Ազնվականների ու գյուղացիների ալկոհոլային «պատերազմը». «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Ինչպես աշխարհի ցանկացած երկիր, Չեխիան ևս ունի իր ազգային ալկոհոլային խմիչքը՝ սալորօղին, որը համարվում է բրենդիի տեսակ։ Այն տարածված է ոչ միայն այդ երկրում, այլ նաև ամբողջ Բալկաններում։ Այդ խմիչքի մեկ այլ անվանումն է ռակիան, սլիվովիցը կամ սլիվյանկան։
Քանի որ Բալկաններն իրավամբ համարվում է սալորի այգիների տարածք, տեղական բրենդիի արտադրության հումքը, բնականաբար, սալորն է: Սալորօղի ստանալու համար սկզբում սալորից խյուս են պատրաստում, որն էլ խմորվում է, ապա թորվում։ Թնդության առումով այս արտադրանքը գերազանցել է նույնիսկ ռուսական օղուն, այն կարող է հասնել 45-75 աստիճանի։ Բայց, միևնույն ժամանակ, խմելիս չի զգացվում բնորոշ ալկոհոլային հետհամը և կոկորդի այրոցի զգացողությունը: Այդ ամենը խոսում է խմիչքի բարձր որակի մասին։ Բացի այդ, դրանից հարբածությունը ծանր չէ, և գլխացավը հեշտությամբ է անցնում։
Որոշ աղբյուրների համաձայն, Չեխիայում սալորօղի սկսել են արտադրել դեռևս 1400 թվականին։ Այդ ժամանակ երկիրը կառավարում էր Վացլավ IV թագավորը, և նա էլ հիմնադրել էր ալկոհոլային խմիչքների թորման առաջին գործարանը։ Այն գտնվում էր Կուտնա Հորայում, որը իրավամբ համարվում է Չեխիայի գանձարանը։ Աստիճանաբար սկսել են ի հայտ գալ ավելի փոքր գործարաններ, որոնք ալկոհոլային խմիչքներ էին արտադրում ոչ միայն սալորից, որը ամենակարևոր հումքն էր, այլ նաև այլ մրգերից: 15րդ դարի վերջից մրգօղիներ արտադրողներն սկսել են հարկեր վճարել իրենց արտադրանքի համար։ Սակայն տեղի գյուղացիները ևս արդեն արտադրում էին մրգօղիներ, դա 16-րդ դարում էր: Սկզբում նրանք պարզապես խմում էին խմորված սալորի խյուսը, բայց դրա թնդությունը նրանց չէր բավարարում, և նրանք, իրենք էլ չհասկանալով՝ ինչպես, կարողացել են ստանալ թորված սալորի օղի: Նման հաջողությունը մեծապես ոգեշնչել է գյուղացիներին, և նրանք սկսել են սալորօղի թորել գրեթե ամենուր: Սակայն դա առանձնապես դուր չի եկել տեղի ազնվականներին, և նրանք պահանջել են, որ կայսրը հրապարակայնորեն արգելի մրգօղու թորումը: Բայց արդյո՞ք դա կարող էր կանգնեցնել օղու սիրահարներին: Բալկանյան բնակիչները շարունակում են դա անել մինչ օրս և թորում են սալորօղի իրենց սեփական սպառման համար: Բայց դա վերաբերում է սալորօղու տնական արտադրությանը։
Այդ ազգային խմիչքի գործարանային արտադրության համար ընտրվում են սալորի լավագույն տեսակները: Արտադրության մեջ օգտագործվում են ամբողջական հատապտուղներ, դրանցից կորիզները չեն հանվում: Դրա շնորհիվ խմիչքն ունի փոքր-ինչ նշահամ և թեթևակի դառնություն, որոնք օղուն հաղորդում են յուրահատուկ հաճելի բույր: Սալորի օղին մի քանի տարի հնեցվում է հատուկ փայտի տեսակներից պատրաստված տակառներում, որի պատճառով էլ այդ խմիչքի գույնը թեթևակի դեղնավուն է՝ շագանակագույն երանգով, ինչի արդյունքում այն նաև համարվում է բրենդի։
Չեխիայում նույնիսկ կա տոն սալորօղու պատվին, որը նշվում է օգոստոսի վերջին շաբաթում, այն կոչվում է «Տրինկո բրանի», տրինկո տեղական լեզվով նշանակում է սալոր:
ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
