Ո՞ւմ է ձեռնտու նման վիճակը. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Որպես կանոն, ներկայում հանրային քննարկումների կիզակետում առաջին հերթին արտաքին մարտահրավերների հարցն է, և շատ հաճախ աչքաթող են արվում ներքին մարտահրավերներն ու խնդիրները։ Թերևս պատճառն այն է, որ Արցախյան պատերազմից հետո Հայաստանի շուրջ ստեղծված արտաքին միջավայրն այնքան բարդ է, որ այդ ֆոնին նույնիսկ մեր ներքին խնդիրների կարևորությունը, կարծես, նվազում է։ Այնինչ ներքին խնդիրների անտեսումը ևս վտանգավոր, նույնիսկ անդառնալի հետևանքներ կարող է ունենալ մեր պետականության համար։
Օրինակ՝ երկրում առկա բարձիթողի վիճակը, տարբեր պատահարները և հանցագործությունների աճը արդեն լուրջ մարտահրավեր են դարձել։ Համենայնդեպս, գրեթե չկա մի օր, որ լրահոսում չհայտնվեն դանակահարությունների, կրակոցների, ավազակային հարձակումների, գողությունների, խուլիգանությունների, ծեծկռտուքների ու այլ հանցագործությունների մասին նորություններ։ Այսպիսի իրադարձությունների թարմ օրինակները բոլորիս աչքի առաջ են՝ կրակոցներ Երևանում, Էջմիածնում, նռնակով զինված քաղաքացին ներխուժել է Մասիսի քաղաքապետարանի շենք և այլն։
Առավել ցավալի է, որ ծանր հանցագործություններից շատերը նաև մարդկանց մահվան պատճառ են դառնում։ Կարճ ասած՝ երկրում քրեածին բարդ վիճակ է, որը խորքային պատճառներ ունի։ Նախևառաջ հանցագործությունների աճը պայմանավորված է հանրության շրջանում տիրապետող տրամադրություններով։ Մարդիկ այնքան են թշնամացել միմյանց նկատմամբ, որ յուրաքանչյուր փոքր միջադեպ կարող է վերջանալ հաշվեհարդարով։ Իսկ այս ամենն ատելության մթնոլորտի հետևանք է, քանի որ իշխանությունները չորս տարի շարունակ թշնամության և ատելության դոզայով թունավորել են հանրությանը, հանրության տարբեր հատվածների միջև բաժանարար գծեր անցկացրել և բարիկադներ կառուցել։ Պատահական չէ նաև, որ երբեմն էլ վիճաբանություններն ու սպանությունները քաղաքական ենթատեքստ են պարունակում և անմիջականորեն կապվում են իշխանության ներկայացուցիչների անունների հետ։ Այսինքն, երբ մարդկանց համազգային գաղափարների շուրջ համախմբելու և հանրության տարբեր հատվածների միջև ատելությունը արմատախիլ անելու փոխարեն, հակառակն է արվում, նման դեպքերի հաճախակի կրկնությունները չպետք է բացառել։
Մյուս կողմից էլ՝ երկրում քրեածին իրավիճակը հանցագործությունների նախականխմանը միտված միջոցառումների և քայլերի բացակայության արդյունք է, իսկ եթե ավելի գլոբալ ասենք՝ հանրապետության պետական ողջ համակարգում տիրող ընդհանուր «բարդակի» հետևանք։ Այս իշխանություններն իրենց պաշտոնավարման ընթացքում հայտարարել են, թե պայքարում են քրեական ենթամշակույթի տարածման դեմ, իրավական համակարգում բարեփոխումներ են կատարում, օրենսդրական նախաձեռնություններով են հանդես գալիս, բայց փաստը մնում է փաստ, որ հանցավորությունն աճում է։
Բանն այն է, որ իրականում իշխանությունների նախաձեռնած բարեփոխումներն ավելի են նպաստում հանցավորությանն ու երկրում առկա բարձիթողի վիճակին, քանի որ իրենց ոչ այնքան հանցագործությունների կանխումն է հետաքրքրում, որքան իրավապահ համակարգը իշխանությունը պահելու գործիք դարձնելը։ Մի շարք ոլորտներ ուղղակի անտերության են մատնված, չկա համապատասխան վերահսկողություն, ինչի արդյունքում էլ ականատես ենք լինում տարօրինակ դեպքերի ու որոշ դեպքերում նաև ողբերգական իրադարձությունների։
Թերևս համակարգային վերահսկողության բացակայության հետևանք է նաև «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տեղի ունեցած անհասկանալի պայթյունն ու դրան հետևած տարբեր վարկածների շրջանառումը, առավել ևս այն, որ երկրի վարչապետն է փորձում կառավարության նիստում առանց համապատասխան հիմնավորումների հապշտապ փարատել ահաբեկչության մասին կասկածները՝ մատնանշելով ծուխն ու փախչող մարդկանց։ Ինչպես տեսնում ենք, քրեածին իրավիճակն ու երկրում առկա քաոսային իրադրությունը չափազանց մտահոգիչ են. եթե նախկինում Հայաստանը համարվում էր ամենաապահով երկրներից մեկը, ապա հիմա վտանգ կա, որ կարող է դադարել այդպիսին լինել։ Իսկ թե ում է դա ձեռնտու, մտածելու հարց է:
Իսկ այս ֆոնին իշխանություններն իրենց նեղ քաղաքական շահերն առաջ տանելու խնդիրներով են զբաղված, կուսակցական համագումարի հարց են առաջ քաշում, Երևանի քաղաքապետի ընտրություններում թեկնածուի են որոշում և այդպես շարունակ։
ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
