Հիստերիկանում ես, որ ի՞նչ անես
Ինչ խոսք՝ հունվարի 14-ի մասին դեռևս շատ կխոսենք, կլինեն տարբեր մեկնաբանություններ, կհնչեն տեսակետներ, դե իսկ տեղի ունեցող գործընթացի պտուղներն ու հետևանքներն իրենց ազդեցությունը կթողնեն ավելի ուշ։ Հենց այդ օրը Մոսկվայում կայացավ Հայաստան-Թուրքիա կարգավորման գործընթացի հատուկ բանագնացներ՝ Ռուբեն Ռուբինյանի և Սերդար Քըլըչի առաջին հանդիպումը՝ ՌԴ ԱԳ փոխնախարար Անդրեյ Ռուդենկոյի մասնակցությամբ:
Ի դեպ՝ գործընթացի վտանգավոր, մեզ համար նույնիսկ աղետալի ռիսկերի մասին շատ է խոսվել: Ասվել է, թե ինչպես կարելի է հարաբերություններ կարգավորել մի պետության հետ, որը Հայաստանի հետ նախապայմանների լեզվով է խոսում՝ «Զանգեզուրի միջանցքի», Ցեղասպանության հարցից, Արցախի անկախությունից հրաժարում պարտադրելու տեսքով։ Չնայած դրան, իշխանությունները շարունակում են պարտիզանական լռություն պահպանել նույնիսկ բանագնացների առաջին հանդիպումից հետո: Իսկ ԱԳՆ եռալեզու հաղորդագրություններն էլ ավելի խորացրին գործընթացի վտանգավորության մասին կասկածները։ Հայերեն տարբերակում նշված էր, որ կայացել է կառուցողական հանդիպում, իսկ անգլերեն և ռուսերեն տեքստերում` բանակցություններն անցել են «դրական և կառուցողական մթնոլորտում»։
Բանական հայի համար դժվար է հասկանալ, թե իրականում ի՞նչ գործընթաց է սկսվել Հայաստանի ու Թուրքիայի միջև, դժվար է, քանի որ նա չի կարող ընկալել՝ երբ երկրի իշխանությունը խոսում է «խաղաղության դարաշրջանի», «տարածաշրջանում փոխադարձ հարգանք ու ներդաշնակության» մասին, առաջին հանդիպումից բառացիորեն 3 օր առաջ ՀՀ սահմաններին թուրք-ադրբեջանական սադրանքների հետևանքով հայկական կողմը 3 զոհ է ունենում․ միանգամից հարց է առաջանում, թե ո՞րն է լինելու այս հարաբերությունների գինը:
Ըստ էության, երեկ հենց նման հարցերի պատասխաններն էին փորձում հստակեցնել ԱԺ-ում, երբ պատգամավորների հարցերից հետո Ռուբեն Ռուբինյանի նյարդերն ինչ-որ պահից այնքան տեղի տվեցին, որ ընդդիմության և իշխանության միջև հերթական կոնֆլիկտը ծագեց, որը քիչ էր մնում ավարտվեր ձեռնամարտով։ Ռուբինյանը, որ նախկինում էլ առանձնապես չի փայլել հավասարակշիռ պահվածքով և ընդդիմախոսների նկատմամբ զսպվածությամբ, երեկ ակնհայտ նյարդային վիճակներում էր և ինչ-որ պահի կորցրեց ինքնատիրապետումն ու սլացավ «Հայաստան» դաշինքի ուղղությամբ՝ սպառնալով՝ «հեսա ցույց կտամ, որ ինչ ուզեմ, այն էլ կանեմ» գոռալով։
Միանգամից տրամաբանական հարց է առաջնում, երբ Ռուբինյանը չի դիմանում և գոռգոռում է ընդդիմադիրների հարցերից, միանգամից կորցնում է ինքնատիրապետումն ու հավասարակշռությունը և անցնում փողոցային ու ժառգոնային բառամթերքի, ինչպե՞ս է պատրաստվում պետության անունից բանակցել և առաջնորդվել պետության շահերով:
Իրականում ընդդիմադիրները փորձում էին հասկանալ՝ ինչ որոշմամբ է Ռուբինյանն իրականացնում բանագնացի գործառույթներ, քանի որ պատգամավորի գործառույթների մեջ դա չի մտնում, և Նիկոլ Փաշինյանը հատուկ որոշում կամ կարգադրություն պետք է ստորագրեր, ինչը չի արել։
Ավելի վտանգավոր ու իր մեջ խորքային շերտեր են պարունակում հատկապես այն, որ իշխանության ներկայացուցիչները թուրք-ադրբեջանական տանդեմի հետ հարաբերություններ հաստատելու հստակ օրակարգ ունեն և փորձում են հանրության շրջանում այն մատուցել ու ներկայացնել իրենց կողմից ընկալելի ու ցանկալի սոուսով։
Արմեն Հովասափյան
