ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ․Կո­լեն­սո­յի ճա­կա­տա­մար­տը, առա­ջին տար­բե­րան­շա­նը, ազատ տնտե­սա­կան գո­տին․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՕՐԵՐ

Թեյի համաշխարհային օր, Էսպերանտո լեզվի համաշխարհային օր, Ուկրաինա` Դատական աշխատողների օր, Նիդեռլանդներ՝ Թագավորության օր, Ռուսաստան՝ Պրոֆեսիոնալ պարտականությունները կատարելու ընթացքում զոհված լրագրողների հիշատակի օր։

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1895 –ծնվել է կոմպոզիտոր և խմբավար Կարո Զաքարյանը։

1899 –ծնվել է հայազգի խորհրդային լրագրող, գրող, ԽՍՀՄ օրհներգի խոսքերի համահեղինակ Գաբրիել Էլ-Ռեգիստան։

1915 –վախճանվել է հրապարակախոս Տիգրան Արփիարյանը։

1916– ծնվել է գրող, արձակագիր Վիգեն Խեչումյանը:

1918-հայ-վրացական պատերազմի ընթացքում տեղի է ունեցել անգլիական զորքերի ափհանում Փոթիում։

1924– ծնվել է ճանաչված երգիչ, հայ երգարվեստի երախտավոր Հովհաննես Բադալ յանը: 

1929– ծնվել է կինոռեժիսոր Արման Մանարյանը:

1934 –ծնվել է երկրաբան Հենրիխ Վարդանյանը։

1957 –ծնվել է լրագրող, պետական գործիչ Նիկոլայ Գրիգորյանը։

1969 –վախճանվել է բանաստեղծ, արձակագիր, գրականագետ Կոստան Զարյանը։

1982– ստեղծվել է Երևանի կամերային թատրոնը:

1985 - Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի փոխնախագահ Դուկրոն հանդես է եկել 35 պատգամավորների անունից և պահանջել հատուկ օրենք ընդունել և ճանաչել «1915 թվականի ցեղասպանությունը, որին զոհ է դարձել հայ ժողովուրդը»։

2003-Շվեյցարիայի խորհրդարանի ստորին պալատը ընդունել է մի բանաձև, որով դարասկզբին տեղի ունեցած հայերի զանգվածային սպանությունները ճանաչել է որպես ցեղասպանություն:

2005-Բուենոս Այրեսի «Արմենիա» հրապարակում Հայաստանից բերված խաչքար է տեղադրվել։

2008- Երևանի Տերյան և Լալայանց շենքերի բնակիչները երթ են կազմակերպել դեպի նախագահի նստավայր՝ բողոքելով իրացման գոտում հայտնված իրենց շենքերի քանդման և դրանց տեղում «էլիտար» շենքեր կառուցելու որոշման դեմ:

2012-ՀՀԿ-ն Սերժ Սարգսյանին առաջադրել է նախագահի թեկնածու:

2012 –վախճանվել է գեղանկարիչ Պետրոս Պետրոսյանը։

2016-Գյումրիի «Շիրակ» օդանավակայանը 9 ամսվա դադարից հետո ընդունել ու ճանապարհել է ռուսական «Պոբեդա» բյուջետային ավիաընկերության Մոսկվա-ԳյումրիՄոսկվա չվերթն իրականացնող մարդատար ինքնաթիռը:

2017-Հայ-իրանական սահմանին բացվել է «Մեղրի» ազատ տնտեսական գոտին։ 2019-վախճանվել է գործարար, Հայկական միջազգային ասամբլեայի նախագահ Սերժ Ջիլավյանը:

ԱՇԽԱՐՀ

37 –ծնվել է Հռոմի կայսր Ներոնը։

533 -Տիկամերոնի ճակատամարտում բյուզանդացի զորահրամանատար Վելիզարիայի բանակը ջախջախել է վանդալների թագավոր Գելիմերի բանակին, որի արդյունքում Աֆրիկայում գտնվող վանդալների պետությունը դադարել է գոյություն ունենալ։

944 -Բյուզանդիայի կայսր Ռոման 1-ինը գահընկեց է արվել որդիների կողմից, որի արդյունքում ծագել են ժողովրդական հուզումներ, որոնք դադարել են միայն Կոնստանտինին կայսր հայտարարելուց հետո։

1055 -Խալիֆ ալ-Կաինի համաձայնությամբ Բաղդադ են մտել Թորգուլ խանի թուրք-սելջուկական զորքերը։

1467– տեղի է ունեցել Բաի ճակատամարտը, որը մոլդովա-հունգարական պատերազմի նշանավոր մարտերից մեկն է:

1598 -Սանչխոե ամրոցի 20 հազար ճապոնացի զինվորներ գեներալ Սիմացու Յոսիհարայի ղեկավարությամբ 500 նավով ուղևորվել են Կորեայում շրջափակվածներին օգնության։

1610 –ծնվել է ֆլամանդացի նկարիչ Դավիդ Կրտսեր Տենիրսը։

1675 –վախճանվել է բարոկկո դարաշրջանի հոլանդացի հռչակավոր գեղանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկե դարաշրջանի ներկայացուցիչ Յան Վերմեերը։

1821 -հիմնադրվել է «Ֆրանսիական աշխարհագրական ընկերությունը»։

1840 -Նապոլեոն Բոնապարտի աճյունը հանդիսավորությամբ վերադարձվել է Փարիզ։

1852 –ծնվել է ֆրանսիացի ֆիզիկոս, Նոբել յան մրցանակակիր Անտուան Անրի Բեքերելը։ 

1858 –ծնվել է գերմանացի հոգևորական և հասարակական գործիչ Յոհաննես Լեփսիուսը։

1899– անգլո-բուրական պատերազմի ժամանակ տեղի է ունեցել Կոլենսոյի ճակատամարտը:

1917-ԽՍՀՄ Կարմիր բանակում մտցվել է առաջին տարբերանշանը՝ կարմիր աստղը։

1924– ծնվել է վրացի բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի Աննա Կալանդաձեն:

1939 թ. – կայացել է «Քամուց քշվածները» նշանավոր ֆիլմի պրեմիերան:

1958 –վախճանվել է ֆիզիկոս, քվանտային մեխանիկայի հիմնադիրներից ՝ Վոլֆգանգ Պաուլին։

1966 –վախճանվել է ամերիկացի ֆիլմարտադրող, ռեժիսոր, կինոսցենարիստ Ուոլթ Դիսնեյը։

1966 -ֆրանսիայի Մեդոնյան աստղադիտարանում հայտնագործվել է Սատուրնի 10րդ արբանյակ Յանուսը։

1972– ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից ընդունված թիվ 2997 բանաձևի համաձայն ստեղծվել է UNEP ծրագիրը։

1982 -բացվել է բրիտանական գաղութ Ջիբրալթարի և Իսպանիայի միջև սահմանը։

2000 -կանգնեցվել է Չեռնոբիլի ատոմակայանի 3-րդ էներգաբլոկը, որով այդ ատոմակայանը դադարել է գործել։

2018 -Ուկրաինայում ստեղծվել է միավորված տեղական ուղղափառ եկեղեցի։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում