Իմիջային աղետ. «թավշյա հեղափոխությունից»՝ տոտալ մերժում. «Փաստ»
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
mk.ru–ն իր «Փաշինյանի գլխարկը. ՀՀ վարչապետը իմիջային աղետի է ենթարկվել» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ ՀՀ քաղաքացիները կորցրել են Նիկոլ Փաշինյանին։ Նրանք երկար ժամանակ փնտրում են նրան, բայց չեն կարողանում գտնել և շփոթված են՝ որտե՞ղ է 2018 թվականի իրենց հերոսը՝ թավշյա հեղափոխության քաջարի առաջնորդը, կոռուպցիայի դեմ անզիջում մարտիկը, ժողովրդի տրիբունը, ժողովրդավարն ու բարեփոխիչը։ Դրա փոխարեն նրանք էկրանին տեսնում են մոխրագույն գլխարկով մի տարօրինակ տղայի, որը նման է խորհրդային գործարար ճանապարհորդի, ամերիկացի գանգստերի կամ փարիզ յան կլոշարի։ Նա ավտոբուսում կարկանդակներ և եգիպտացորեն է ուտում, հետևորդներին ուղարկում մատներով սարքված սրտիկներ, հեծանիվով շրջում Մոսկվայով, ապա Գյումրիով՝ վախեցնելով պատահական անցորդներին և թափառող շներին։ Ո՞վ է այդ մարդը, զարմանում են հայերը։ Հնարավո՞ր է, որ նա իսկապես նույնն է, ով գերել էր բոլորին 2018 թվականին, ով տապալեց կառավարությունը, իրականացրեց հեղափոխություն, ով խոստացավ հրաշալի նոր կյանք։ Գուցե Փաշինյանին փոխե՞լ են:
Ոչ, նա նույն մարդն է, և Հայաստանում բոլորը գիտեն դա։ Պարզապես 2018 թվականին շատերը հանկարծ մոռացան նրա իրական կերպարը։ «Թավշյա հեղափոխությունից» առաջ նա պարզապես սկանդալային լրագրող էր, փողոցային սադրիչ և մարգինալ քաղաքական գործիչ։ Հետևյալ պերճախոս փաստն է շատ բան ասում Փաշինյանի հանդեպ «ժողովրդական սիրո» մասին. 2017 թվականին, երբ նա արդեն նախկինում (2008 թվականին) եղել էր «գունավոր հեղափոխության» փորձի ժամանակ «կրակոտ հեղափոխական», ապա՝ «քաղաքական բանտարկյալ», նրա հիմնադրած «Ելք» դաշինքը խորհրդարանական ընտրություններում հավաքեց 8 %-ից էլ պակաս ձայն։ Փաշինյանն ինքը տեղ ստացավ խորհրդարանում։ Բայց առանց հեղափոխության նա դատապարտված կլիներ մինչև թոշակի անցնելը խաղալ մշտական խորհրդարանական ծաղրածուի իր դերը։ Նա ինքը լավ հասկանում էր, որ ավելին կարող է հուսալ միայն լուրջ սոցիալական ցնցումների դեպքում։ Հետևաբար, նա հույսը դրեց հեղափոխության վրա։
2018 թվականի «թավշյա հեղափոխության» ժամանակ ի դեմս Փաշինյանի հանրությունը կոստյումով, սպիտակ վերնաշապիկով և նորաձև փողկապով մաքուր սափրված պատգամավորի փոխարեն տեսավ բոլորովին այլ մարդու։ Քողարկիչ համազգեստ, մոխրագույն մորուք, բեյսբոլկա, ուսապարկ և վիրակապված ձեռքեր, որոնք լավացան հենց հեղափոխության ավարտին։ Նա նույնիսկ մի քանի տարով ավելի մեծ էր թվում։ Նա զինվոր էր, դաշտային հրամանատար, կարծես թե նոր էր դուրս եկել Ղարաբաղի ցեխոտ խրամատներից։ Այդ կերպարը ներքին ազդեցություն ունեցավ հայերի վրա, քանի որ այն շատ նման էր Հայաստանի և Արցախի ազգային հերոս Մոնթե Մելքոնյանի տեսքին, որը զոհվել էր Ղարաբաղյան առաջին պատերազմում։ Ամեն ինչ նման էր՝ մինչև ամենափոքր մանրամասները. մի լուսանկարում Մոնթեն խոսում է ռացիայով՝ ձեռքը վիրակապված, Փաշինյանի ձեռքին մեգաֆոն է՝ վիրակապված ձեռքով։ Հարվածը 100 %–անոց էր։ Այն ժամանակ անցկացված հարցումների համաձայն, ՀՀ քաղաքացիների ավելի քան 90 %-ը դրական էր գնահատում Նիկոլ Փաշինյանի նոր կերպարը։ Ավելին, հարցվածների 36,2 %-ը խորապես համոզված էր, որ նա կկարողանա լուծել երկրի հիմնական խնդիրները հաջորդ վեց ամսից մինչև մեկ տարվա ընթացքում, իսկ ևս 41,5 %-ը կարծում էր, որ նա, ամենայն հավանականությամբ, կհաջողի։ Հարցվածների միայն մոտ 5 %-ն էր կարծում, որ Փաշինյանը կձախողվի։ Ահա թե ինչ է նշանակում քաղաքական գործչի համար ճիշտ կերպար ունենալը։
Իհարկե, այդ կերպարի վրա աշխատել էր խորհրդատուների և քաղաքական ռազմավարների մի ամբողջ թիմ, որոնց անունները մենք երևի շուտ չենք իմանա։ Բանն այն է, որ գունավոր հեղափոխությունների տեխնոլոգները Հայաստանում դժվարին խնդրի առաջ էին կանգնած։ Վրաստանից և Ուկրաինայից տարբերվող բնակչությունն, ընդհանուր առմամբ, չէր հավատում լիբերալ գաղափարներին, չէր ձգտում միանալ Եվրոպային և չէր ձգտում խզել կապերը Ռուսաստանի հետ, հայրենասիրությունը անհավանական էր։ Եվ գտնվեց նրբագեղ լուծում։ Փաշինյանը, որ 2008 թվականին ապացուցել էր, որ կարող է առաջնորդել բողոքի ցույցերը, ներկայացվեց որպես զինվոր-հայրենասեր։ Պետք է ասել, որ «թավշյա հեղափոխության» ճարտարապետները շատ լավ էին ուսումնասիրել հայկական մտածելակերպը։
Բայց հիմա, կարծես, այդ թիմը փոխվել է, քանի որ Փաշինյանի կերպարը վերջերս վերածվել է լիակատար աղետի։ Նախկինում Փաշինյանը ներկայացվել էր որպես զինվորհայրենասեր, բայց նպատակներին հասնելուն զուգընթաց փոխվեց նաև նրա արտաքին տեսքը։ Նախ՝ բեյսբոլի գլխարկն անհետացավ և փոխարինվեց թվիդե գլխարկով, որը Հայաստանի վարչապետը, 1920-ականների նորաձևությանը համապատասխան, կրում է կոստյումի հետ։ Սոցիալական ցանցերում մարդիկ անմիջապես նկատեցին, որ այդ գլխարկը նրան տաքսու վարորդի տեսք է տալիս։ 2024 թվականի նոյեմբերին Փաշինյանը սափրեց մորուքը և վերջնականապես հրաժարվեց ժողովրդական զինվոր–առաջնորդի կերպարից։ Իրոք, Ղարաբաղը կորցնելուց հետո նա այլևս համոզիչ տեսք չուներ այդ դերում։ Այսպիսով, նա որոշեց վերադառնալ իր իրական կերպարին։ Մարդիկ տեսան այն Փաշինյանին, որին ճանաչում էին մինչև 2018 թվականը, և այնպիսին, ինչպիսին նա միշտ էր, չնայած ձևացնում էր, թե ուրիշ մեկն է։ Պարտվելով պատերազմում, հանձնելով տարածքներ և չկարողանալով հասնել ազգային բարգավաճման՝ Փաշինյանը խաղաղությունը հայտարարեց իր գլխավոր արժեքը, իսկ բոլոր մրցակիցներին անվանեց «պատերազմի կողմնակիցներ»։ Եվ գլխարկը դարձավ նրա նոր կերպարի մասը։
Ինչ վերաբերում է Փաշինյանի կողմից կարկանդակներ և եգիպտացորեն ուտելուն՝ նույն գլխարկով և մոխրագույն վերարկուով, ապա դա իսկական աղետ է։ Ակնհայտ է, որ գաղափարն այն է, որ ցույց տրվի առաջնորդի մտերմությունը ժողովրդի հետ։ Սակայն ինչ-ինչ պատճառներով մարդիկ դրանից չեն տպավորվում։ Ի դեպ, Փաշինյանի կողմից ենթադրաբար պատահական ճանապարհամերձ կրպակից խաշած եգիպտացորեն գնելու կադրերը լուրջ կասկածներ են առաջացնում։ Որովհետև հիմա, ասում են, նույնիսկ ռեստորաններում կուսակիցների հավաքույթներին նա իր առանձին բաժակն ունի և իր մատուցողը, որը բացառապես սպասարկում է միայն վարչապետին։ Դե ինչ, մարդկային սերը երբեմն անակնկալներ է մատուցում։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
