Հիմնովին նոր էլեկտրոնային գնումների համակարգ է ներդրվելու. նշվել են ժամկետներ․ «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
2020 թվականի ավարտին նախատեսվում է պետական գնումների էլեկտրոնային նոր համակարգ ներդնել, որի ուղղությամբ արդեն իսկ աշխատանքներ են նախաձեռնված։ Այս մասին հայտարարվեց ՀՀ ֆինանսների նախարարության սեմինար-քննարկման ժամանակ, որտեղ, ի թիվս այլ թեմաների, ներառված էին նաև գնումների համակարգում ախտորոշված հիմնական խնդիրները և լուծումները։
ՀՀ ֆինանսների նախարարության գնումների քաղաքականության վարչության պետ Սերգեյ Շահնազարյանը շեշտեց.
«Մինչև 2020թ.-ի ավարտը խնդիր ենք դրել ունենալ ամբողջովին նոր էլեկտրոնային գնումների համակարգ, նոր ծրագրային ապահովում։
Բացի ծրագրի ներդրման տեխնիկական հատվածից, Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի հետ կա նաև ֆինանսական աջակցություն ունենալու պայմանավորվածություն։
Կարծում եմ՝ մինչև 2020թ. դեկտեմբեր կունենանք հիմնովին նոր էլեկտրոնային գնումների համակարգ և 2021թ.-ին կսկսենք օգտագործել նորը»,-ասաց Ս. Շահնազարյանը՝ ընդգծելով, որ գործող համակարգը մշակվել է 10 տարի առաջ։ Ֆինանսների նախարարի առաջին տեղակալ Կարեն Բրուտյանն էլ հավելեց, որ նպատակ են դրել ունենալ մեր կարիքներին համապատասխանող լավագույն էլեկտրոնային գնումների համակարգը.
«Սեփական սխալների փորձը, թերևս, ամենալավ գիտելիքն է։
Տասը տարիների ընթացքում հասկացել ենք, թե որոնք են այն խնդիրները, որոնք թե՛ տեխնիկական, թե՛ ընթացակարգային առումով բերում են արդյունավետության ոչ բավարար մակարդակի։ Հիմք ընդունելով թե՛ մեր գիտելիքները, թե՛ մեր գործընկերների փորձը տարածաշրջանում, մենք ամբիցիա ենք դրել ունենալ եթե ոչ աշխարհի, ապա տարածաշրջանի լավագույն էլեկտրոնային գնումների համակարգը։
Զրոյից նոր համակարգ է ստեղծվելու։ Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի հետ ձեռք ենք բերել պայմանավորվածություն, ըստ որի՝ Հայաստանում ստեղծված են բոլոր լավ նախադրյալները, որպեսզի իրենց՝ լավագույն համակարգ ունենալու ծրագիրը Հայաստանում իրականացվի, այնուհետև այդ պորդուկտը տեղափոխեն նաև այլ երկրներ»։
Քննարկման ժամանակ լրագրողներին հետաքրքրող հարցերի մեջ, իհարկե, ոլորտին առնչվող խնդիրներն էին, որոնք մասնավորապես վերաբերում էին կոռուպցիոն ռիսկերին, մեկ անձից կատարվող գնումներին, որոնց թիվն ավելացել է։
Ֆինանսների նախարարի առաջին տեղակալ Կարեն Բրուտյանն աշխարհում ընդունված երկու չափանիշի մասին ընդգծեց. «Հրապարակայնություն և մրցակցություն, իսկ մրցակցության հիմքում՝ խտրականության բացառում։ Նախ՝ ի՞նչ է գնումը. դա մի գործարք է, որտեղ մի կողմից կա մեկ խոշոր պատվիրատու, որը շահույթներ ստանալու մեծ հնարավորություն է ընձեռում մասնակիցներին, կա մասնակիցների մի մեծ խումբ, որոնք ուզում են շահույթներ ստանալ, և կա պաշտոնատար անձ, որը որոշում է կայացնում, թե շահույթ ստանալու հնարավորությունը որ մասնակցին ընձեռի»։
Ինչ վերաբերում է կոնկրետ մեկ անձից, հատկապես հրատապության կարգով կատարվող գնումներին, որոնք, լրագրողների դիտարկմամբ, հատկապես արտացոլվում են տոնական միջոցառումների համար նախատեսված գնումներում, նախարարի առաջին տեղակալը շեշտեց, որ կիսում է մտահոգությունները։
«Օրենքով սահմանված է, որ այդ հրատապությունը որոշվում է կառավարության կողմից, և բոլոր այդ որոշումները, որոնք արվել են հրատապության հիմքով մեկ աղբյուրից, արվել են կառավարության որոշումների հիման վրա։
Այդ որոշումների ընդունման ժամանակ ֆինանսների նախարարության կողմից հարցադրումներ եղել են։
Բայց այստեղ կա երկու բացատրություն. մարմիններն ասում են, որ իրենք միջոցառումների բովանդակության պլանավորման խնդիր ունեն և չեն կարող մեկ տարի առաջ պլանավորել, թե ինչպիսի մշակութային միջոցառումն է պատեհ լինելու կազմակերպել»։
Բացի այդ, հաշվի առնելով քննարկումները, նա ընդգծեց, որ նույն մշակութային միջոցառումների մասով գործընկեր գերատեսչությունների ու մարմինների հիմնավորումն այն է, որ նշվածը ենթադրում է սպեցիֆիկ ծառայությունների մատուցում.
«Օրինակ՝ եթե համերգի կազմակերպման ժամանակ լույսերը չլինեն կոնկրետ այսինչ արտադրողինը, ապա այդ համերգի կազմակերպումը կարող է վտանգվել»։
Կ. Բրուտյանն ընդգծեց, որ կարող է միայն կարծիք հայտնել մտահոգող ռիսկերի մասին, իսկ այդ որոշումներն ընդունվում են այդ ոլորտի պատասխանատուների կողմից.
«Բացի այդ, կարևոր է հատուկ անդրադառնալ յուրաքանչյուր դեպքի, որովհետև ընդհանրացված հարցադրմանը կտրվի ընդհանրացված պատասխան։ Եթե իրապես հետաքրքրում է ձեզ, թե արդյո՞ք կան կոռուպցիոն ռիսկեր, թե՞ ոչ, ապա յուրաքանչյուր դեպք հավաքվում է։
Պետական գաղտնիքից բացի, բացարձակապես բոլոր փաստաթղթերը հասանելի են։ Կարող եք դիմել, ստանալ դրանք և հանգիստ հետաքննել»։ Ինչ վերաբերում է այդ համատեքստում օրենսդրական դաշտի խնդրի վերաբերյալ հարցադրմանը, Կ. Բրուտյանը շեշտեց, որ որևէ օրենք իդեալական չէ, օրենքները պետք է համարժեք լինեն միջավայրին, պետք է փոփոխվեն.
«Այդ տեսանկյունից բացարձակ հավակնություն չկա, որ առկա կարգավորումներն իդեալական են։
Բացի այդ, սա այն ոլորտն է, որտեղ իրականում կան միջազգային ստանդարտներ։
Հաշվի առնելով այդ ստանդարտները, հայկական իրականությունը, քսան տարվա փորձը, ունենք այն օրենսդրությունը, որն այսօր կա։
Ըստ իս՝ համեմատած մյուս երկրների գնումների գործընթացները կարգավորող օրենսդրությունների հետ, մեր երկրի օրենսդրությունը, եթե չասենք, որ ավելի լավն է, ապա առնվազն չի զիջում դրանց»։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
