Վաղուհասում շատ երեխաներ ունենալն ավանդույթ է, երազանքն իրականություն դարձնելը՝ նպատակ. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Արցախի Մարտակերտի շրջանի Վաղուհաս գյուղում 650 բնակիչ կա, որից 230-ը երեխաներ են: Գյուղի միջնակարգ դպրոցի ուսուցչուհի Նարա Բալայանը Մարտունու Գիշի գյուղից է հարս եկել Վաղուհաս: Երկրորդ երեխային սպասող Նարա Բալայանի խոսքով, շատ երեխաներ ունենալը գյուղի հին ավանդույթներից է: «Երեխաներ ունենալը վաղուհասցիների հայրենասիրության դրսևորումներից մեկն է: Ու չնայած գյուղում այդքան շատ երեխաներ ունենք, բայց նրանք խաղահրապարակ ու գրադարան չունեին: Պատերազմից հետո՝ ապրիլ-մայիս ամիսներին, «Դասավանդի՛ր, Հայաստան» ծրագրի ներկայացուցիչները եկան գյուղ: Մեր դպրոցի տնօրենին առաջարկեցին երեխաների հետ առաջնորդության դասընթացներ անցկացնել, սովորեցնել երեխաներին նախագծեր պատրաստել՝ հաշվի առնելով գյուղի հնարավորությունները: Այդ ժամանակ ինձ առաջարկեցին լինել իրենց առաջնորդ-ուսուցչուհին, որպեսզի սովորեցնենք երեխաներին նախագիծ ստեղծել: Ոսումնասիրեցինք մեր հնարավորություններն ու այն, թե ինչ փոփոխություն կարող ենք բերել գյուղում:
Երեխաները պետք է հասկանան, որ ամեն համայնք մեծ հնարավորություններ ունի, որ իրենք են հենց այն ներուժը, որի բերած փոփոխությունների միջոցով գյուղի կյանքն ավելի հետաքրքիր կդառնա»,-ընդգծեց Նարա Բալայանը: Նրա խոսքով, երբ հերթը հասավ արդեն գաղափարներ ներկայացնելու փուլին, երեխաներն ասացին, որ ազատ ժամանակն օգտագործելու և ընկերների հետ շփվելու տեղ չունեն: «Երեխաների հետ մտածեցինք, որ կարելի է խաղահրապարակ կառուցել: Սկզբից գյուղում լուրջ չէին վերաբերվում նախագծին, ասում էին՝ գիտե՞ք՝ ինչ ծախսերի հետ է կապված, ասում էին՝ դա ձեզ համար պարզապես երազանք է: Բայց ես երեխաներին ոգեշնչեցի, ասացի, որ յուրաքանչյուր երազանք կարող է իրականություն դառնալ: Մեր առաջ նպատակ դրեցինք ու սկսեցինք իրագործել այն, որպեսզի երեխաները չկոտրվեն, հավատան, որ կարող են փոփոխություններ բերել:
Նախագծը կյանքի կոչելու համար սկսեցինք տարբեր հիմնադրամներով հետաքրքրվել, ու պատահական տեղեկացա «ռեԱրմենիա» համագործակցության հարթակի մասին: Դիմեցի իրենց, և հարթակում մեր ծրագիրը ներկայացվեց դրամահավաքի, 2 ամսում շուրջ 7 մլն դրամ հավաքվեց: Այսօր խաղահրապարակն արդեն գրեթե իրականություն է՝ վերջնական փուլին է հասել»,-շեշտեց Նարա Բալայանը: Խաղահրապարակի կառուցման աշխատանքներն արդեն իրենց ավարտին են հասել, իսկ գրադարանինն ընթացքի մեջ է: «ռեԱրմենիա»-ի հարթակի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ Արմինե Մկրտչյանի խոսքով էլ, Վաղուհասի նախագիծն իրենց համար հետաքրքիր է ու խորհրդանշական: «Դրամահավաքի շրջանակներում հետաքրքիրն այն էր, որ 650 հոգանոց գյուղի խաղահրապարակի կառուցման համար հայտարարված դրամահավաքին շուրջ 600 մարդ է հանգանակություն արել: Ինչ վերաբերում է գրադարանին, ապա արդեն ավելի քան 900 գիրք է հավաքվել: Երբ նախագիծն սկսեց տարածվել, ու մարդիկ սկսեցին գրքեր ուղարկել, հանգանակություն անել, մի մարդ կապվեց մեզ հետ, որն Արցախյան առաջին պատերազմի տարիներին Վաղուհասի պաշտպանության հրամանատարն է եղել: Նա հիմա հաշմանդամություն ունի, Երևանում է ապրում:
Նա իր ամբողջ գրադարանը նվիրեց Վաղուհասին: Հետաքրքիր էր նաև, որ Ռուսաստանում ծնված ու մեծացած մի երեխա իր ծննդյան օրը նվերի տեսքով ստացած ամբողջ գումարը Վաղուհասին էր ուղարկել: Չգիտեմ՝ ինչպես էր «Facebook»-ում տեսել Վաղուհասի համար հայտարարված դրամահավաքի մասին ու որոշել, որ այդ գումարը պետք է գյուղին փոխանցի»,-նշեց Արմինե Մկրտչյանը: Շեշտելով գյուղի հեռու ու լեռների մեջ ծվարած լինելու հանգամանքը՝ նա հավելեց. «Երևանում գրեթե բոլոր բակերում նման հրապարակներ կան: Գուցե շատերի համար 7 միլիոն դրամ հավաքելն ու այդ գումարով ինչ-որ խաղահրապարակ կառուցելն առաջին հայացքից տարօրինակ թվա, բայց իրականում կարևորությունը շատ ավելին է: Երբ խաղահրապարակը ստեղծվեց, անգամ կողքի գյուղերից էին մարդիկ իրենց երեխաներին բերում, որ այդ՝ առաջին հայացքից շատերի համար սովորական խաղահրապարակում խաղան: Իրականում արժեքը բավականին մեծ է:
Այստեղ շատ ուշագրավ էր նաև այն, որ նախագծի հեղինակները երեխաներն են՝ իրենց ուսուցչի հետ: Այս տեսանկյունից ուզում եմ բոլորը տեսնեն, որ «ռեԱրմենիա»-ն հարթակ է, ուր յուրաքանչյուրը կարող է ներկայացնել իր համայնքի, բակի, շրջանի խնդիրը բարձրաձայնել ու այն լուծելու համախոհներ գտնել: Եթե կան մարդիկ, ովքեր իրենց գյուղում, շրջանում կամ բակում ինչ-որ խնդիր են տեսնում ու մտածում են, որ այն անհապաղ պետք է լուծել, կարող են պարզապես մուտք գործել «ռեԱրմենիա» հարթակ, բացել նախագիծ ու գտնել մարդկանց, ովքեր հոգատար են, կմիանան իրենց ու միասնական ուժի շնորհիվ ուրախություն կբերեն իրենց գյուղ, շրջան կամ բակ»:
Հարթակի ներկայացուցիչները շեշտեցին, որ դեռ այս նախագիծը չավարտված, Վաղուհասի երեխաներն արդեն նոր նախաձեռնություններ են մշակում, ուզում են այգեգործությամբ զբաղվել, հասկանում են, որ իրենց գեղեցիկ, բայց նորարար տեխնոլոգիաներից հեռու գյուղի ապագան իրենք են:
ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
