեկ Կարապետյանը՝ Արցախում կատարվածի մասին Ադրբեջանում մնացել էր ընդամենը 10 հայ, բայց նրանք էլ չկարողացան այնտեղ ապրել. Սա դասական էթնիկ զտում է.Նարեկ Կարապետյան«Արևմուտք = խաղաղություն» բանաձևը կեղծ է». Մհեր Ավետիսյան Եթե Փաշինյանը հաղթի, Սյունիք գնացող ճանապարհը չի լինի․ Էդմոն Մարուքյան«Մեծ քաղաքականություն». էպիզոդ երրորդՍիլվա Հակոբյանը Իտալիայի հանգստից լուսանկարներ է հրապարակել Սամվել Կարապետյանն առաջադրվում է վարչապետի պաշտոնի համար. ըստ հարցումների՝ մենք առաջատար ենք. Նարեկ ԿարապետյանԻրանում ավելի քան 30 մարդ է ձերբակալվել Իսրայելի և ԱՄՆ-ի հետ կապեր ունենալու կասկածանքովԱրցախից մինչև Երևան. Ադրբեջանի էքսպանսիայի հաջորդ փուլըՀայտնի է «Էլ Կլասիկո»-ի օրը Ուժեղ խաղաղությունը կլինի միայն այն դեպքում, երբ հակառակորդը տեսնի քո հնարավորությունները. Ուժեղ ՀայաստանՍևաստոպոլում բազմահարկ շենքում պայթյունի հետևանքով կան զnհեր և վիրավnրներ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության խորհրդի անդամ Նարեկ Կարապետյանի հարցազրույցը աշխարհահռչակ բլոգեր և բիզնես ինֆլուենսեր Մարիո ՆավֆալինՍևանի բժշկական կենտրոնի տնօրենը մեղադրվում է խոշոր չափերի գույքի հափշտակության և խմբի կազմում կեղծիք կատարելու մեջՀՀ Պաշտպանության նախկին նախարար Արշակ Կարապետյանը` Փաշինյանի կողմից զենք գնելու մասինՊետք է վերականգնենք սոցիալական արդարությունը․ Ավետիք Չալաբյան Ստոմատոլոգիական ծառայությունները պետք է ներառվեն առողջության ապահովագրության մեջ․ Հրայր Կամենդատյան8700 երեխաներ զրկվելու են իրենց բնակավայրում դպրոց հաճախելու հնարավորությունից․ Ատոմ Մխիթարյան Հայ ժողովրդի արթնացումը սկսված է, ոչ ոք չի կարող այն կասեցնել․ Արսեն ԳրիգորյանՆարեկ Կարապետյանի հարցազրույցը ամերիկացի աշխարհահռչակ բլոգեր և բիզնես ինֆլուենսեր Մարիո Նավֆալին (տեսանյութ)Դուք ո՞նց կարող եք լինել անաչառ և չսպասարկել ՔՊ-ի շահերը. Թագուհի ԹովմասյանԶՊՄԿ-ի շարունակական աջակցությունը՝ հույս և վերականգնում Կապանի ու Քաջարանի երեխաների համար Փաշինյանը պատգամավորներին հանձնարարել է անցնել կոշտ հարձակման ընդդիմության դեմ Սահմանադրության մեջ միակողմանի փոփոխություններ անելն Ադրբեջանի և այսօրվա իշխանության գերնպատակն է, ինչն աղետալի հետևանքներ կարող է ունենալ մեր պետության համար․ «Հայաստանը ես եմ» քաղաքական նախաձեռնության անդամ Անեկդոտ Նիկոլի զենքի մասին. Արշակ Կարապետյան Երկրաշարժ՝ Մարտունի քաղաքից 8 կմ հարավ-արևելք Երևանի մամուլի շենքն այլևս մամուլինը չէ