Թուրքական բանակի ներխուժումը Սիրիա մտահոգիչ իրավիճակ է ստեղծել. «Փաստ»
Վերլուծական«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Մինչ մեր հասարակությունը զբաղված է ներքաղաքական տարբեր հարցերով՝ տարածաշրջանում տեղի են ունենում այնպիսի ակտիվ զարգացումներ, որոնք տարբեր թելերով կապվում են նաև Հայաստանի հետ։
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է Սիրիայի հյուսիսում «Խաղաղության աղբյուր» անվանումն ստացած միջսահմանային ռազմական գործողությունների մեկնարկի մասին. այն ուղղված է քրդական տարաբնույթ խմբավորումների դեմ, որոնց Անկարան համարում է ահաբեկչական:
Թուրքիան մտադիր է Սիրիայի հյուսիս-արևելքում, որն այժմ վերահսկվում է քրդական և արաբական դեմոկրատական ուժերի կողմից, «բուֆերային գոտի» ստեղծել:
Թուրքիայի կողմից սկսված անմարդկային գործողությունները և Սիրիայի շուրջ տարբեր միջազգային խաղացողների շահերի բախումը կարող են սիրիական նոր ճգնաժամի մեկնարկ հանդիսանալ, իսկ այդ ճգնաժամը տարածաշրջանային անկայունության ալիք է առաջ բերելու՝ իր բացասական հետևանքներով։
Պատահական չէ, որ Թուրքիայի կողմից ռազմական գործողությունների շուրջ իրենց մտահոգություններն են հայտնել ԵՄ-ը, ԱՄՆ-ը, Իրանը, Եգիպտոսը, Գերմանիան և այլ երկրներ:
Սիրիա թուրքական ներխուժումների փորձը ցույց է տալիս, որ դրան զոհ են գնում նաև մեծ թվով քաղաքացիական անձինք։
2018-ի հունվարի 20-ից Թուրքիայի զինված ուժերը, երբ ներխուժեցին Աֆրին, բախումների ընթացքում զոհ գնացին մեծ թվով խաղաղ բնակիչներ՝ այդ թվում և՛ ազգային, և՛ կրոնական փոքրամասնության ներկայացուցիչներ:
Այս հարձակումն էլ բացառություն չէ, ու արդեն իսկ կան մեծաթիվ զոհեր խաղաղ բնակչության շրջանում:
Սիրիայի հյուսիսում իրավիճակի ապակայունացումը և թուրքական զորքերի ներխուժումը լրջորեն մտահոգում է նաև Հայաստանին, քանի որ առաջին հերթին այդ երկրի հյուսիսում հայ համայնքի գոյության համար վտանգներ են ի հայտ գալիս։
Հայաստանի արտգործնախարարությունը դատապարտել է Թուրքիայի գործողությունները՝ նշելով, որ նման ռազմական ներխուժումը մտահոգիչ իրավիճակ է ստեղծում ազգային և կրոնական փոքրամասնությունների համար, քանի որ գոյություն ունի ինքնության հիմքով մարդու իրավունքների զանգվածային խախտումների անմիջական վտանգ։
Իրավիճակին արձագանքեց նաև Նիկոլ Փաշինյանը: «Մեր գնահատմամբ , այդ գործողությունն էլ ավելի կխորացնի Սիրիայում մարդասիրական ճգնաժամը»,-նշեց նա:
Փաշինյանը կոչ արեց միջազգային հանրությանը գործուն միջոցներ ձեռնարկել այդ ապօրինի գործողությունը դադարեցնելու և Թուրքիայի սահմանի երկայնքով Սիրիայի քաղաքացիների, այդ թվում ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների իրավունքները պաշտպանելու ուղղությամբ:
«Այս առումով ուզում եմ ընդգծել, ինչպես տեղյակ եք, ՀՀ-ն Սիրիայում հաջողությամբ իրականացնում է մարդասիրական առաքելություն, և մենք կշարունակենք այդ առաքելության իրականացումը:
Իմաստ ունի, որ այսօրվա կառավարության նիստի օրակարգի սպառումից հետո մենք դռնփակ ռեժիմում քննարկում անենք և մտքեր փոխանակենք Սիրիայի հյուսիսում ստեղծված իրավիճակի, հնարավոր զարգացումների և մեր դիրքորոշումների վերաբերյալ», -կառավարության նիստում ասաց վարչապետը:
Սիրիայում ստեղծված իրավիճակը պահանջում է, որ Հայաստանը Սիրիայի հայերի անվտանգության հարցը պահի իր ուշադրության կենտրոնում և միջազգային հանրությանը հասու դարձնի նրանց հետ կապված յուրաքանչյուր մտահոգությունը, քանի որ իսլամական խմբավորումները և թուրքական բանակը կարող են օգտագործել իրավիճակը քրիստոնյաների հետ հաշվեհարդար տեսնելու համար։
Իրադրությունը աչալրջություն է պահանջում նաև Արցախյան հակամարտության կոնտեքստում, քանի որ Ադրբեջանը, տեսնելով միջազգային հանրության «գլուխը խառն է» Սիրիայում ընթացող պրոցեսների շուրջ, հնարավորություն է ստանում օգտվել ստեղծված իրավիճակից Արցախի սահմանին լարվածության նոր ալիք սկսելու համար։ Այնպես որ, երբ տարբեր փորձագետներ ամիսներ շարունակ զգուշացնում էին, որ տարածաշրջանային ու ընդհանրապես աշխարհաքաղաքական մարտահրավերներին դիմակայելու համար լրջանալ է պետք, սթափություն է պետք ու պետք է նաև ներքին հակադրություններ հրահրելու, ներքին թշնամի փնտրելու փոխարեն գնալ միասնականության ճանապարհով, շատերը լուրջ չէին ընդունում:
Այնինչ, ժամանակը ցույց է տալիս, որ նրանք իրավացի էին ու են...
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
