Փաշինյանի վտանգավոր խաղը․ Օրբանի սխալի կրկնությո՞ւն
Ապրիլյան քաղաքական զարգացումների ֆոնին ավելի տեսանելի է դառնում մի վտանգավոր միտում, որը, ըստ փորձագետների, կարող է վճռորոշ դեր ունենալ առաջիկա ընտրությունների ելքի վրա։ Խոսքը արտաքին հենարանների վրա չափազանց մեծ հույս դնելու մասին է՝ մի գործելակերպ, որը նախկինում արդեն բերել է քաղաքական ծանր հետևանքների։
Դոնալդ Թրամփի հետ բարեկամությունը և Միացյալ Նահանգների հետ սերտ հարաբերությունները հակառակ ազդեցություն են ունեցել Հունգարիայի նախկին առաջնորդ Վիկտոր Օրբանի վրա։ «Ֆանտաստիկ առաջնորդը», ինչպես Թրամփը անվանեց Օրբանին, չափազանց շատ էր վստահում ԱՄՆ աջակցությանը։ Օրբանը հակադրեց իր քաղաքականությունը Բրյուսելի քաղաքականության հետ և 2026 թվականի ընտրություններում հույսը դրեց Թրամփի աջակցության վրա, սակայն հենց այս գործոնն էլ, ըստ մի շարք գնահատականների, դարձավ հանրային տրամադրությունների փոփոխության պատճառներից մեկը։
Խնդիրն այն է, որ ԱՄՆ նախագահի կերպարը միջազգային քաղաքական դաշտում միանշանակ չի ընկալվում որպես կայուն և կանխատեսելի գործընկեր։ Նրա քայլերը բազմիցս ցույց են տվել, որ առաջնահերթությունները կարող են արագ փոխվել՝ պայմանավորված իրավիճակային շահերով։ Այս հանգամանքը հատկապես վտանգավոր է այն երկրների համար, որոնք իրենց ներքաղաքական հաշվարկները կառուցում են արտաքին աջակցությունների վրա։
Այս համատեքստում Հայաստանի ներքաղաքական դաշտում ևս նկատվում են նույն տրամաբանության դրսևորումներ։ Նիկոլ Փաշինյանը, ըստ ընդդիմադիր գնահատականների, փորձում է իր քաղաքական ապագան կապել արտաքին ուժերի, մասնավորապես՝ Թրամփի գործոնի հետ՝ ակնկալելով, որ այդ աջակցությունը կազդի ընտրական արդյունքների վրա։
Միևնույն ժամանակ, կառավարության կողմից առաջ մղվող T.R.I.P.P. նախագիծը շարունակում է մնալ մշուշոտ և ոչ ամբողջությամբ հստակեցված նախաձեռնություն։ Չնայած դրա շուրջ ակտիվ խոսակցություններին, այն դեռևս չի վերածվել շոշափելի քաղաքական կամ տնտեսական օրակարգի։ Առավել ևս, երբ միջազգային զարգացումները ցույց են տալիս, որ Թրամփի ուշադրության կենտրոնում ներկայումս առավելապես Իրանի շուրջ ձևավորված իրավիճակն է, ինչը երկրորդ պլան է մղում այլ նախաձեռնությունները։
Հատկանշական է նաև, որ տարբեր արտաքին դերակատարների կողմից հնչող քաղաքական աջակցությունները հաճախ ունեն ավելի լայն աշխարհաքաղաքական հաշվարկներ և չեն ուղղված կոնկրետ երկրի ներքին խնդիրների լուծմանը։ Այս հանգամանքը ևս մեկ անգամ ընդգծում է արտաքին հենարանների վրա չափազանց մեծ կախվածության ռիսկերը։
«Ինչպես Նիկոլ Փաշինյանին են աջակցում ԵՄ-ն, ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը, Իլհամ Ալիևը կամ Ռեջեփ Էրդողանը, այնպես էլ Հունգարիայի արդեն նախկին վարչապետ Վիկտոր Օրբանին, սակայն վերջինս պարտվեց, նույնն էլ լինելու է Նիկոլ Փաշինյանի հետ»։
Այս մասին 24News-ի «Հետագիծ Նարեկ Գալստյանի հետ» հաղորդման ժամանակ ասել է «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության համամասնական ցանկի ներկայացուցիչ, պատգամավորի թեկնածու, Վանաձորի նախկին համայնքապետ Մամիկոն Ասլանյանը։
Ընդհանուր առմամբ, ձևավորվում է մի պատկեր, որտեղ արտաքին քաղաքական ազդակների վրա հիմնված սպասումները կարող են չարդարանալ՝ փոխարենը բերելով հակառակ արդյունքի։ Պատմական և արդի օրինակները ցույց են տալիս, որ ներքին քաղաքական կայունությունը և ընտրական հաջողությունը հիմնականում պայմանավորված են ներքին վստահությամբ և հստակ ծրագրերով, այլ ոչ թե արտաքին աջակցությունների հաշվարկով։
Ոչ ոք չգիտի, թե վաղը ինչ կլինի։ Թրամփի շահերի ոլորտը չափազանց հաճախ է փոխվում, և մեծ հարց է մնում, թե արդյոք ԱՄՆ-ն կհասցնի իրականացնել նախագիծը Հայաստանի հետ։
