Ասուլիս՝ «գիտակցված» զուգադիպությամբ
Նախօրեին հայտնի դարձավ, որ Իլհամ Ալիևը ում ծննդյան 60-ամյակն էր, այցելել է օկուպացված Հադրութ և Շուշի՝ հերթական անգամ վերահաստատելով իր հաղթանակն ու ցավեցնելով հազարավոր հայերի մեկամյա վերքը։ Նշենք, որ Ալիևն իր տարեդարձի հետ կապված շնորհավորանքներ է ստացել աշխարհի տարբեր երկրների ղեկավարներից։ Բայց բոլոր այդ շնորհավորանքները հղվել են դիվանագիտական արարողակարգի շրջանակներում և հազիվ թե Ալիևին բավարարած ու ոգին փառավորած լինեին, որքան Նիկոլ Փաշինյանի ոչ արարողակարգային նվերը, որը նա արեց երեկ ուղիղ եթերում։
Բախտի բերմամբ, թե գիտակցված «զուգադիպությամբ»՝ հենց Ալիևի ծննդյան օրը Փաշինյանը ֆեյսբուքյան ասուլիս էր հրավիրել, որը ծանծաղ էր ու տափակ, որքան վերջին շրջանի նրա բոլոր հրապարակային ելույթները։ Բայց այդ ասուլիսն ուներ թաքնված ուղերձ ու նպատակ. դրա ընթացքում Փաշինյանը մեկ առ մեկ, ամենայն մանրամասնությամբ, հանգամանորեն թվարկեց ու մեկնաբանեց ղարաբաղյան հարցի հետ կապված բոլոր այն թեզերը, որոնք Ադրբեջանի իշխանությունն ու քարոզչությունը թմբկահարել են վերջին տասնամյակներում՝ սկսած ադրբեջանական քարոզչության «գոհար» համարվող ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի հայտնի բանաձևերից, մինչև բանակցային գործընթացի ողջ պատմության կտրվածքով «պեղված» այնպիսի դետալներ, որոնք բխում են Ադրբեջանի շահերից։
Եթե նկատեցիք՝ Նիկոլը բոլոր նշված ադրբեջանահաճո դրույթները թվարկում էր այնպիսի ոգևորվածությամբ, կարծես բանակցային փաստաթղթերում յուրաքանչյուր նման արտահայտություն հանդիպելիս ապրել է երջանկության ու բերկրանքի պահեր։ Նա այդ ադրբեջանահաճո պատմությունները հյուսում էր 44-օրյա պատերազմում կրած պարտությունն արդարացնելու, իրեն որպես զոհ ներկայացնելու, սովորության համաձայն՝ իրենից բացի, բոլորին, առաջին հերթին՝ նախկիններին՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանից մինչև Ռոբերտ Քոչարյան և Սերժ Սարգսյան, մեղադրելու համար։ «Բոլորը մեղավորեն են՝ բացի իրենից» բանաձևումը Փաշինյանի ամենասիրած մոդելն է, և մենք դրանում համոզվել ենք քանիցս։ Փաշինյանի համար դա, իհարկե, նորություն չէ, բայց հանուն սեփական անձի արդարացման՝ թշնամի պետության տասնամյակների քարոզչական թեզերի պրոպագանդան սեփական երկրում թողնում է, մեղմ ասած, ցինիզմ է։
Բոլորս փայլուն հիշում ենք, թե ինչպես, երբ Փաշինյանը եկավ իշխանության և Ալիևի հետ հանդիպեց առաջին անգամ, նա հայտարարեց, որ Ադրբեջանի ղեկավարն իր վրա թողել է կիրթ մարդու տպավորություն։ Ողջ կյանքում կրթության ու քաղաքակրթության բարդույթով ապրող մարդու համար իրենից բարձր կրթական ցենզ ունեցող ցանկացած մեկի նկատմամբ առաջանում է թաքցվող նախանձով պարուրված հիացմունք։ Եթե անգամ այդ մեկը թշնամի պետության ղեկավարն է ու սպանում է հիացողի հայրենակիցներին։
Ըստ էության, նման ժեստով Փաշինյանը հերթական անգամ ցույց տվեց, թե ինչքան անատամ ու անարժեք գաղափարների կրող է ինքը և հանուն սեփական իշխանությանը ևս մի քանի ամիս կյանք տալու և արհեստական շնչառությամբ ապահովելու համար, ինքը պատրաստ է ցանկացած սինլքորության։
Արմեն Հովասափյան
