ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (9 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ)․«Մահվան օղակ» հնարքը, «Ժիգուլի» ավտոմեքենայի ծնունդը, բազմահարկ շենքի փլուզումը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Գեղեցկության համաշխարհային օր, Տաջիկստան՝ Անկախության օր, ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգ՝ ԱՄՆ կազմի մեջ մտնելու օր,
ԿԺԴՀ՝ Անկախության օր, Կոստա-Ռիկա՝ Երեխայի ազգային օր, Ճապոնիա՝ Քրիզանթեմ
ծաղկի օր, Բրազիլիա՝ Ադմինիստրատորների
և մենեջերների օր։

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1885– վախճանվել է կոմպոզիտոր, երաժշտագետ, մանկավարժ Նիկողոս Թաշչյանը։
1912 – ծնվել է ռադիոտեխնիկ, գիտնական
Աբրահամ Աբրահամյանը։
1922– թուրքերի հաղթանակով ավարտվել է
հույն-թուրքական պատերազմը, թուրքական
զորքերը մտել են Զմյուռնիա և իրականացրել
հայ և հույն խաղաղ ժողովրդի կոտորած:
1927 – ծնվել է դերասանուհի Մարգո Մուրադյանը։
1931 –ծնվել է բալետի խորհրդահայ արտիստ և բալետմայստեր Մաքսիմ Մարտիրոսյանը։
1933 –ծնվել է կոմպոզիտոր Էրիկ Հարությունյանը։
1942– ծնվել է թատրոնի և կինոյի նշանավոր դերասան Ռաֆայել Քոթանջյանը:
2004–Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ Սեյեդ Մոհամմադ Խաթամին
ավարտել է իր երկօրյա պաշտոնական այցը
Հայաստան, որի արդյունքում կողմերը վերահաստատել են երկու երկրների միջև բարեկամական հարաբերությունները ամրապնդելու և փոխշահավետ համագործակցությունը
զարգացնելու իրենց վճռականությունը:
2009–ֆուտբոլի աշխարհի 2010 թվականի
առաջնության ընտրական մրցաշարի 8-րդ
փուլում Հայաստանի հավաքականը Երևանում 2:1 հաշվով հաղթանակ է տոնել Բելգիայի ընտրանու նկատմամբ:
2011–վախճանվել է քաղաքական և հասարակական գործիչ Գարեգին Ազարյանը։
2012–Ստամբուլում անցկացված շախմատի 40-րդ համաշխարհային օլիմպիադայի
վերջին՝ 11-րդ տուրում Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականը, 2,5:1,5 հաշվով
հաղթանակ տոնելով Հունգարիայի թիմի
նկատմամբ, երրորդ անգամ դարձել է օլիմպիական չեմպիոն։
2021- COVID-19-ի տարածման և հիվանդացության դեպքերի կտրուկ աճով պայմանավորված՝ Հայաստանը հայտնվել է Եվրամիության չափանիշներով համաճարակային
վտանգավոր «կարմիր» գոտում:
2023- Արցախի Հանրապետության ԱԺ հատուկ նիստով ԱՀ նախագահ է ընտրվել Սամվել Շահրամանյանը:

ԱՇԽԱՐՀ

479 մ.թ.ա. – Բեոտին տարածքի Կիտերոն
լեռան լանջին գտնվող Պլատեախ քաղաքի
մոտ տեղի է ունեցել Պլատեախի ճակատամարտը, որը հույն-պարսկական պատերազմի ամենախոշոր ցամաքային ճակատամարտերից մեկն է։
276 – սպանվել է հռոմեացի կայսր Մարկ
Անտոնիո Ֆլավինը։
337 – Կոնստանդին կայսեր երեք որդիներն իրենց միջև բաժանել են Հռոմեական
կայսրությունը։
1087 – վախճանվել է Անգլիայի թագավոր
Վիլհելմ 1-ին Նվաճողը։
1513 – տեղի է ունեցել Ֆլոդդենի ճակատամարտը, որի ժամանակ Շոտլանդիայի թագավոր Յակով 4-րդը սպանվել է, իսկ շոտլանդական բանակը պարտվել է անգլիացիներին։
1570 – թուրքերը գրավել են Նիկոսիան։
1585 – ծնվել է ֆրանսիացի նշանավոր պետական գործիչ, գրող, կարդինալ Ռիշելիեն։
1737 – ծնվել է իտալացի ֆիզիկոս և ֆիզիոլոգ Լուիջի Գալվանին՝ էլեկտրականության
տեսության հիմնադիրներից մեկը։
1776 – հաստատվել է Ամերիկայի Միացյալ
Գաղութների նոր անունը՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։

1790 – ադմիրալ Ուշակովի ղեկավարած
ռուսական նավատորմը Թենդրա հրվանդանի մոտ ջախջախել է թուրքական նավատորմին։
1828 – ծնվել է ռուս ճանաչված գրող, հրապարակախոս, լուսավորական Լև Տոլստոյը։
1848 – ծնվել է իտալացի աստղագետ Էլիա
Միլոզևիչը։
1850 – Կալիֆորնիան դարձել է ԱՄՆ-ի 31րդ նահանգը:
1893 – Գերմանիայում ստեղծվել է
«Շտուտգարդ» ֆուտբոլային ակումբը։
1898 – վախճանվել է ֆրանսիացի բանաստեղծ Սթեֆան Մալարմեն։
190 – վախճանվել է ֆրանսիացի նկարիչ
Տուլուզ-Լոտրեկը։
1911 – Անգլիայում սկսել է գործել ավիափոստը։
1913 – ռուս օդաչու Պյոտր Նեստերովը
առաջին անգամ իրականացրել է բարձր պիլոտաժի «մահվան օղակ» հնարքը։
1923 – Միացյալ Նահանգներում ստեղծվել
է «NBC» ազգային հեռուստաընկերությունը։
1932 – Իսպանիայի կառավարությունն
ինքնավարություն է շնորհել Կատալոնիային։
1948 – Կիմ Իր Սենը հայտարարել է Կորեայի Ժողովրդա-Դեմոկրատական Հանրապետության ստեղծման մասին։
1975 – ծնվել է իտալական ծագումով կանադացի վոկալիստ, երգահան և դերասան
Մայքլ Բուբլեն։
1976 – վախճանվել է չինացի պետական և
քաղաքական գործիչ, Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հիմնադիր Մաո
Ցզե Դունը։
1969 – Կանադայում ուժի մեջ է մտել անգլերենի հետ հավասար ֆրանսերենի գործածության մասին օրենքը:
1970 – ԽՍՀՄ-ում սկսվել է «ВАЗ-2101»
«Ժիգուլի» ավտոմեքենայի արտադրությունը։
1984 – Մոսկվայում սկսվել է շախմատային թագի համար մենամարտը Անատոլի
Կարպովի և Գարրի Կասպարովի միջև, որի
հաղթողը պետք է որոշվեր 6 հաղթանակի
արդյունքում, սակայն այդ մրցամարտը այդպես էլ չի ավարտվել։
1991 – ԽՍՀՄ արտգործնախարարության
խորհուրդը հայտարարել է իր լուծարման
մասին։
1999 – Մոսկվայում իրականացվել է ահաբեկչական գործողություն, պայթյունի հետևանքով փլուզվել է բազմահարկ շենք, զոհվել
է 100 մարդ։
2009 – տեղի է ունեցել Դուբայի մետրոյի
բացման հանդիսավոր արարողությունը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում