«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ տնօրենի տեղակալ Աշոտ Փիլիպոսյանը լրագրողներին հայտնել է, որ այս տարի արգելոց-թանգարանի հնագիտական արշավախումբը երկու հուշարձաններում՝ Մեծամորում և Զորաց քարերում, պեղումներ է անցկացրել,-հայտնում է Orer.am-ը:
Ըստ Աշոտ Փիլիպոսյանի՝ Մեծամորում աշխատանքներն ընթացել են Վարշավայի համալսարանի հնագիտության ինստիտուտի հնագիտական արշավախմբի հետ համատեղ: Պարոն Փիլիպոսյանը նշեց, որ իրենք պայմանագիր ունեն լեհական կողմի հետ և աշխատանքները իրականացնում են միասին: Նա նաև հայտնեց, որ հիմնականում աշխատանքները իրականացել են Մեծամորի քաղաքային թաղամասում:
«Բանն այն է, որ միջնաբերդը պեղվել է 1965-1990-ական թվականներին և հնագիտական նյութերը հիմնականում հայտնաբերվել են միջնաբերդի տարածքից, սակայն քաղաքային թաղամասը, որը դուրս էր միջնաբերդից, ուսումնասիրված չէր»,- ասում է Փիլիպոսյանը և հավելում, որ երջանկահիշատակ հնագետ էմմա Խանզադյանի մահվանից՝ 2005-2006 թվականներից հետո, այլևս պեղումներ այս տարածքում չեն իրականացվել: Բանախոսը տեղեկացրեց, որ պեղումները վերսկսվել են 2011 թվականին, և արդեն երկու տարի է, ինչ նրանք համագործակցում են լեհական կողմի հետ:
«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ տնօրենի տեղակալը հետաքրքիր է համարում այն, որ Մեծամորի քաղաքային թաղամասը, որը ընկած է միջնաբերդից հյուսիս, վերաբերում է երկաթի դարաշրջանին և այստեղ զարմանալիորեն բացվում են կառույցներ, որոնք իրենց կառուցվածքային առանձնահատկություններով և սոցիալական կարգավիճակով այնքան էլ ցած չեն, ինչպես միջնաբերդի կառույցները:
Փոխտնօրենի խոսքով՝ պեղված հյուսիսային հատվածներում հայտնաբերվել են սենյակներ, որոնք մոտավորապես մ.թ.ա 9-11 դարերին են վերաբերում: Ըստ նրա՝ այս սենյակների մի մասը այրված է, և ըստ որում՝ այրվել են հրդեհների հետևանքով: Աշոտ Փիլիպոսյանը հավելեց, որ որոշ սենյակներում հրդեհներն այնպես հզոր և արագ են եղել, որ տանիքը փլվել է կառույցների միջև՝ իր տակ ծածկելով բնակարաններում և կառույցներում գտնվող որոշակի մեծ նյութեր, որոնք հնարավոր չի եղել դուրս բերել:
Զորաց քարերի մասին էլ պարոն Փիլիպոսյանը շեշտեց, որ դրանք եզակի հուշակոթողներ են Հայաստանի պատմական հուշարձանների շարքում: Նա նշեց, որ քարերի վրա արված անցքերը, հավանաբար, ծառայել են քարերի տեղափոխումը հեշտացնելու նպատակին: Փիլիպոսյանը կարևորեց Պարիս Հերունու ղեկավարած արշավախմբի հետազոտության մեծ արժեքը, բայց նաև ասաց, որ Զորաց քարերը դեռևս ամբողջությամբ պեղված չեն:
Լևոն Փանոսյան