Մատներով սքեյթբորդ. մանկական խաղալի՞ք, թե՞ իսկական մարզաձև. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Ֆինգերբորդը (fingerboard՝ «մատների տախտակ») առաջացել է 1970-ականների վերջին ԱՄՆ-ում։ Այն ստեղծել են սքեյթբորդիստները, ովքեր ցանկանում էին ցույց տալ հնարքներ փոքր չափերով սքեյթբորդներով կամ զբաղվել վատ եղանակին, երբ անհնար էր դուրս գալ։ Առաջին ֆինգերբորդները պատրաստվում էին փայտից, պլաստիկից կամ թղթից, իսկ անիվները՝ ձեռքով կտրատված նյութերից։
Դրանք էլ օգտագործվում էին որպես մինի-սքեյթներ, որոնց վրա հնարավոր էր մատներով ցուցադրել տարբեր հնարքներ։ Առաջին անգամ ֆինգերբորդները լայնորեն հայտնի են դարձել սքեյթբորդներին նվիրված ամսագրերում, որտեղ դրանք կիրառվում էին հնարքների մեխանիկան ցույց տալու համար։
Հետագայում՝ 1980-ականներին, հայտնվել են ֆինգերբորդների առաջին կոմերցիոն մոդելները խաղալիքային հավաքածուներում (օրինակ՝ Hot Wheels, Powell Peralta)։
Դրանք հիմնականում պլաստիկ տախտակներ էին՝ առանց իսկական առանցքների կամ անիվների։ Այդ ժամանակ դրանք դիտվում էին որպես մանկական խաղալիք, այլ ոչ թե մարզական պարագա ունեցող իրեր։ Այնուամենայնիվ, դրանք արդեն իսկ սկսել էին ձևավորել ֆինգերբորդային խմբեր, որտեղ մարդիկ փոքրիկ ռամփներ և պարկեր էին կառուցում մրցելու համար։
Ֆինգերբորդինգի իրական բումն սկսվել է 1998 թվականին, երբ ամերիկյան Tech Deck ընկերությունն սկսել է դրանց սերիական արտադրությունը՝ ստեղծելով ճշգրիտ պատճեններ իրական սքեյթբորդներից։ Դրանք ունեին գրիպ-տեյփ, մետաղական առանցքներ, իսկական անիվներ։ Արդյունքում Tech Deck-ը դարձավ համաշխարհային հիթ՝ հատկապես դեռահասների շրջանում։
Այս շրջանից էլ սկսվեցին ֆինգերբորդինգի առաջին մրցույթներն ու մինի սքեյթ-պարկերը, որտեղ խաղացողները ցույց էին տալիս իրենց հնարքները։ Արդեն 2000-ականների սկզբին ֆինգերբորդինգը դարձավ առանձին ենթամշակույթ։
Առաջացան ձեռագործ (handmade) բրենդներ, որոնք ստեղծում էին տախտակներ փայտից, ալ յումինից և ածխածնային մանրաթելից։ Սկսեցին արտադրվել մինի պարագաներ՝ ռեյլեր, ռամփեր, արկղեր և պատնեշներ։ Ֆինգերբորդիստներն սկսեցին նկարահանել իրենց հնարքները, տարածել YouTube-ում և ֆորումներում։
Իսկ 2010-ականներին ֆինգերբորդինգը ստացավ մարզական ճանաչում։ Սկսեցին կազմակերպվել միջազգային մրցումներ, ձևավորվեցին համաշխարհային համայնքներ՝ Եվրոպայից մինչև Ճապոնիա և Ռուսաստան։
2020-ականներին ֆինգերբորդը դարձել է բարձր ճշգրտությամբ մինի-տեխնիկա։
Հազվագյուտ մոդելները սկսել են վաճառվել հարյուրավոր դոլարներով՝ որպես հավաքածուային արժեքավոր իրեր։
Հայաստանում ֆինգերբորդինգը տարածված է երիտասարդների շրջանում՝ հատկապես սքեյթբորդային համայնքներում։ Վերջին տարիներին հայտնվել են փոքրիկ մրցումներ, ինչպես նաև տեղական վարպետներ, որոնք ձեռքով պատրաստում են փայտե տախտակներ և մինի-պարկեր։ Սոցիալական ցանցերում հայկական ֆինգերբորդիստները ակտիվ են՝ հատկապես TikTok-ում և Instagram-ում, որտեղ ներկայացնում են իրենց հնարքներն ու սեփական դիզայնով ֆինգերբորդները։
Ֆինգերբորդի ստանդարտ երկարությունը 96 մմ է, իսկ լայնությունը՝ 32–38 մմ։
Որոշ մոդելներ ունեն մագնիսային անիվներ, որոնք թույլ են տալիս կատարել կայուն հնարքներ։ Ամենաթանկ ֆինգերբորդը պատրաստվել է մաքուր ոսկուց և գնահատվել է ավելի քան 10000 ԱՄՆ դոլար։ Ներկայում Գերմանիայում և Ճապոնիայում ֆինգերբորդինգը ներառված է մանկական ակումբներում՝ որպես շարժողական հմտությունները զարգացնելու միջոց։
ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
