Երևանում տեղի է ունեցել կլոր սեղանի շուրջ քննարկում՝ նվիրված հայ-ռուսական ժամանակակից հարաբերությունների արդիական քաղաքական և տնտեսական հարցերին
Քաղաքական
Երևանի պետական համալսարանում տեղի ունեցավ կլոր սեղան՝ նվիրված «Հայ-ռուսական ժամանակակից հարաբերությունների քաղաքական և տնտեսական ասպեկտների արդիականացման հարցեր» թեմայով:
Միջոցառումը կազմակերպվել էր Երևանի պետական համալսարանի Ռուսական ուսումնասիրությունների կենտրոնի և Հաղորդակցության զարգացման ազգային հետազոտական ինստիտուտի կողմից:
Հանդիպումը վարում էին Հաղորդակցության զարգացման հետազոտական ինստիտուտի փոխտնօրեն Վալենտինա Կոմլևան և Երևանի պետական համալսարանի Ռուսական ուսումնասիրությունների կենտրոնի տնօրեն Արամ Սաֆարյանը: Կլոր սեղանի նպատակն էր քննարկել ռուս-հայական հարաբերությունների առջև ծառացած հիմնական միտումներն ու մարտահրավերները փոփոխվող միջազգային կարգի համատեքստում: Միջոցառման պատվավոր հյուրերի թվում էին ՀՀ Ազգային ժողովի նախկին փոխնախագահ և խորհրդարանի Եվրասիական ինտեգրման հանձնաժողովի նախկին նախագահ Միքայել Մելքումյանը, ինչպես նաև ՀՀ-ում Ռուսաստանի դեսպանատան, «Ռոսսոտրուդնիչեստվոյի» և 102-րդ ռուսական ռազմաբազայի ներկայացուցիչները։
Ելույթ ունեցողների թվում էր նաև «Այլընտրանք» հետազոտական կենտրոնի տնօրեն Թաթուլ Մանասերյանը։ Նա նշեց, որ Հայաստանի տնտեսությունը բարդ փոխակերպման փուլում է. տեղափոխման և վերաարտահանման հետ կապված աճի շրջանից հետո սկսվում է նոր իրողություններին հարմարվելու փուլ։ Նրա խոսքով՝ «արտաքին դժվարություններին չնայած՝ Ռուսաստանը մնում է Հայաստանի հիմնական տնտեսական գործընկերը, և ԵԱՏՄ-ի շրջանակներում ինտեգրումը բացում է երկարաժամկետ զարգացման հնարավորություններ»։
Քաղաքագիտության տեսանկյունից՝ ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս Գևորգ Պողոսյանը բնութագրեց ներկայիս գործընթացները։ Նա ընդգծեց, որ երկու երկրների միջև հարաբերությունները, թերևս, վերջին տասնամյակների ամենադժվարին շրջանն են ապրում, բայց հանրային դիվանագիտությունը և պատմական մտերմությունը մնում են երկխոսության ամուր հիմք։
Եվրասիական փորձագիտական ակումբի անդամ Աղասի Թավադյանը զեկույց ներկայացրեց Հայաստանի տնտեսության մեջ Ռուսաստանի դերի մասին: Նա մեջբերեց տվյալներ, որոնք ցույց են տալիս, որ 2025 թվականին Ռուսաստանը կպահպանի իր առաջատար դիրքը Հայաստանի առևտրային գործընկերների շարքում, իսկ ԵԱՏՄ երկրների մասնաբաժինը հայկական արտահանման մեջ աճել է մինչև 38 տոկոս: Նրա խոսքով՝ «Միության շրջանակներում համագործակցությունը Հայաստանին ապահովում է կայուն շուկաներով և արդյունաբերության ու նորարարության զարգացման հնարավորություններով»:
Երևանի պետական համալսարանի քաղաքագիտության ամբիոնի պրոֆեսոր Գարիկ Քեռյանը քննարկեց ռուս-հայկական հարաբերությունների քաղաքական ասպեկտները: Նա նշեց, որ տարածաշրջանում աշխարհաքաղաքական իրավիճակը մնում է լարված, և Հայաստանի՝ Եվրամիության հետ մերձեցման ուղին հասարակության մեջ բանավեճերի նոր ալիք է առաջացնում: Մասնագետը շեշտեց. «Պատմականորեն Ռուսաստանը և Հայաստանը մնացել են դաշնակիցներ, և նույնիսկ արտաքին քաղաքականության տարբերվող վեկտորների դեպքում կարևոր է պահպանել փոխադարձ հարգանքի և վստահության տարածություն»։
Ռուսական ուսումնասիրությունների կենտրոնի փորձագետ և Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտության ամբիոնի դոցենտ Գրիգոր Բալասանյանը կիսվեց իրավիճակի վերաբերյալ իր տեսակետով։ Նա ընդգծեց, որ Հայաստանը մտնում է քաղաքական և աշխարհաքաղաքական անորոշության շրջան, երբ Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև ռազմավարական վեկտորի ընտրությունը դառնում է վճռորոշ։
«ՄԻՐ ԱՐՄԵՆԻԱ» հիմնադրամի տնօրեն Արման Ղուկասյանը նշեց, որ Հայաստանի հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ ներկայումս վերափոխման են ենթարկվում։ Սակայն կարևոր է հասկանալ, թե որտեղ դրանք տեղափոխել և ինչի հասնել արդյունքում, քանի որ տնտեսական համագործակցությունը հավասարման միայն մի մասն է, և երիտասարդ սերունդը այլևս չգիտի խորհրդային պատմությունը և աշխարհը ընկալում է այլ կերպ։
Քննարկմանը մասնակցել են նաև ռուս փորձագետներ։
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի նախագծերի բաժնի տնօրեն Վլադիմիր Ֆրանցուզովը նշեց, որ «աշխարհաքաղաքական անկայունության պայմաններում գիտական և փորձագիտական հանրությունը պետք է օբյեկտիվ պատկերացում կազմի ընթացիկ իրադարձությունների մասին, հակազդի ապատեղեկատվությանը և ամրապնդի երկրների միջև հումանիտար կապերը»։
Քննարկումն ավարտելով՝ Վալենտինա Կոմլևան ընդգծեց, որ Հայաստանն այսօր կանգնած է ռազմավարական ընտրության առջև, և Ռուսաստանի ու Արևմուտքի միջև առճակատման պայմաններում չեզոքություն պահպանելը անհնար է։
Կլոր սեղանի շուրջ քննարկումից հետո կողմերը համաձայնության եկան՝ շարունակելու գիտական համագործակցությունը և ընդլայնելու Երևանի պետական համալսարանի և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի միջև գործընկերությունը, այդ թվում՝ փորձագիտական հրապարակումների, երիտասարդական ծրագրերի և հումանիտար նախագծերի ոլորտներում։
Երևանում կայացած կլոր սեղանը դարձավ ռուս-հայաստանյան հարաբերությունների ապագայի վերաբերյալ անկեղծ քննարկման հարթակ՝ տնտեսական, քաղաքական և մարդկային մակարդակներում։ Հենց նման հանդիպումներն են խթանում փոխըմբռնումը, առանց որի ժամանակակից աշխարհում կայուն զարգացումն անհնար է։
