«Անցյալի տոտալ ժխտումը խանգարում է կառուցել ապագան». ինչո՞ւ են տեղի ունենում նման ճնշումներ

iz.ru-ն «Հայկական ողբերգություն. ինչո՞ւ է երկրի իշխանությունը արգելափակում դատարանների և ԶԼՄ-ների աշխատանքը» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանի դատարանը արդեն երրորդ անգամ մերժել է Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանների՝ իրենց պաշտպանյալի խափանման միջոց կալանքը փոխելու և գրավով ազատ արձակելու միջնորդությունը: 

Հիշեցնենք, որ Հայաստանի նախկին նախագահին սահմանադրական կարգը տապալելու և 3 միլիոն դոլար կաշառք վերցնելու մեղադրանք է ներկայացվել դեռևս 2018 թվականի հուլիսին: Այնուամենայնիվ, նշենք, որ Հայաստանի նախկին նախագահին արդեն երկու անգամ դատավորները բաց են թողել, և, որպես հետևանք, ուժայինները «զբաղվել» են այդ դատավորներով: 

Օրինակ՝ Դավիթ Գրիգորյանի նկատմամբ սկսվել է քրեական հետապնդում «ծառայողական կեղծիք» իրականացնելու մեղադրանքով: Բարձրագույն դատական խորհուրդը նախաքննության ընթացքում կասեցրել է դատավոր Գրիգորյանի լիազորությունները՝ Քոչարյանի գործով դատը վարելու առումով: 

Դատավորի փաստաբան Գեորգի Մելիքյանը հայտնել է «Իզվեստիային», որ ներկայումս կա գործ, բայց չկա հանցանք, և արդյունքում քանի դեռ ընթանում է նախաքննություն, դատավորի լիազորություններն ընդհանրապես դադարեցված են: 

Ըստ էության, քննիչները կատարել են գլխավոր առաջադրանքը՝ գործից հեռացրել են ոչ ցանկալի դատավորին: Նմանատիպ գործընթաց է իրականացվում նաև Սահմանադրական դատարանի նախագահ Հրայր Թովմասյանի նկատմամբ, որի հանդեպ հոկտեմբերի 17-ին խորհրդարանի պատգամավոր Արման Բաբաջանյանի հաղորդման հիման վրա քրեական գործ է հարուցվել «իշխանության զավթում» մեղադրանքով, այսինքն՝ Թովմասյանը դարձել է Սահմանադրական դատարանի նախագահ օրենքի խախտումով: 

Բանը հասել է նրան, որ հարցաքննության են կանչել անգամ Թովմասյանի անչափահաս աղջիկներին և ծերունի հորը: 

Բանն այն է, որ ՀՔԾ-ի ուշադրությանն է արժանացել Թովմասյանի հայրական տունը: Թովմասյանի հայրը՝ Վարդան Թովմասյանը, «Իզվեստիային» պատմել է, որ հավանաբար քննիչները ենթադրում էին, որ իր տունը կլինի դղյակ, իսկ ավտոտնակում՝ առնվազն Range Rover, բայց պարզվել է, որ տունը փոքրիկ է, իսկ մեքենա չկա, և հիմա քննիչներն ընկած ամբողջ գյուղում են թանկ ամենագնաց փնտրում: 

Հայաստանում մամլիչի տակ է հայտնվել նաև մամուլը: 

Հայաստանի լրագրողների միության նախագահ Սաթիկ Սեյրանյանը «Իզվեստիայի» հետ զրույցում ասել է, որ երկրի իշխանությունն ուղղակի ցուցում է տալիս, թե որ լրատվամիջոցը կարելի է կարդալ, իսկ իշխանություններին ոչ լոյալ ԶԼՄ-ներին պաշտոնական միջոցառումներին ներկայանալու հավատարմագիր չեն տալիս, չնայած, ըստ օրենքի, լրագրողին պետք է տեղեկատվությունը հասանելի լինի: 

Ըստ Սեյրանյանի, պատգամավորները, նախքան հարցերին պատասխանել ը, սկզբից հետաքրքրվում են, թե որ լրատվամիջոցն է ներկայացնում տվյալ հարց տվող լրագրողը, և եթե նա սև ցուցակում գտնվող լրագրող է, չեն պատասխանում հարցին: 

Բացի դա, հեղափոխությունից հետո անցած մեկուկես տարվա ընթացքում արդեն իսկ ԶԼՄ-ների հետ կապված չորս ռեզոնանսային գործեր են եղել: 2019 թվականի սեպտեմբերի 28-ին բլոգեր Նարեկ Մութաֆյանը ձերբակալվել է դատարանին անհարգալից վերաբերմունք ցուցաբերելու մեղադրանքով: 

Բանն այն է, որ նա և իր ընկերը՝ օպերատոր Սարգիս Օհանջանյանը, փորձել են հարցազրույց ձայնագրել Քոչարյանի գործը քննող դատավոր Աննա Դանիբեկյանի հետ: 

Ավելի ուշ այդ երկուսին ներկայացված մեղադրանքը փոխվել է «արդարադատության իրականացման խոչընդոտում» մեղադրանքով, որը նախատեսում է 5-ից 10 տարվա ազատազրկում: 

Նարեկ Մութաֆյանի քույրը «Իզվեստիային» հայտնել է, որ իր եղբայրը անգամ չի մոտեցել դատավորին և չի էլ փորձել նրան վիրավորել, այլ ընդամենը տվել է այն հարցը, որը հետաքրքրում է Հայաստանի բնակչության 90%-ին՝ արդյո՞ք Դանիբեկյանը վարչապետի նշած՝ «պատերի տակ վնգստացող» դատավորներից է: 

Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը «Իզվեստիային» պատմել է, որ հայերը ավանդաբար համախմբված ժողովուրդ են, քանի որ Հայաստանի բնակչության 98%-ը հայեր են, բայց վերջերս տեղի է ունենում հասարակության սուր տարանջատում, միաժամանակ խոսքի ազատության վրա ճնշումը ստիպում է լրագրողական համայնքին համախմբվել: 

Չնայած այս ամենին, Հայաստանի վարչապետի մամուլի քարտուղար Վլադիմիր Կարապետյանը «Իզվեստիային» հայտնել է, որ ոչ բռնի հեղափոխությունից հետո Հայաստանում խոսքի ազատության ամենաբարձր մակարդակն է: 

Իսկ ահա Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպան Արման Թաթոյանը համաձայն է այն կարծիքին, որ հասարակության՝ յուրայինների և հակառակորդների բաժանում իրոք առկա է, բայց ասել, որ առկա է հասարակության երկատվածություն, ճիշտ չէ: 

Փորձագետները գտնում են, որ ցանկացած հեղափոխությունից հետո կադրային փոփոխությունը՝ սկսած փորձագետներից, դատավորներից և վերջացրած կառույցների ղեկավարներով, անխուսափելի գործընթաց է, և պետք է ըմբռնումով մոտենալ: 

Նշենք, որ նման գործընթացներ եղել են և՛ Վրաստանում, և՛ Ուկրաինայում: Այնուամենայնիվ, ըստ երկրորդ նախագահի գրասենյակի համակարգող Բագրատ Միկոյանի, երկրի նախկին ղեկավարի կողմնակիցների վրա մեծ ճնշում է գործադրվում: Ռոբերտ Քոչարյանի կրտսեր որդի Լևոնը ևս պատմել է «Իզվեստիային», որ ճնշումներ իրոք առկա են, և դա բուլլինգն է համացանցում, բիզնեսների մշտական ստուգումները, պայմանագրեր կնքելուց հրաժարվելը և այլն: 

Նա նաև նշել է, որ իր հոր առողջությունը լավ է, և նա մեկուսարանում շարունակում է իր աշխատանքը գրքի վրա: Ինքը՝ Ռոբերտ Քոչարյանը, «Իզվեստիայի» հետ զրույցում հայտնել է, որ չի պատրաստվում հետագայում վրեժ լուծել ներկա իշխանությունից: 

Նա պատմել է նաև, որ 1998 թվականին իր՝ իշխանության գալուց հետո եղել է նախկին իշխանություններին պատասխանատվության ենթարկելու հասարակական պահանջ, բայց ինքը չի գնացել դրան, քանի որ սովորություն չունի պայքարել անցյալի հետ, և պետք է նայել առաջ: 

Քոչարյանը նաև նշել է, որ չի կարող անմասն մնալ այն ամենից, ինչ կատարվում է Հայաստանում, քանի որ ներկայումս հասարակությանը բաժանել են սևերի և սպիտակների, ինքը պատրաստվում է վերադառնալ մեծ քաղաքականություն, իսկ ընտրություններում հաջողության դեպքում անպայման կլինի «ամենաներողամիտը», քանի որ համարում է, որ «անցյալի տոտալ ժխտումը խանգարում է կառուցել ապագան»:

Կամո Խաչիկյան