«Մենք գիտենք, որ կարճ ժամանակում Հայաստանում շատ հարվածների տակ է հայտնվել ՍԴ նախագահը». Ջանի Բուքիքիո. Շանթ
Քաղաքական
Վենետիկի հանձնաժողովը միշտ քննադատաբար է վերաբերվել դատավորների հարկադիր կենսաթոշակի անցմանը, SHANTNEWS-ի հետ հարցազրույցում հայտարարել է ԵԽԽՎ Վենետիկի հանձնաժողովի նախագահ Ջանի Բուքիքիոն: Նա մատնանշել է Լեհաստանի օրինակը, որտեղ կենսաթոշակի տարիքը նվազեցվել է: «Հայաստանում այլ իրավիճակ է. առաջարկ է ներկայացվել դատավորներին, որը նրանք կարող են ընդունել կամ ոչ: Մյուս կողմից, մենք միամիտ չենք և գիտենք, որ այստեղ կա ռիսկ, որ դատավորներին կարող են այլ միջոցներով մղել` ընդունելու առաջարկը: Այդ է պատճառը, որ իմանալով հանդերձ, որ վաղ կենսաթոշակի անցումը չի հակասում եվրոպական չափանիշներին, մենք շեշտել ենք, որ այն իսկապես պետք է լինի կամավոր», ասել է Բուքիքիոն: Հանձնաժողովը նաեւ մտահոգված է որ եթե չափազանց շատ դատավորներ ընդունեն առաջարկը, ՍԴ աշխատանքը կարող է կաթվածահար լինել, ուստի խնդրել է Հայաստանի իշխանություններին մտածել, թե ինչպես կարելի է խուսափել այս իրավիճակից:
Վենետիկի հանձնաժողովի առաջնային խնդիրն, ըստ Ջ.Բուքիքիոյի, իրավական տեքստերը վերլուծելն է: Ըստ նրա, օրինագիծը չի պարտավորեցնում դատավորներին ընդունել առաջարկը. իսկ կան դատավորների նկատմամբ ապօրինի ճնշման փաստեր, թե ոչ, Վենետիկի հանձնաժողովը դրանք ստուգելու մանդատ եւ իրավասություն չունի: Այդուհանդերձ, Բուքիքիոյի խոսքով, Վենետիկի հանձնաժողովի այդ փորձն ունի, որ ոչ բոլոր դեպքերում է թղթի վրա եղած կամավոր սկզբունքը իրականում կամավոր: «Ավելին, մենք գիտենք, որ կարճ ժամանակում Հայաստանում շատ հարվածների տակ է հայտնվել ՍԴ նախագահը, և բազմաթիվ ընթացակարգեր են իրականացվում նրա դեմ: Ժամանակային համընկնումն ու դատավարական խիստ միջնորդությունները հանգեցնում են ճնշման նախագահի նկատմամբ, որի հանդեպ պետք է հարգանք դրսևորել՝ որպես պետության գլխավոր ինստիտուտներից մեկի ղեկավարի: Մյուս կողմից, արդարադատության նախարարը Վենետիկի հանձնաժողովի պլենար նիստում հստակ նշեց, որ Հայաստանի կառավարությունը ոչ մի ճնշում չի գործադրել դատավորների նկատմամբ և չի անի ապագայում: Եվ ես համարում եմ, որ դա ճիշտ մոտեցում է: Ես կշարունակեմ ուշադիր հետևել իրավիճակին», ասել է ՎՀ նախագահը:
ՍԴ «անդամ» եւ «դատավոր» տարաձայնությունների վերաբերյալ հարցին, Բուքիքիոն պատասխանել է, որ գործող Սահմանադրությամբ ՍԴ բոլոր դատավորները ունեն միևնույն լեգիտիմությունը, ուստի կարող են ՍԴ աշխատանքին մասնակցել հավասար իրավունքներով: «Բայց, իրոք, նրանց կարգավիճակը բոլոր ասպեկտներով չէ, որ հավասար է. օրինակ ոմանք նշանակված են ցմահ, մինչդեռ լրամշակված Սահմանադրությամբ նոր ընտրված դատավորները սահմանափակ մանդատ ունեն: Դա է պատճառը, որ կառավարությունը վաղ կենսաթոշակի առաջարկը անում է միայն «հին» դատավորներին: Ինչևէ, դատարանի «հին» անդամները դեռ դատավորներ են. ահա սա է նշված Միասնական կարծիքի մեջ: Տարբերություն չկա ՍԴ անդամների և դատավորների միջև: Սա ընդամենը տերմինաբանության հարց է»:
«Ինչու է Վենետիկի հանձնաժողովն անընդունելի համարում, որ ՍԴ կազմը փոխվի ամեն անգամ, երբ փոխվում է կառավարությունը» հարցին, Բուքիքիոն ընդգծել է, որ ՍԴ դատավորի մանդատը ոչ քաղաքական է: «Սա նշանակում է՝ դատավորները նշանակվում են՝ պաշտպանելու Սահմանադրությունը և ոչ թե առաջ մղելու ընտրություններում հաղթած կառավարող մեծամասնության քաղաքական ծրագիրը: Դա է պատճառը, որ ՍԴ նորացումը պետք է ապասինքրոնացնել քաղաքական շրջափուլերի հետ: Նախորդ մեծամասնության կողմից ընտրված դատավորները կարող են նույնիսկ ավելի պատրաստ լինել՝ քննադատաբար դիտարկելու գործող մեծամասնության առաջարկած միջոցների սահմանադրականությունը», նշել է ՎՀ նախագահը: Նա նաեւ ընդգծել է, որ անգամ խորհրդարանական մեծամասնության նշանակած դատավորները այդ նույն մեծամասնությանը «շնորհակալ չլինելու պարտականություն ունեն»: «Պրակտիկայում այս ապասինքրոնացմանը հասնելը դժվար է: Դա է պատճառը, որ մենք այն մոտեցումն ունենք, որ գոյություն ունենան այլ մեխանիզմներ, օրինակ՝ պետք է գործեն որակյալ մեծամասնության պահանջները՝ երաշխավորելու, որ գործող մեծամասնությունը գերիշխող դեր չունենա թեկնածուների ընտրության ու նշանակման հարցում», SHANTNEWS-ին ասել է ասել է Ջանի Բուքիքիոն:
