ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (5 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ)․ Գեր­մա­նի­ա­յում բա­ցա­հայտ­վել է հայ­կա­կան մա­ֆի­ոզ խմբա­վո­րում­նե­րի ցանց

ՏՈՆԵՐ

Ցունամիների պրոբլեմների մասին տեղեկատվության տարածման համաշխարհային օր, Հայաստան, Ռուսաստան, Բելառուս՝ Հետախուզական զորքերի օր, Մեծ Բրիտանիա՝ Գայ Ֆոքսի գիշերվա օր, Պերու՝ Պունոյի օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1813 - Ռուսաստանի և Պարսկաստանի միջև կնքվում է Գյուլիստանի պայմանագիրը: 

1825 –ծնվել է հայազգի ռազմական և պետական գործիչ Միքայել Լորիս-Մելիքով: 

1840– ծնվել է նշանավոր բանասեր-բանահավաք, ազգագրագետ, հասարակական գործիչ Գարեգին Սրվանձտյանը։ 

1911 – ծնվել է գիտնական և կոնստրուկտոր Բագրատ Իոաննիսյանը: 

1927 – ծնվել է ժողովրդական պարերի կատարող-վարպետ Վանուշ Խանամիրյանը: 

1948 –ծնվել է պատմաբան Ռաֆայել Համբարձումյանը:

1981- հայկական «Օռլի» կազմակերպությունը (այդպես է կոչվել ի պատիվ «Օռլի» օդանավակայանում Մոնթե Մելքոնյանի ձերբակալման, որին մեղադրել են փաստաթղթեր կեղծելու մեջ) փարիզյան «Գար դը Լիոն» կայարանում իրականացրել է ահաբեկչական գործողություն՝ ռումբի պայթյուն բեռների պահպանման բաժնում, որի հետևանքով մեկ մարդ վիրավորվել է:

1981-վախճանվել է դրամատուրգ Գրիգոր Տեր-Գրիգորյանը:

1987- վախճանվել է կոմպոզիտոր Էդուարդ Բաղդասարյանը: 

1990- ՀԽՍՀ Գերագույն խորհուրդը որոշում է ընդունել հանրապետության պետական մարմինների, ձեռնարկությունների, կազմակերպությունների, ուսումնական հաստատությունների և զինվորական ստորաբաժանումների ապաքաղաքականացհաստատությունների և զինվորական ստորաբաժանումների ապաքաղաքականացման վերաբերյալ։

1992- ավարտվել է Հայաստանի բանակի հետախուզական զորքերի կազմավորումը: 

1997-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Կատարի հետ: 

2004- Կառլոս Պետրոսյանը ազատվել է Հայաստանի կառավարությանն առընթեր ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնից: 

1998 – վախճանվել է բանասեր-լեզվաբան, արևելագետ, մանկավարժ Գեորգի Նալբանդյանը: 

2000- վախճանվել է դրամատիկական տենոր, օպերային երգիչ Ավագ Պետրոսյանը: 

2007– վախճանվել է նշանավոր կինոօպերատոր Ալբերտ Յավուրյանը: 

2007- Ազգային ժողովի արտահերթ նիստում խորհրդարանի փոխնախագահ Իշխան Զաքարյանը փակ քվեարկությամբ ընտրվել է Վերահսկիչ պալատի նախագահ: 

2009- Հայաստանի բջջային կապի և ինտերնետային ծառայությունների շուկայում Orange բրենդային անվամբ գործունեություն է սկսել ֆրանսիական France Telecom ընկերությունը։

2013- «Ցեղակրոն» կուսակցության ղեկավար Շանթ Հարությունյանը, որ մի քանի օր նստացույց էր անցկացնում, կազմակերպել է երթ Ազատության հրապարակից դեպի Մաշտոցի պողոտա։ Տեղի է ունեցել բախում ոստիկանության հետ, որի արդյունքում եղել են վիրավորներ, ձերբակալվել է 20 մարդ, որոնց թվում՝ Շանթ Հարությունյանը: 

2017-Հայաստանի 69 համայնքներում կայացել են ՏԻՄ ընտրություններ: 2018-Գերմանիայում բացահայտվել է հայկական մաֆիոզ խմբավորումների ցանց, իրավապահները հարուցել են 14 քրեական գործ՝ ավելի քան չորս տասնյակ մարդու դեմ քննություն սկսելով, այդ թվում՝ փողերի լվացման մեղադրանքով:

ԱՇԽԱՐՀ

1612 -Մոսկվայի Կրեմլի լեհ-լիտվական կայազորը հանձնվել է, Մոսկվան ազատագրվել է: 

1615 –ծնվել է օսմանյան սուլթան Իբրահիմ 1-ինը: 1879- վախճանվել է շոտլանդացի ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս և մեխանիկ Ջեյմս Մաքսվելը: 

1908– վախճանվել է իռլանդացի աստղագետ Էնդրյու Գրեհեմը։ 

1911- իտալացիներն Օսմանյան Կայսրությունից գրավել են Տրիպոլին և Կիրենաիկան: 

1912 - Միացյալ Նահանգների նախագահ է ընտրվել Վուդրո Վիլսոնը: 

1913– ծնվել է կինոյի և թատրոնի անգլիացի հայտնի դերասանուհի, 1930-40 ական թթ. ամենահայտնի դերասանուհիներից մեկը՝ Վիվիեն Լին։ 

1914– Մեծ Բրիտանիան Կիպրոսը հայտարարել է իր մաս և Ֆրանսիայի հետ միասին պատերազմ հայտարարել Օսմանյան Կայսրությանը։ 

1935– թողարկվել է «Մոնոպոլիա» խաղը։ 1938 –ծնվել է ամերիկյան ծագումով ֆրանսիացի երգիչ Ջո Դասենը: 1945 - Կոլումբիան անդամակցել է ՄԱԿ-ին: 

1959 – ծնվել է կանադացի երգիչ, երգահան, կիթառահար և դերասան Բրայան Ադամսը: 

1961 -Չուվաշիայի Մարինո-Պոսադ շրջանի Էլբարուսովո գյուղի դպրոցում բռնկված հրդեհի արդյունքում զոհվել է 110 մարդ, որից 106-ը՝ երեխաներ: 

1967 -Մոսկվայում շահագործման է հանձնվել Օստանկինո հեռուստակենտրոնը: 

1977- վախճանվել է ածխարդյունահանման ռեկորդակիր, նորարար Ալեքսեյ Ստախանովը: 

1981 —ծնվել է ռուս հեռուստահաղորդավարուհի և հասարակական գործիչ Քսենյա Սոբչակը:

1992– Ստրասբուրգում Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետությունները ստորագրել են Տարածաշրջանային կամ ազգային փոքրամասնությունների եվրոպական խարտիան։ 

2006 –Իրաքի նախկին նախագահ Սադդամ Հուսեյնը դատապարտվել է մահվան: 

2009– ԱՄՆ-ի զինված ուժերի Տեխաս նահանգում գտնվող Ֆորդ-Հուդ բազայում արմատներով մուսուլման, ամերիկյան բանակի բժիշկ Նիդալ Հասանը սպանել է 13 զինծառայողի, ևս 30-ին՝ վիրավորել։ 

2015 -Բրազիլիայում տեղի է ունեցել բնապահպանական աղետ: Հանքի պոչամբարի պատվարի փլուզման հետևանքով 19 մարդ զոհվել է, իսկ թունավոր թափոնները, լցվելով Ռիու-Դոսի գետի մեջ, հասել են համաշխարհային օվկիանոս:

Կամո Խաչիկյան