Ստորջրյա լողի հանդերձանք. ինչպե՞ս են դրանք հորինվել
Ստորջրյա լողի հիմնական հանդերձանք են համարվում լողի դիմակը, շնչական խողովակը, լողաթաթերը և հիդրոկոստյումը: Նշված հանդերձանքն օգտագործվում է ինչպես ստորջրյա լողի, այնպես էլ ստորջրյա մարզաձևերով զբաղվելու ժամանակ:
Նշենք, որ այդ սպորտաձևերն են սկայնդայվինգը (լող՝ ջրի տակ մի քանի տասնյակ մետր խորանալով) և սնորկելինգը (շնչական խողովակով լող ոչ մեծ խորություններում, գերմաներենից թարգմանաբար՝ Schnorchel նշանակում է շնչական խողովակ):
Իսկ ե՞րբ են առաջացել ստորջրյա լողի հանդերձանքի այս պարագաները: Շնչական խողովակի նախատիպ կարելի է համարել եղեգնի ցողունը, որը լայնորեն օգտագործվել է տարբեր ժամանակներում տարբեր ժողովուրդների կողմից պատերազմների ժամանակ ջրի միջով աննկատ տեղաշարժվելու համար:
Նշենք, որ շնչական խողովակի ստեղծման հարցով զբաղվել է անգամ Լեոնարդո դա Վինչին: Ավարտուն տեսքով շնչական խողովակի ստեղծող է հանդիսանում ֆրանսիացի զինվորական Մարշալլը, որն իր հայտնագործությունը անվանել էր «նատատոր»: Ցավոք, նրա հայտնագործությունը ցանկալի գնահատական չի ստացել, քանի որ այն ժամանակ դրա օգտագործման ոլորտը անհասկանալի էր:
Նիցայում ապրող ռուս ինժեներ Ալեքսանդր Կրամարենկոն ևս 20-րդ դարի 20-ականներին ստեղծել է նման սարք: Այնուամենայնիվ, ստորջրյա լողի հանդերձանքը, ավելի կոնկրետ՝ լողի դիմակը և շնչական խողովակը, ավարտուն տեսքով ստեղծել և 1938 թվականին արտոնագրել է ֆրանսիացի Մաքսիմա Ֆորիեն:
Այդ պահից ի վեր այդ հանդերձանքը համարյա չի փոխվել, փոխվել են միայն օգտագործվող նյութերը (օրինակ՝ դիմակի ռետինը փոխվել է սիլիկոնով) և որոշակիորեն՝ դիզայնը: Լողի դիմակը այնպես է ստեղծված, որ լողորդը հնարավորություն ունենա քթով արտաշնչելով՝ փչել այն, իսկ դա պետք է, որ բացառի դեմքի «սեղմումը», երբ խորասուզվելիս արտաքին միջավայրի ճնշումն աճում է:
Շնչական խողովակը ստեղծվել է ոչ շատ կարճ և ոչ էլ շատ երկար, քանի որ երկարությունը ավելացնելիս դժվարանում է շնչառությունը: Ներկայումս լողի դիմակից բացի օգտագործվում են նաև լողի հերմետիկ ակնոցներ՝ հիմնականում մարզիկների կողմից արագընթաց լողի համար:
Ժամանակակից շնչական խողովակները տարբեր չափերի են, այդուամենայնիվ, դրանց երկարությունը չի գերազանցում 35 սանտիմետրը, իսկ խողովակի ամենացանկալի ձևը օվալն է: Լողաթաթերը սովորաբար հեշտացնում են լողը և լողորդին մանևրներ կատարելու հնարավորություն տալիս: Լողաթաթերի օգնությամբ հեշտ է սուզվել և վեր բարձրանալ:
Հիդրոկոստյումը սովորաբար պատրաստված է լինում նեոպրենից և արգելակում է ջրի կողմից մարդու մարմնի ջերմության կլանումը:
Բացի դա, այն պաշտպանում է մարմինը ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից և ջրային թունավոր կենդանիների, օրինակ՝ մեդուզաների խայթոցներից:
Այս ամենից զատ, հիդրոկոստյումը, ջրի հետ մարմնի շփումը նվազեցնելով, նաև նպաստում է արագ լողալուն:
