Ինչո՞ւ են կաղնու տակառների խմիչքներն ավելի որակյալ ու թանկ. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Ըստ էության, տակառը հասարակ իր է, որը բազմիցս կարելի է տեսնել կյանքում: Սակայն պատկերացնելն անգամ անհնար է թվում մարդկանց կյանքը առանց դրա: Իսկ թե որտեղ և երբ է ստեղծվել առաջին տակառը, ներկայում անհայտ է: Որոշ պատմաբաններ տակառի գյուտը վերագրում են հին հունական փիլիսոփա Սպևսիպս Աթենացուն, որը ապրել է մ.թ.ա. 4-րդ դարի կեսերին: Ամեն դեպքում, ակնհայտ է, որ այդ իրը անհրաժեշտ է եղել մարդկանց դեռ հին ժամանակներից: Հնում տակառներն օգտագործվել են որպես տարողություններ, որոնք կարող են դիմանալ ծանրությանն ավելի լավ, քան կերամիկական սափորները: Եվ սկսել են տակառները լայնորեն օգտագործել:
Նրանց միջոցով պահել են մեծ քանակությամբ ապրանքներ, չափել հեղուկներ (40 դույլ), իսկ Հին Հունաստանի փիլիսոփա և հռետոր Դիոգենեսի համար այն անգամ ծառայել է որպես տուն: Որպես հեղուկների պահեստարան՝ այդ տարան սկսել են օգտագործել Հին Եգիպտոսում, այնուհետև՝ մ.թ.ա. երրորդ հազարամյակում՝ Հռոմում: Քանի որ բնակչությանն ավելի ու ավելի շատ տակառներ են պետք եկել, սկսել են ստեղծվել տակառագործական արհեստանոցներ: Կաղնու փայտից տակառները հանդիսացել են գերազանց տարողություններ ալկոհոլային խմիչքներ և թթուներ պահելու համար: Եվրոպայում գնահատել են այս արտադրանքի որակական բնութագրերը:
Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում և Հյուսիսային Իտալիայում դրանց օգտագործման մի ամբողջ դարաշրջան է եղել: Հին Հունաստանում և Եգիպտոսում գինեգործները սովորաբար օգտագործել են կավե անոթներ գինու պահեստավորման համար, բայց պատահականորեն գինին լցնելով կաղնու տակառի մեջ՝ նկատել են, որ խմիչքի համը փոխվում է դեպի լավը: Մինչև 19-րդ դարի վերջը տակառագործական արհեստը բարձր է գնահատվել, քանի որ լավ տակառ պատրաստելը բավականին դժվար է: Մետաղյա, պլաստմասսե և էմալային ծածկույթով պատված տակառների հայտնվելով՝ նվազել է կաղնու տակառների օգտագործման անհրաժեշտությունը:
Այնուամենայնիվ, ներկայում էլ կաղնու փայտից տակառը նրբահամ ալկոհոլային խմիչքներ արտադրելու գործընթացում ունի անփոխարինելիության կարգավիճակ: Կաղնու տակառի հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ այն օդաթափանց է: Փայտանյութը հագենում է թթվածնով և դրա շնորհիվ վերացնում տոքսիններն ու վնասակար նյութերը այնպես, ինչպես ակտիվացված ածուխը: Գինեգործները պնդում են, որ երբ խմիչքը պահվում է կաղնու տակառի մեջ, դրա քանակը փոքրինչ կրճատվում է: Նախկինում արտադրողները վստահ էին, որ դա ոգիների բաժինն է, և դա է ապահովում խմիչքի գերազանց որակը: Տակառի արտադրության համար օգտագործում են 80-ից 100 տարեկան կաղնի: Փայտանյութը պահեստավորում են ձմռանը, երբ ծառի կենսական գործընթացները դանդաղած են: Միայն ծառի փայտանյութի որոշ հատվածներ են օգտագործվում տակառներ պատրաստելու համար:
Կտրված գերանները որոշ ժամանակ թողնում են չորանալու, ապա սղոցում և ստանում են տախտակներ: Տախտակները ենթարկվում են մշակման, ապա ենթարկվում երկարաժամկետ չորացման, որից հետո են միայն դրանցից տակառներ հավաքում: Պատրաստի տակառը թրծում են կրակով, քանի որ դա օգնում է ամրացնել փայտը, իսկ փայտանյութի արտաքին մակերեսը օքսիդանում է, ինչը յուրահատուկ համ է տալիս տակառի մեջ պահվող հեղուկներին: Տարիքի հետ կապված՝ կաղնու տակառների արժեքը ավելանում է: Վիսկիի որոշ արտադրողներ գնում են միայն գինու կամ գարեջրի պահպանման համար արդեն օգտագործված տակառներ:
Սպիրտային խմիչքը որքան երկար է պահվում կաղնե տակառում, այնքան ավելի լավ համ ու հոտ է ստանում և դառնում է ավելի թանկ: Պահեստավորման համար տակառները տեղադրվում են մութ և զով մառաններում, որտեղ, ինչպես ասում են ֆրանսիացիները, կա յուրահատուկ, հանգիստ մթնոլորտ, որն անհրաժեշտ է խմիչքի «կրթության» համար:
ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
