Ծխախոտ. համարյա ինչպես պղպեղն ու կարտոֆիլը

Ընդունված է այն պնդումը, թե Կոլումբոսն է ծխախոտը Ամերիկայից բերել Եվրոպա: Սա շատերը գիտեն: 

Բայց շատ քչերն են տեղյակ, որ ծխախոտը պատկանում է բույսերի այն ընտանիքին, որին պատկանում են պղպեղը և կարտոֆիլը, որոնք ևս բերվել են Նոր աշխարհից: 

Ծխախոտը հազարամյակների պատմություն ունի: Համաձայն Հյուսիսային Ամերիկայի հնդիկների լեգենդների, ծխախոտը աճեցրել են դեռևս մեր թվարկությունից առաջ 6-րդ դարում: Արդեն 1-ին դարում, բացի ծխելուց, այն օգտագործվել է որպես դեղամիջոց, ինչպես նաև կրոնական նպատակներով: 

Ծխախոտը օգտագործել են ցավը թեթևացնելու համար: Հին հնդկացիները հավատում էին, որ ծխախոտի ծուխը կախարդական ուժ ունի, և այն ներշնչելը համարժեք է Աստծո հետ խոսելուն: 

Ծխախոտը աշխարհին անհայտ է մնացել մինչև Կոլումբոսի կողմից Ամերիկայի հայտնաբերումը: 

Ըստ մի վարկածի, «ծխախոտ»՝ «tabak», «tobak», անվանումը գալիս է Տոբագո կղզու անունից: 

Երբ Կոլումբոսի արշավախումբը ափ է իջել Ամերիկայում, ճանապարհորդները տեսել են, որ հնդկացիները ծեսերի ժամանակ ծխում են խողովակաձև ոլորած բույսի տերևներ, որն էլ անվանել են «ծխախոտ»: 

Հետագայում շփման ընթացքում հնդիկները Կոլումբոսին ծխախոտ են նվիրել: 

Այնուհետ ինչպես ծխախոտի տերևները, այնպես էլ դրա սերմերը հին աշխարհ են բերվել իսպանացի և պորտուգալացի նավաստիների կողմից:

 Եվրոպայում արագ տարածման համար ծխախոտը պարտական է իր բուժիչ հատկությունների մասին լուրերին: 

Մարդիկ, հավատալով դրանց, այն օգտագործել են և՛ թեթև, և՛ ծանր հիվանդությունների բուժման նպատակով: 16-րդ դարի վերջին Իռլանդիայում ստեղծվել է Եվրոպայում ծխախոտի առաջին պլանտացիան: 

Իսկ որոշ ժամանակ անց դրա սեփականատեր անգլիացի Ուոլթ Ռեյլին, որը նաև նավագնաց էր և մոլի ծխող, պլանտացիաներ է հիմնում նաև այլ երկրներում: 

Ամերիկայում հիմնած նրա պլանտացիաներից մեկը կոչվում էր «Վիրջինիա»: 

Հետագայում, ի պատիվ այդ պլանտացիայի, այդպես է անվանվել ծխախոտի այն տեսակը, որը ամենամեծ տարածումն է գտել աշխարհում: 

Այդ ժամանակներում ծխախոտն այնքան ժողովրդական էր դարձել, որ անգամ գործարքներ կնքելիս երբեմն օգտագործվում էր որպես վճարման միավոր: 

1611 թվականին մեկ այլ անգլիացի՝ Ջոն Ռոլֆը ևս հիմնել է ծխախոտի պլանտացիա ներկայիս Վիրջինիա նահանգի տարածքում և սկսել է ծխախոտ արտահանել Անգլիա: 

Հաջող բիզնեսը ստիպում է նրան հաստատվել Ամերիկայում և հետագայում ամուսնանալ հնդկական ցեղերից մեկի առաջնորդի դստեր հետ: 

Ծխախոտի ամենահին ընկերությունը համարվում է «P. Lorillard»-ը: Այս ընկերությունը, որը հիմնադրել է Պիեռ Լորիլլարդը, սկսել է գործել Նյու Յորքում 1760 թվականից: 

19-րդ դարի կեսերին ստեղծվել են այնպիսի հայտնի ընկերություններ, ինչպիսիք են «Philip Morris»-ը, «J.E. Liggett & Brother»-ը: 

Ծխախոտի մասսայականացման մեջ մեծ դերակատարում է ունեցել «R.J. Reynolds» ընկերության «Քեմել» ապրանքանիշը, որը ստեղծվել է 1913 թվականին: Հաջորդ տասը տարիների ընթացքում այն գրավել է ԱՄՆ-ի ծխախոտի շուկայի գրեթե կեսը: 

Նույն ժամանակ «Philip Morris»-ը շուկա է մտցրել իր հանրահայտ «Marlboro»-ն՝ թիրախավորելով հիմնականում կանանց: 1939 թվականին ամերիկյան շուկա է մտել նոր խաղացող՝ «Pall Mall»-ը: 

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծխախոտը կազմել է զինվորների օրապահիկի պարտադիր մասը: 

Հարկ է նշել, որ ծխախոտը ճակատ առաքվել է անվճար, իսկ արտադրողներն իրենց օգուտները ստացել են ավելի ուշ, երբ պատերազմից հետո մեծաթիվ ծխող զինվորներ վերադարձել են տուն: 

Աշխարհում ծխախոտի ժողովրդականացման գագաթնակետն էր սպառողական ապրանքների շարքում Marlboro ապրանքանիշի առաջին տեղը գրավելը, որը առաջ էր անցել անգամ այնպիսի հսկայից, ինչպիսին Coca Cola- ն է: 

19-րդ դարի առաջին կեսերից գիտնականները սկսել են ուսումնասիրել ծխախոտի հատկությունները և դրա ազդեցությունը մարդու օրգանիզմի վրա, որի արդյունքում հայտնաբերվել է նիկոտինը և նրա բացասական ազդեցությունը առողջության վրա:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Orer.am-ը