Պարտվեց պատերազմում, թուլացրեց երկիրը և դեռ դիմանում է. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
360.ru–ն «Պարտվեց պատերազմում, թուլացրեց երկիրը և դեռ դիմանում է. Փաշինյան–երևույթը իմպիչմենտի եզրին է» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ «Պատիվ ունեմ» ընդդիմադիր խմբակցությունը պատրաստել է Նիկոլ Փաշինյանին անվստահություն հայտնելու նախագիծ։ Վարչապետը մեղադրվում է ինքնիշխանությանն ու ժողովրդավարությանը սպառնալու, լայնածավալ կոռուպցիայի և շատ ավելինի մեջ։ Ամփոփելով՝ ընդդիմությունը կարծում է, որ Փաշինյանը վտանգի է ենթարկել երկրի ապագան։ Բայց իրականում նա ամենևին էլ այդքան պարզ դեմք չէ, ինչքան երևում է։
Իրականում հնարավո՞ր է իմպիչմենտը։ Փաշինյանի՝ իշխանությունը պահպանելու հնարավորությունները գնահատելիս կարևոր է հաշվի առնել, որ նրա մասին երկրից դուրս պատկերացումները մեծապես տարբերվում են երկրի ներսում եղածներից, կարծում է քաղաքագետ Դանիլա Գուրեևը։ Այո, նա, անկասկած, հսկայական պատասխանատվություն է կրում երկրի զինված ուժերի թուլացման համար, ինչը հանգեցրեց Ադրբեջանի հետ զինված հակամարտության աղետալի արդյունքի։ Բացի այդ, նրա անընդհատ մանևրները Ռուսաստանի ու եվրոպացիների, ամերիկացիների և թուրքերի միջև, ի վերջո, երկիրը հասցրել են այնտեղ, որտեղ է այն հիմա, և իրավիճակը այդքան էլ վարդագույն չէ։
Իրականում Փաշինյանը Հայաստանում ավելի մեծ աջակցություն է վայելում, քան ընդդիմությունը, կարծում է քաղաքագետ Յուրի Սվետովը։ Ընդդիմությունը պարզապես բարձրաձայն հայտարարություններ է անում, բայց իրական իշխանություն չունի։ «Եկեղեցու ձերբակալված ներկայացուցիչները բանտում են։ Գործարար Կարապետյանը բանտում է։ Բողոքի ցույցեր եղան, բայց դրանք ոչնչի չհանգեցրին։ Բացի այդ, առանց ժողովրդական աջակցության Փաշինյանը չէր կարողանա լուծել Լեռնային Ղարաբաղի հարցը, ստորագրել խաղաղության պայմանագիրը և այլն։ Եվ նա դա անում է հետևողականորեն», - նշել է Սվետովը։ Մասնագետը նաև հիշատակել է Երևանի ջանքերը՝ բարելավել հարաբերությունները Թուրքիայի հետ, Եվրոպային միանալու ծրագրերը և ՆԱՏՕ-ի հետ վարժանքները։ «Սրանք այն բաներն են, որոնք Հայաստանին տանում են այն նույն ճանապարհով, որը մի ժամանակ ընտրել էր Վրաստանը և գնում էր դրանով։ Սակայն Վրաստանում եղան հակընդդեմ ուժեր, ինչպես իշխող կուսակցությունը, մինչդեռ Հայաստանում այդպես չէ», - պնդել է Սվետովը՝ նաև կասկած հայտնելով, որ ընդդիմությունն ունի վարչապետի պաշտոնի համար որևէ կենսունակ թեկնածու։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ բոլոր նախորդ առաջնորդները իրենց ապագան կառուցել են Ղարաբաղյան հարցի լուծման վրա։ Սակայն այժմ այդ էջը շրջված է։
«Կներեք, բայց այդ ամենը անցյալում է, ուստի նոր առաջնորդ չկա։ Եվ այսպես, նրանք կխոսեն, կզրուցեն, և ամեն ինչ կմնա այնպես, ինչպես կա։ Փաշինյանը կշարունակի իր քաղաքականությունը, նա երկու անգամ ընտրվել է, - հիշեցրել է 360.ru-ի զրուցակից քաղաքագետը,– մինչդեռ ընդդիմադիր ուժերը խոսում են, բայց գրավիչ գաղափարներ չունեն, բացի «Փաշինյանին հեռացնենք» կարգախոսից»։ Հայ հասարակության զգալի մասը՝ հատկապես երիտասարդները, նրա կարծիքով, բացարձակապես չեն հետաքրքրվում պատմության, հայ հասարակության ծագման կամ Ռուսաստանի հետ դարավոր հարաբերությունների մասին խոսակցություններով։ Նրանց համար միևնույնն է։ Նրանք ուզում են ինչ-որ այլ բան։ Իհարկե, այդ նոր իդեալները պարտադրվում են դրսից, բայց դրանք համապատասխանում են հայ երիտասարդությանը։
Ի՞նչն է ամենակարևորը Եվրոպայի համար Անդրկովկասում։ Իհարկե, ԵՄ-ն չի ցանկանում Հայաստանը մտցնել իր կազմ, բայց անհրաժեշտության դեպքում կպաշտպանի Փաշինյանին, վստահ է Սվետովը։ Բայց դա չի նշանակում, որ նա է եվրոպացիների համար իդեալական հայ վարչապետը, չնայած ճիշտ ուղու վրա է։ «Նրանց համար գլխավորն այն է, որ Հայաստանը հեռանա Ռուսաստանից։ Դա այն է, ինչին նրանք փորձում են հասնել։ Եվ մենք դա մշտապես ենք տեսել Կովկասում։ Նախ՝ Վրաստանը հեռացավ Ռուսաստանից, չնայած հիմա մի փոքր ավելի խելամիտ են այնտեղ գործում։ Նաև Ադրբեջանն է այժմ այդպես գործում։ Սրանք հետևողական քայլեր են՝ ուղղված Անդրկովկասը Ռուսաստանից անջատելուն», - ասել է Սվետովը։
Գուրեևը ևս նշել է, որ ԵՄ-ն հետաքրքրված է Հայաստանով՝ միայն որպես Ռուսաստանի թուլացման տարր, ոչ ավելին։ ԵՄ անդամակցության կամ նմանատիպ բանի մասին խոսք չկա։ Միևնույն ժամանակ, նա կարծում է, որ դժվար է Փաշինյանին անվանել լիովին արևմտամետ քաղաքական գործիչ։ Փաշինյանը արևմտամետ քաղաքական գործիչ չէ բառի բուն իմաստով, որովհետև արևմտամետը պարզապես կհեռացներ ռուսական ռազմաբազան Հայաստանի տարածքից, այլ կարգախոսներ առաջ կքաշեր: Իսկ Փաշինյանը փորձում է խաղալ «երկու կողմ» խաղը, ճիշտ է՝ բավականին անհաջող։ «Եվ այդ համատեքստում նա այնպիսի թեկնածու է, որը մի կողմից՝ Ռուսաստանում չի ընկալվում ո՛չ շատ դրական, ո՛չ էլ շատ բացասական, մյուս կողմից՝ մոտավորապես նույն կերպ է ընկալվում Եվրոպայում։ Եվրոպան նրան ավելի շատ ընկալում է որպես միջանկյալ փուլ», - համոզված է Գուրեևը։
Ցավոք, հայ հասարակությունում այժմ կա հակառուսական, նույնիսկ ռուսաֆոբ դիսկուրս Ռուսական Կայսրության, ապա Խորհրդային Միության «դարավոր ճնշման» մասին, չնայած իրականում երկու դեպքում էլ նրանք աներևակայելի լավ են ապրել։ Ենթադրենք, որ Փաշինյանը հեռանում է։ Գուրեևի խոսքով, եթե ներկայիս վարչապետին փոխարինի ավելի ռուսամետ քաղաքական գործիչ, դա, իհարկե, կլինի առավելություն և՛ երկրի, և՛ Ռուսաստանի համար։ Հայաստանի համար այդ առավելությունը նշանակում է, որ արտաքին քաղաքական սպառնալիքների դեմ Երևանի միակ իսկապես լուրջ դաշնակիցը կմնա Ռուսաստանը, իսկ Ռուսաստանի համար՝ այն, որ հետխորհրդային տարածքի առնվազն այդ թևը պակաս խնդրահարույց կլինի։
Եթե վարչապետի աթոռը զբաղեցնի ավելի արևմտամետ քաղաքական գործիչ, որը խոսելով այն մասին, թե ինչպես են «չար մոսկվացիները պատմության ընթացքում ճնշել աղքատ հայերին», դուրս կգա տարբեր միավորումներից, կփակի Ռուսաստանի ռազմաբազան և կփորձի խթանել եվրոպական ինտեգրացիան: Բայց դա լավ չի ավարտվի Երևանի համար։ «Որովհետև, եթե Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև կապերը լիովին խզվեն, ո՛չ Թուրքիան, ո՛չ էլ Ադրբեջանը երկար ժամանակ անգործ չեն մնա, և այդ դեպքում ոչ ոք չի փրկի Հայաստանը», - զգուշացրել է Գուրեևը։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
