Բամբուկ, մամուռ, կաշի, բամբակ. ի՞նչ կապ ունեն այս բոլորն իրար հետ. «Փաստ»

Հիգիենիկ ներդիրները շատ հին պատմություն ունեն։ Ընդհանրապես, շատ իրերի պատմություններ սկսվել են Հին Եգիպտոսից, և ներդիրները նույնպես բացառություն չեն: Շատ պատմություններ կան այն մասին, թե ինչպես են այն հին ժամանակներում աղջիկները հորինում պապիրուսից տամպոններ։ Հավանաբար կարիք չկա ասելու, որ դրանք ծանր ու անհարմար էին։ Այնուամենայնիվ, այդ ամենը ներկայում համարվում է միայն առասպել, և գիտնականները հակված են հավատալու, որ այն ժամանակ աղջիկները ներքնազգեստին բամբակե ներդիրներ էին ամրացնում, որոնք օգտագործելուց հետո լվանում էին։

 

Հռոմում, օրինակ՝ մամուռը, բուրդը, խոտը և նույնիսկ կենդանիների կաշին էին օգտագործում որպես նման ներդիրներ։ Իսկ Ճապոնիայում և Չինաստանում, որտեղ հիգիենայի խնդիրները միշտ էլ եղել են ամենաբարձր մակարդակի, աղջիկներն օգտագործում էին մեկանգամյա օգտագործման ներդիրներ, որոնք իրականում թղթե անձեռոցիկներ էին՝ ծալված ծրարի ձևով և գոտուն ամրացված հատուկ ժապավենով: Դեռևս 19-րդ դարի կեսերին արդյունաբերության զարգացումը հանգեցրեց նրան, որ բազմաթիվ հիգիենիկ ապրանքների արտադրություն սկսվեց։ Բայց դա չազդեց կանանց համար հատուկ ապրանքների վրա: Պատճառն այն էր, որ ոչ ոք չգիտեր, թե ինչպես դրանք վաճառել, քանի որ հասարակության մեջ ընդունված չէր խոսել կանանց ֆիզիոլոգիայի մասին, ինչը նշանակում էր, որ անհնար էր գովազդել նման արտադրանքը: Հիգիենիկ ներդիրներ վաճառելու առաջին պաշտոնական փորձը արվել է 1895 թվականին։

 

Լոնդոնի հանրախանութներից մեկում հայտնվել էին գերմանական Hartmann ընկերության «հիգիենիկ անձեռոցիկները»։ 1896 թվականին էլ Johnson & Johnson-ը ԱՄՆ-ի շուկա ներկայացրեց «Լիսթերի ներդիրներ» կոչվող արտադրանքը: Օգտագործվել էր բրիտանացի վիրաբույժ Ջոզեֆ Լիսթերի անունը, որն ամբողջ աշխարհի բժիշկներին սովորեցրել էր ստերիլիզացնել գործիքները։ Բայց նման կենսական անհրաժեշտության ապրանքների վաճառքի փորձը չտվեց ակնկալվող արդյունքը և գրեթե չընդունվեց թիրախային լսարանի կողմից, հավանաբար դեր խաղաց կանացի համեստությունը։ Հիգիենիկ ներդիրների ոլորտում իսկական առաջընթաց կատարվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո: Պատերազմի ժամանակ Kimberly-Clark ընկերությունը սկսել էր արտադրել կրաֆտ՝ գոֆրա թղթի վրա հիմնված վիրակապներ։ Այդ նոր նյութը պատրաստվում էր փայտի ցել յուլոզայից, որն ավելի էժան էր, քան բամբակը և ուներ բարձր հիդրոսկոպիկ հատկություններ:

 

Պատերազմի ավարտին վիրակապերի պահանջարկը կտրուկ ընկավ, և ընկերությունը սկսեց նոր շուկաներ փնտրել։ Հենց այդ պահին էլ ընկերության գրասենյակ հասավ բուժքույրերից մի նամակ, որտեղ նրանք շնորհակալություն էին հայտնում ընկերության որակյալ արտադրանքի՝ վիրակապերի համար: Կանայք նաև գրել էին, որ դրանք օգտագործում են հիգիենիկ նպատակներով և շատ գոհ են արդյունքներից։ Դա հուսադրող էր, բայց արդեն կային Hartmann-ի և Johnson & Johnson-ի տխուր փորձերը, որոնք միայն կորուստներ ունեցան նոր արտադրանքից: Այդուհանդերձ, Kimberly-Clark-ը որոշեց ռիսկի դիմել և անցյալ դարի 30-ականներին սկսեց արտադրել առեղծվածային Kotex անվանումով հիգիենիկ ներդիրները։ Kotex անունը կազմվել է «բամբակ» և «հյուսվածք» բառերից և դարձավ ծածկագիր կանանց խոսակցություններում: Այդ մեկանգամյա օգտագործման ներդիրները մեծ քայլ էին առաջ, քանի որ շատ հարմար էին, մարմնին ամրացնելու կարիք չունեին։

 

Նոր արտադրանքը արագ սկսեց ժողովրդականություն ձեռք բերել: Դրան մեծապես նպաստեց այն փաստը, որ կանայք ակտիվացել էին Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, զբաղվում էին հասարակական գործունեությամբ և գիտությամբ, աշխատում էին ձեռնարկություններում և շատ էին ճանապարհորդում։ Kotex-ը հիանալի լուծեց նրանց խնդիրները, և ապրանքանիշը ծաղկեց: Առանձին արժե խոսել ԽՍՀՄ-ի մասին, որտեղ մինչև 1980-ական թվականներն ընդհանրապես անհնար էր հիգիենիկ ներդիրներ գտնել։ Միայն 90-ականների սկզբին դրանք սկսեցին հայտնվել և կոչվում էին «հիգիենիկ միջոցներ», այսինքն՝ ամբողջությամբ կրկնօրինակվում էր 30-ականների ԱՄՆ-ի իրավիճակը։

 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում