Հիբրիդային մարդու ճակատագիրը. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Քրիստոնեությունը, բնականաբար, մերժում է մարդու կյանքում ճակատագրի անխուսափելիության գաղափարը, որովհետև ընդունում է աղոթքի միջոցով փրկության հասնելու հնարավորությունը։ Ըստ էության, քրիստոնեության ճանապարհով գնացող մարդու ճակատագիրը որոշվում է տվ յալ մարդու հոգեվիճակով և հոգևոր զարգացման մակարդակով, այսինքն՝ ինչ հոգեվիճակում որ գտնվում է տվյալ մարդը, դրան համապատասխան որոշումներ է կայացնում:
Այսինքն, մարդու ճակատագիրը գտնվում է իր ձեռքում, իսկ դա նշանակում է, որ, վերջին հաշվով, ազատ կամք ունեցող մարդու հետ երբեք պատահական ոչինչ չի կատարվում: Եվ այն, ինչ կատարվում է տվյալ մարդու հետ, պայմանավորված է իր հոգեվիճակով: Հետևաբար, ինչպիսին որ կլինի մեր բոլորիս հավաքական հոգևոր իրավիճակը, այդպիսին էլ կլինի հայ ժողովրդի ճակատագիրը: Համերաշխության և խաղաղության ձգտող մարդը ամեն առավոտ լուսաբացը դիմավորում է Աստծո լույսը իր հոգում, Աստծո գաղափարը իր մտքում և Աստծո ուխտը իր սրտում:
Սակայն Նարեկացին, խորապես ընկալելով և նկարագրելով մարդու անկայուն վիճակը, գրում էր. «Ինչպե՞ս համարեմ ես ինքս ինձ մարդ, /Երբ կարգն եմ դասված տմարդիների, /Կամ ինչպե՞ս պիտի բանական կոչվեմ, /Երբ անբանների կցորդ եմ դարձել իմ հիմարությամբ:ԲԱՆ ԻԱ»:
«Փաստ» թերթի նախորդ համարներից մեկում անդրադարձ եղավ հիբրիդային մարդու էվոլ յուցիային և մեկնաբանվեց, որ մեր ժամանակներում պատմականորեն մեզ հասած ամենամեծ մարտահրավերը հիբրիդային մարդու առաջացումն է: Հիբրիդային մարդը կարող է մշտապես հայտնվել անորոշ և քաոսային իրավիճակներում, որի հետևանքով ոչ միշտ է ճիշտ որոշումներ կայացնում: Հիբրիդային մարդը կարող է սպառնալիք լինել ինչպես տվյալ հասարակության, այնպես էլ մարդկային քաղաքակրթության զարգացման համար:Բնականաբար, հարց է առաջանում, թե ինչպիսին կլինի հիբրիդային մարդու ճակատագիրը: Ռուս հանճարեղ գրող Մ. Շոլոխովը «Մարդու ճակատագիրը» պատմվածքում պատկերում է պատերազմի լիակատար սարսափը, որի ընթացքում զինվորը կորցնում է կնոջը և իր երկու երեխաներին, այն ամենը, ինչ թանկ էր իր համար: Այնուամենայնիվ, Շոլոխովի հերոսը կյանքի նոր իմաստը տեսնում է ծնողներին կորցրած մի տղայի՝ իր նման միայնակ հոգու գտնելու մեջ: Չնայած իր կերտած հերոսի կրած դառնություններին՝ գրողը հիանում է մարդկային հոգու ուժով, որն ունակ է դիմակայել բոլոր փորձություններին և հույսով նայել ապագային։ Մեր հասարակության համար հիբրիդային մարդու ճակատագրի հիմնախնդիրը գալիս է դեռևս հնագույն ժամանակներից: Դարեր շարունակ բնական ընտրությունը նպաստել է մարդու մեջ ագրեսիվության պահպանմանը, ինչը քարանձավի բնակիչներին հնարավորություն է ընձեռել գոյատևելու:
Ներկայումս գիտության և առաջատար տեխնոլոգիաների հիման վրա սպառազինությունների մրցավազքը և դրա արդյունքում կործանարար զենքերի կատարելագործման պայմաններում ագրեսիան ձեռք է բերում նոր որակներ, որը կարող է սպառնալ ամբողջ մարդկության գոյությանը: Եթե մենք չկարողանանք սանձել ագրեսիան մեր սեփական մտքի և մարդասիրական գաղափարների տարածման միջոցով, ապա կործանման հավանականությունը շատ մեծ կլինի: Ստեղծված իրավիճակում արդյոք հնարավո՞ր է պատասխանատվության հանձնառության միջոցով վերահսկել հնագույն ժամանակներից ժառանգաբար ձեռք բերված ագրեսիվ բնազդները: Եթե նման զարգացումների ռիսկերը հնարավոր չլինի նվազեցնել, ապա մարդկային քաղաքակրթությունը կհայտնվի փակուղում այն առումով, որ, եթե հիբրիդային մարդու վարքագիծը չփոխվի, ապա ապագայում կարող են տեղի ունենալ նաև հիբրիդային տիեզերական պատերազմներ:
Նույնիսկ իռացիոնալիստական (բանականության ճանաչողական հնարավորությունները սահմանափակող ուղղություն) փիլիսոփայության մեջ ճակատագիրը (ըստ Օ. Շպենգլերի) կապվում է մարդկային գոյության անիմաստության, հասարակական և մարդկային հարաբերությունների իռացիոնալության և անհատի լքվածության հետ։ Այս ամենի ներքո կարևոր է որոշել, թե մեր հասարակությունը հիբրիդային մարդու զարգացման որ փուլում է գտնվում և ինչ արդյունքների է հասել:
Բավական է միայն վկայել այն, որ վերջերս Ազգային ժողովում քննարկվում էր անձին ծանր վիրավորանք հասցնելը, նույնն է թե՝ հայհոյելը կամ նրա արժանապատվությունն այլ ծայրահեղ անպարկեշտ եղանակով վիրավորելը: Նման վարվելակերպը կանխարգելելու համար նախատեսվում է դրամական տուգանք կամ ծայրահեղ դեպքում նաև կալանք: Սա վկայում է մարդկային հասարակության զարգացման առաջընթացի՞, թե՞ հիբրիդային մարդու հետընթաց զարգացումների մասին: Ակնհայտ է, որ ինչի մասին էլ որ դա վկայի, մեր փրկության ուղին և ճակատագիրը Աստծո ճանապարհով գնացող հիբրիդային մարդու՝ մարդ դառնալն է:
ՌՈԼԱՆ ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ,
Տնտեսագիտության թեկնածու
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
