Մեկին՝ ՀԱՊԿ, մյուսին՝ «ՆԱՏՕ-ի օրեր». «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
kommersant.ru-ն «Մեկին՝ ՀԱՊԿ, մյուսին՝ «ՆԱՏՕ-ի օրեր»» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Ադրբեջանում ավարտվել են «ՆԱՏՕ-ի օրերը»՝ միջոցառումների շարք, որին մասնակցել են Եվրոպայում դաշինքի դաշնակից ուժերի գլխավոր շտաբի ներկայացուցիչները։ Ուշադրության կենտրոնում են եղել «առկա և հնարավոր սպառնալիքներին դիմակայելու համատեղ գործունեության ոլորտները»: Այդ ամենը ընթացել է Նիկոլ Փաշինյանի նախազգուշացումների ֆոնին: Հիշեցնենք, որ ՀԱՊԿ գագաթաժողովում նա իր գործընկերներին հորդորել էր գոնե ինչոր բան անել «Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի հետագա ագրեսիան կանխելու համար»: Ադրբեջանում «ՆԱՏՕ-ի օրերն» սկսվել էին նոյեմբերի 21-ից։ Միաժամանակ, Բաքվում այդ մասին պաշտոնական քիչ տեղեկություններ են հրապարակվել։
«ՆԱՏՕ-ի օրերի շրջանակում նախատեսվում են ՆԱՏՕ-ի պատվիրակության մի շարք հանդիպումներ՝ Եվրոպայում դաշնակից ուժերի գերագույն շտաբի պետի տեղակալ, կոնտր-ծովակալ Գյունշտեյն Բրյուսդալի գլխավորությամբ», - մասնավորապես հայտարարել էր Ադրբեջանի ՊՆ-ն: Նրանք նաև նշել էին, որ պատվիրակության անդամներին «կներկայացվեն ճեպազրույցներ տարբեր թեմաներով»։ ՆԱՏՕ-ի ներկայացուցիչները նաև այցելել են երկրի զորամասերից մեկը, սակայն իշխանությունները չեն բացահայտել, թե դա «թիվ» որ զորամասն է։ Այնտեղ հյուրերին պատմել են «ՆԱՏՕ-ի հետ Ադրբեջանի հարաբերությունների, զորամասի գործունեության ու ուսումնական կենտրոնների, ինչպես նաև անձնակազմի պատրաստման գործընթացի մասին»։ Կոնտրադմիրալ Բրյուսդալին ընդունել է նաև նրա ադրբեջանցի գործընկերը՝ հանրապետության զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Քերիմ Վելիևը։
«Հանդիպմանը քննարկվել են Ադրբեջանի և ՆԱՏՕ-ի միջև համագործակցության զարգացման հեռանկարները։ Վելիևը բարձր է գնահատել դաշինքի ներդրումը ՆԱՏՕ-ի օպերատիվ հնարավորությունների հայեցակարգի շրջանակներում ադրբեջանական ստորաբաժանումների պատրաստման գործում»,- ասվել է Ադրբեջանի ՊՆ մամուլի ծառայության հաղորդագրության մեջ։ Վելիևը նաև նշել է «հետպատերազմյան շրջանում Ադրբեջանի ազատագրված տարածքներում պաշտպանության նախարարության կատարած աշխատանքները»։ Նշենք, որ ադրբեջանցի զինվորականները մասնակցում են արտերկրում ՆԱՏՕ-ի առաքելություններին։ Օրինակ՝ մի քանի տասնյակ զինվոր 2021 թվականի օգոստոսին ներկա էր Քաբուլի օդանավակայանում, երբ ռազմական դաշինքը զբաղված էր Աֆղանստանից այն բնակիչների տարհանմամբ, ովքեր համագործակցել էին օտարերկրյա զորախմբի հետ և, հետևաբար, կարող էին ճնշվել Թալիբան շարժման կողմից։
«Ադրբեջանական զինվորականները պարբերաբար մեկնում են Բրյուսել, մասնակցում պլանավորված միջոցառումներին, փորձի փոխանակմանը,- Kommersant.ru-ին ասել է Միջազգային հարաբերությունների վերլուծության Բաքվի կենտրոնի խորհրդի նախագահ Ֆարիդ Շաֆիևը,- մեր սպաները կրթություն են ստացել թուրքական ռազմական ակադեմիաներում, որոնք կառուցված են դաշինքի չափանիշներով։ Միևնույն ժամանակ, հարկ է հիշեցնել, որ Բաքուն Չմիավորման շարժման ներկայիս նախագահողն է և լիովին կիսում է այդ կազմակերպության գաղափարները, և Ադրբեջանի իշխանությունները չեն շեղվի այդ սկզբունքներից»։ Ադրբեջանի խորհրդարանի պատգամավոր Ռասիմ Մուսաբեկովը նույնպես նշել է, որ «Բաքվի աշխատանքը ՆԱՏՕ-ի հետ գործնական առումով 90 տոկոսով իրականացվում է Թուրքիայի հետ Ադրբեջանի դաշինքով, համենայնդեպս, այդպես է «գետնի վրա»»։
«Ինչ վերաբերում է ՆԱՏՕ-ի մյուս ծրագրերին, ապա դա կրթությունն ու բարձրագույն ուսուցումն է, մասնակցությունը խաղաղապահ գործողություններին և ՆԱՏՕ-ի զորավարժությունները», - Kommersant.ru-ին ասել է Մուսաբեկովը: Այստեղ կարևոր է այն համատեքստը, որի ֆոնին էր կոնտրադմիրալ Բրյուսդալը եղել Ադրբեջանում։ Մասնավորաբար, ուշադրության է արժանի Երևանում կայացած ՀԱՊԿ անվտանգության խորհրդի նիստը, որն աչքի է ընկել առաջին հերթին հյուրընկալող կողմի դեմարշով։ Հիշեցնենք, որ Նիկոլ Փաշինյանը հրաժարվել էր ստորագրել գագաթաժողովի ամփոփիչ հռչակագիրը՝ այն անվանելով «անավարտ»։ «ՀԱՊԿ-ի կողմից իրավիճակի քաղաքական հստակ գնահատականի բացակայությունը և վերը նշված որոշումը չկայացնելը կարող է նշանակել ոչ միայն ՀԱՊԿ-ի կողմից դաշնակցային պարտավորություններից հրաժարում, այլ նաև Ադրբեջանի կողմից մեկնաբանվել որպես ՀԱՊԿ-ի կողմից կանաչ լույս Հայաստանի դեմ հետագա ագրեսիայի համար»,- ասել է նա:
Նկատի ունենալով, որ վերջերս Բաքուն հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման հարցում դեռ ավելի շատ հենվում է արևմտյան կառույցների, օրինակ՝ Եվրամիության աջակցության վրա, «ՆԱՏՕ-ի հետ համագործակցության ամրապնդման» մասին խոսքերը կարելի է համարել տարածաշրջանը դաշինքների ռազմական առճակատման գոտու վերածելու նպատակի մասին։ Սակայն ՆԱՏՕ-ի գործունեությունը Ադրբեջանում կարող է հատկապես չգոհացնել երկրի հարավային հարևան Իրանին: Հատկապես, քանի որ Բաքվի և Թեհրանի հարաբերություններն արդեն վատթարացել են։ Ինչպես նշել է Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը, Բաքուն «ափսոսում է, որ վերջերս որոշ պաշտոնյաների, խորհրդարանի պատգամավորների և Իրանի Իսլամական Հանրապետության ուժային կառույցների ներկայացուցիչների մի շարք հայտարարություններ առաջացրել են երկու երկրների միջև լարվածության աճ»։
«Իրանը միշտ կասկածանքով է վերաբերվում տարածաշրջանում ցանկացած արտատարածաշրջանային ուժերի և հատկապես իր անմիջական հակառակորդների՝ Իսրայելի և ՆԱ ՏՕ-ի գոր ծու ն ե ո ւ թյա ն ը » , - Kommersant.ru»-ին ասել է Միջազգային հարաբերությունների ռուսաստանյան խորհրդի փորձագետ Նիկիտա Սմագինը,- օրինակ՝ Թեհրանում հաճախ են ասում, որ Ադրբեջանում կան «սիոնիստներ»՝ հիմք ընդունելով այն փաստը, որ հանրապետություն պարբերաբար գալիս են իսրայելցի ռազմական մասնագետներ, որոնք զբաղվում են մարտական անօդաչու թռչող սարքերի մշակմամբ։ ՆԱՏՕ-ն ոչ պակաս անհաշտ հակառակորդ է Իրանի համար, և, հետևաբար, Թեհրանն անպայման ուշադիր կհետևի Ադրբեջանում դաշինքի գործունեությանը»։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
