Քաղաքական պոկեր՝ ժողովրդական մանդատ, հետապնդումների ինդուլգենցիա, քննադատություններից ապահովագրում
Միջազգայինpolit.ru-ն «Նիկոլ Փաշինյանի «բեկման» իմիտացիան» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, որից երկար ժամանակ սպասում էին «բեկում» ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման հարցում, վերջապես վճռական քայլ է արել: Վերջերս տեղի ունեցած մամուլի ասուլիսում նա կարդացել է իր կողմից չնշված թերթից հատվածներ ղարաբաղյան հիմ նախնդ րի կարգավորման սկզբունքների մասին, որոնց հիման վրա, ինչպես պնդում է նա, իր նախորդները բանակցություններ են վարել:
Դրանից հետո նա առաջարկել է չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահի պաշտոնի բոլոր թեկնածուներին արտահայտվել այդ սկզբունքների մասին: Այդ սկզբունքները, ի դեպ, հայտնի են եղել դրանից էլ առաջ, քանի որ դրանք հիմնված են ավելի քան 10 տարի առաջ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջնորդների կողմից հրապարակված մադրիդյան սկզբունքների վրա:
Ուրեմն, ինչու՞ է Փաշինյանը դրանք այդքան թատերական ներկայացնում: Ինչո՞ւ է սկսել այդ գամբիտը: Մի՞թե այս տարվա մարտի 31-ին նշանակված նախագահական ընտրություններին «սեփական» թեկնածուին սատարելու համար: Ինչո՞ւ: Ի վերջո, Փաշինյանի աջակցությունն այնտեղ մեծ չէ:
Ստացվում է, որ նրա հիմնական նպատակը առնչվում է կարգավորման սկզբունքներին: Նույնիսկ նրա նախորդները, որոնք Ղարաբաղում մեծ ներուժ և հարգանք ունեին, տարիներ շարունակ չէին համարձակվում այդ սկզբունքները հանձնել իրենց հայրենակիցների քննարկմանը:
Առավել ևս՝ առանց նախապատրաստման: Այսպիսով, նրա ելույթի հիմնական արդյունքը կարող է լինել միայն այն, որ մադրիդյան սկզբունքները քննադատվելու և ի վերջո թաղվելու են:
Եվ այդ սկզբունքների ճակատագիրը կավարտվի Փաշինյանի այն հայտարարությամբ, որ «ժողովուրդը չի աջակցում, և ես չեմ կարող դեմ գնալ ժողովրդին»:
Ի՞նչ կարող են պատասխանել այդ ամենին համանախագահները: Կոպիտ ասած, միգուցե միայն հայհոյեն, և այն էլ միայն շրթունքներով, ոչ բարձրաձայն, քանի որ համոզելու իրավունքից զատ նրանք այլ մանդատ չունեն:
Ստացվում է այնպես, որ իր անսպասելի ելույթով Նիկոլ Փաշինյանը առաջին հերթին փորձում է լուծել ներքաղաքական ճակատում առկա իր անձնական խնդիրները:
Առաջին հերթին նա, փաստորեն, ապահովել է ժողովրդական մանդատ Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ իր ցանկացած նախաձեռնության համար, քանի որ խոսում է պոպուլիստական ոգով՝ «մենք ոչ մի թիզ հող չենք տալու», ինչը և ներկայումս համապատասխանում է ընտրողների ճնշող մեծամասնության տրամադրությանը:
Երկրորդ հերթին՝ իրեն ներկայացնելով որպես իր նախորդներից ավելի մեծ հայրենասեր՝ Փաշինյանն ինքն իր համար ինդուլգենցիայի նման մի բան է ստանում իր քաղաքական հակառակորդներին հետապնդելու համար (հայտնի է, որ նրանցից ոմանք բանտարկվել են Փաշինյանի՝ իշխանության գալուց հետո):
Դե, իսկ երրորդ հերթին՝ նա իր համար ապահովում է մոտ ապագայում համաշխարհային հանրության կողմից հնարավոր քննադատություններից ապահովագրում:
Հայաստանի ղեկավարը այժմ կարող է հանգիստ պատասխանել իրեն ուղղված ցանկացած քննադատական հայտարարության և ասել, որ «ինքը ժողովրդավար է, ինչպե՞ս չլսի ժողովրդի կարծիքը»: Այսինքն, ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման այն երկարաժամկետ հեռանկարը, որի նախապատրաստումը տարիներ են պահանջել, Փաշինյանի կողմից իր քաղաքական նպատակների համար զոհաբերվել է մեկ րոպեի ընթացքում: Իսկ ի՞նչ կանեն միջնորդները հիմա:
Կա՞ հույս, որ նրանք ունեն «պլան Բ»: Այն չկա:
Եվ որտեղի՞ց լինի Մոսկվայի և Վաշինգտոնի միջև քաղաքական երկխոսության բացակայության պայմաններում: Այն ամենին, ինչին նրանք ունակ են, արվել է նախկինում՝ դեռևս 2000-ականների ավելի բարենպաստ քաղաքական իրավիճակի պայմաններում:
Իսկ այն ամենը, ինչին ունակ են ներկայումս, մադրիդյան սկզբունքները պահպանելն է: Ներկայումս կարելի է համարել, որ այդ սկզբունքները արդեն չկան:
Հենց դրա վրա է խաղադրույք կատարել Փաշինյանը՝ փաստացի հայերի առջև դնելով, ըստ էության, «ճիզվիտական» հարց: Եթե համաձայն եք այդ սկզբունքների հետ, ապա ես, ենթադրաբար, պատրաստ եմ: Սակայն նա գիտի պատասխանը:
Համաձայն չեն: Համաձայն չեն այնպես, ինչպես նույն սկզբունքներին համաձայն չեն Ադրբեջանում, եթե վաղը դրանք հանրաքվեի դրվեն: Պետք է գիտակցել, որ Փաշինյանին պետք չէ հակամարտության լուծում: Փոխարենը նրան պետք է հակամարտություն, բայց մի տեսակ «սառեցրած» վիճակում, քանի որ դրանից նա կստանա այն ամենը, ինչ ցանկանում է: Ընդ որում, անձնական շահի համար:
Հանուն իշխանության: Հանուն նրա, որ իրերը իրենց անուններով կոչելով՝ վատ դրության մեջ ընկնեն իր հակառակորդները: Վատ դրության մեջ ընկնեն միջնորդները, նաև Ռուսաստանը: Նրա խաղադրույքն այժմ այն է, որ Բաքվում համբերությունը կսպառվի, և կկրկնվեն 2016 թվականի ապրիլ յան հարձակողական գործողությունները:
Որից հետո միջնորդները նորից կմիջամտեն, կդադարեցվի հարձակումը, և ղարաբաղցիները պաշտպանության համար կդիմեն Փաշինյանին, իսկ Հայաստանում նրա իշխանությունը կամրապնդվի: Ահա այդպիսի քաղաքական պոկեր:
Հանուն հաղթելու կարելի է գնալ անգամ նման սադրանքների: Սա նշանակում է, որ բոլորը՝ և՛ միջնորդները, և՛ հարևանները, պետք է սպասեն այդ սադրանքներին և ոչ մի դեպքում չմասնակցեն դրանց:
Սա ներհայկական խաղ է և պետք չէ դրանում մասնակցություն ունենալ:
Պետք է այլ բան: Մադրիդյան սկզբունքներին հասցված հարվածից հետո հանգիստ վերլուծել նոր իրավիճակը, ճշտել հիմնական խաղացողների նոր մեկնարկային դիրքերը և լուծում փնտրել: Նա, ով փնտրում է, միշտ էլ գտնում է:
