Առանց գրպանիկի երեք գնդանոց բիլիարդ. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Առիթ ունեցել ենք ներկայացնել բիլիարդի մի քանի տեսակ: Իսկ գիտե՞ք, որ բիլիարդ խաղում են նաև երեք գնդով։ Խաղի այդ տեսակը կոչվում է կարոմբոլ, կամ՝ ֆրասիական, կամ՝ առանց լուզայի՝ գրպանիկի բիլիարդ: Գունդը գրպանը գցելու փոխարեն խաղացողը պետք է կատարի որոշակի քանակի հարվածներ՝ հարվածային գնդով հարվածելով մյուս գնդերին:
Կարոմբոլը առաջին անգամ հիշատակվել է 15-րդ դարում, երբ Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս XI-ն իր համար բիլիարդի սեղան պատվիրեց։ Ֆրանսիացիները այն ժամանակ ոչ թե հարվածում էին գնդին, այլ հրում այն կրիկետի մուրճով: Ի դեպ, այդ մուրճի բռնակը կոչվում էր կի, և ժամանակի ընթացքում այդ անունը արմատավորվեց բիլիարդում: Սկզբում այն խաղում էին գրպանային դասական սեղանների վրա, բայց հետո մշակվեց հատուկ կարոմբոլային սեղան։
18-րդ դարի կեսերին կարոմբոլը հայտնի դարձավ Եվրոպայում և Անգլիայում: 19-րդ դարում առանց գրպանիկների բիլիարդը տարածվեց ԱՄՆ-ում և ամբողջ աշխարհում, և դրա համար մշակվեցին խաղի միատեսակ կանոններ։ Հետագայում կարոմբոլը ներառվեց բիլիարդի համաշխարհային խաղերի ծրագրում այնպես, ինչպես պուլ բիլիարդը և սնուկերը։
Հետաքրքիր փաստ է այն, որ կարոմբոլը ոչ միայն խաղի անվանումն է, այլ նաև այն հարվածի, որի ժամանակ գնդերը բախվում են միմյանց և դուրս ընկնում սեղանից: Խաղում գրպանիկների բացակայության պատճառով կարելի է բարդ կոմբինացիաներ կառուցել և գնդերին տալ ցանկացած հետագիծ, կատարել կողային հարվածներ և այլ հնարքներ բանեցնել: Ինչպես նշվեց, այդ խաղը անցկացվում է առանց գրպանիկների սեղանի վրա, որի երկարությունը 10 ոտնաչափ է, իսկ բարձրությունը՝ ավելի քան 2 ոտնաչափ: Կարոմբոլը երեք գնդով խաղ է՝ երկու հարվածային և մեկ կարմիր՝ թիրախային. վերջինին հարվածելով էլ խաղացողները միավորներ են վաստակում: Յուրաքանչյուր խաղացող ունենում է իր հարվածային գունդը, որը ինչ-որ կերպ, օրինակ՝ գույնով, տարբերվում է մյուս հարվածային գնդից:
Ինչպե՞ս են խաղում կարոմբոլ: Հաղթելու համար հարկավոր է որոշակի հաջորդականությամբ դիպչել գնդերին և հավաքել որոշակի քանակությամբ միավորներ: Հարվածային գունդը առաջինը պետք է կպչի կարմիր՝ թիրախային գնդին, յուրաքանչյուր հաջող հարվածի համար տրվում է մեկ միավոր, կան նաև դրա շարունակության այլ տարբերակներ, երբ լրացուցիչ միավորներ են տրվում: Սխալի դեպքում խաղացողը միավոր է կորցնում, իսկ մրցակիցը ստանում է երկու միավոր և խաղում գնդերի նույն դիրքից: Ամենատարածված սխալը սեղանից դուրս թռած հարվածային գունդն է:
Միավորների ստացման քանակներն ու եղանակները կախված են կարոմբոլի տեսակից։ Ներկայում կա այդ խաղի յոթ տարբերակ: Բիլիարդի աշխարհի գավաթի շրջանակներում ամեն տարի անցկացվում են երեքբորտային կարոմբոլի մրցաշարեր:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
