35 դոլարանոց լոգոն, «էժան» Մայքլ Ջորդանն ու սպորտային կոշիկների ահռելի հաջողությունները. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Nike ընկերությունը հիմնադրվել է ոչ այնքան վաղուց՝ ընդամենը մի քանի տասնամյակ առաջ՝ Ֆիլ Նայթի կողմից: Սկզբնապես ընկերության անվանումը հնչում էր որպես «Blue ribbon» (կապույտ ժապավեն), իսկ ուղղվածությունը ճապոնական սպորտային կոշիկների` «վագրերի» վաճառքն էր: Որոշ ժամանակ անց Նայթի ընկերությունը սկսել է արտադրել մարզակոշիկների իր սեփական մոդելները: Իր գործընկերներից մեկի առաջարկով Նայթը որոշում է իր արտադրանքը անվանակոչել հաղթանակի հունական աստվածուհի Նիկեի անունով: Պորտլանդի գեղարվեստի դպրոցում սովորող մի ուսանողի կողմից ստեղծվել է Nike-ի լոգոտիպը (ընդամենը՝ չորս տառ) և թևերով նշանը, որի համար ընկերությունը ուսանողին վճարել է 35 դոլար:
Ընկերությունը կարողացել է մուտք գործել բիզնեսի լայն ասպարեզ մի քանի տարի անց՝ շուկայի համար համառ պայքարում հաղթելուց հետո: Քանի որ ինքը՝ Նայթը, սիրողական վազորդ էր, արագորեն է հասկացել, որ օդում սավառնում է առողջ ապրելակերպի, առաջին հերթին՝ հենց առողջարար վազքի բումը, և շուտով հատուկ վազքի համար նախատեսված սպորտային կոշիկների մեծ պահանջարկ կառաջանա: Եվ նա որոշում է իր սովորական առավոտյան վազքի ժամանակ փորձարկել Ռուդիի օդային կոշիկները (օդային տակդիրով կոշիկ, որը ամորտիզացնում է ոտքի կոշտ հարվածները գետնին, և որը Ֆրանկ Ռուդին ստեղծել էր Բոբ Բոգերտի հետ միասին հատուկ վազքի համար): Այդ կոշիկի օդային ներդիրը իրենից ներկայացնում էր բարակ պատերով պոլիուրեթանային օդային պարկ:
Նայթը անմիջապես գնահատել է այդ կոշիկների հնարավորությունները: Նրա եզրակացությունն այն էր, որ քանի դեռ սպորտային կոշիկների մեջ օդ կա, զգացողությունը հիանալի է: Այս գաղափարի եկամտաբերությունը ստուգելու համար Նայթը Ռուդիի հետ կնքել է վեց ամսվա պայմանագիր, սակայն իր մտքում Նայթը եկել էր եզրակացության, որ օդային բարձիկներով սպորտային կոշիկները անիրագործելի են: Իհարկե, դրանք ոտքը պահպանում են գետնի հետ շփումից, բայց երբ շփվում է, տեղի է ունենում նաև օդի տաքացում, ինչն էլ սպորտային կոշիկները անհարմար է դարձնում, և արդյունքում ոտքերի վրա կոշտուկներ են հայտնվում: Նայթը առաջարկել է փչովի ներդիր պատրաստել և այն տեղադրել ոտքի և սովորական ներդիրի միջև: Արդյունքը որոշակիորեն ավելի լավ էր, և նրանք սկսել են դրանց սերիական արտադրությունը: Նոր սպորտային կոշիկներին տրվել է «Tailwind» անվանումը (համընթաց քամի), և դրանք մտել են Nike-ի պատմության մեջ:
Երբ «Tailwind»-ը հայտնվել է վաճառքում, գնի հետ կապված խնդիր է առաջացել, քանի որ մեկ զույգ սպորտային կոշիկի գինը կազմել է 50 դոլար, որը ավելի թանկ էր, քան մրցակիցների սպորտային կոշիկները: Բացի այդ, չափազանց թանկ ներդիրները արագորեն դուրս էին գալիս շարքից, և դա բարկացնում էր գնորդներին: Այնուամենայնիվ, այդ սպորտային կոշիկների առավելությունները անմիջապես գնահատվել են մասնագետների կողմից: Ժամանակի ընթացքում հաջողվել է նաև ազատվել կոշիկների շատ թերություններից: 1984 թվականի օգոստոսին սպորտային կոշիկների գովազդի նպատակով պայմանագիր է ստորագրվել Մայքլ Ջորդանի հետ: Ճիշտն ասած, Նայթը այդ երիտասարդ բասկետբոլիստի հետ պայմանագիր կնքել էր ուղղակի գումար խնայելու համար, քանի որ հայտնիների հետ պայմանագիրը թանկ կնստեր ընկերության վրա: Ընկերությունը սպորտային կոշիկների գովազդային արշավի համար ընտրել էր գունային հատուկ սխեմա՝ սևի և կարմիրի համադրություն:
Նման ակնհայտ և աչք ծակող ձևավորումը դժգոհություն էր առաջացրել NBA-ի խոսնակ Դևիդ Շտերնի մոտ, որը սպառնում էր Ջորդանին տուգանել 1000 ԱՄՆ դոլարով, եթե նա չդադարեցնի այնպիսի սպորտային կոշիկներ հագնել, որոնք խախտում էին թիմի ընդունված հանդերձանքի ձևը: Այնուամենայնիվ, դա չէր վախեցնում Ջորդանին, քանի որ խաղի ընթացքում նրա ոտքերին Nike սպորտային կոշիկներ էին: Ջորդանի հանրահայտությանը զուգընթաց ավելացել է Nike սպորտային կոշիկների վաճառքը: Իհարկե, Nike սպորտային կոշիկների պատմությունը դրանով չի ավարտվել, և ներկայումս էլ կարելի է տեսնել, թե ինչպես է Nike-ը մշակում և ստեղծում սպորտային կոշիկների նորանոր մոդելներ:
ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
