Քանի որ երբեք չեմ սիրել լուրջ դեմքով ռազմական վերլուծություններ անել, հատկապես, որ այն շատ քիչ առնչություն ունի այն ոլորտի հետ, որտեղ ես համեստ մշակ եմ հանդիսանում, գերադասում եմ խոսել փաստերի լեզվով: Քավ լիցի, ես հայկական բանակի փաստաբանը չեմ, չնայած, որ դա պատիվ կբերեր յուրաքանչյուրին, սակայն վերջին օրերին ծավալվող քննարկումների ֆոնին չէր խանգարի ծանոթանալ առկա վիճակագրությանը:
Աշխարհի լավագույն բանակի համբավ, ոչ անհիմն, իհարկե, ունեցող ՑԱՀԱԼ-ում անցած տարի եղել է տասնհինգ ինքնասպանության դեպք: Իսրայելական բանակը հայկական բանակից մեծ է մոտ երկուսուկես անգամ: Հայկական բանակում եղել է երկու նման դեպք: Ստացվում է, որ իսրայելական բանակում ինքնասպանվում է ամեն մի 12 հազարերրորդ զինվորը, իսկ հայկական բանակում յուրաքանչյուր 40 հազարերրորդ զինվորը, իսկ դա նշանակում է, որ արդյունքները գերազանցում են իսրայելականին ավելի քան երեք անգամ:
Իրավիճակը շատ չի տարբերվում նաև մարտական կորուստների պարագայում: 2014թ. իսրայելական բանակը մոտ երկու հարյուր հազարանոց մարտական խմբավորմամբ, որի կեսն էր մասնակցում ակտիվ մարտական գործողություններին, Գազայում իրականացրեց հատուկ գործողություն մոտ մեկ ու կես ամիս տևողությամբ: Արդյունքում հաջողությունների կողքին ունեցան 66 զոհ, ընդհանուր տարում՝ 70 զոհ: Նույն տարում հայկական բանակը ունեցավ մի քանի լարված ամիսներ` հունվար, հուլիս-օգոստոս, հոկտեմբեր-նոյեմբեր, որոնք առանձին միկրոպատերազմներ էին: Այս գործողությունները, իհարկե, իրար հետ ուղիղ համեմատել չի կարելի, սակայն եթե նայենք ուժերի հարաբերակցություններին և տարվա ընթացքում կիրառված զինամթերքի քանակին՝ համեմատելու եզրեր շատ կան: Արդյունքում. հայկական բանակը կորցրել է 25 զինծառայող, իսկ հակառակորդը մոտ վեց անգամ ավելի: Համեմատությունն այնպիսին է, որ բանակների քանակների հետ համեմատած կորուստները հավասար են: Իսրայելը կիրառել է մոտ երեք անգամ մեծ զորք և նույնքան էլ կորուստները շատ են հայկական բանակից: Իզուր չեն, փաստորեն, իսրայելական որոշ զինվորականներ անթաքույց ասում, որ հիանում են հայկական բանակով:
Իհարկե՛, ցանկացած կորուստ թանկ է բոլորիս համար, սակայն քանի որ գիտենք, որ պատերազմն ունի իր դաժան օրենքները՝ համակերպվում ենք: Ինչ վերաբերում է միջադեպերի հետևանքով մահացած կամ ինքնասպան եղած զինվորներին՝ չպետք է մոռանալ, որ բանակն էլ մեր հասարակության մի մասն է, որտեղ կարող են տարբեր տեսակի միջադեպեր լինել: Ընդհանուր հասարակության մոտ այդ թիվը այնքան մեծ է, որ բանակային վիճակագրության հետ համեմատելիս հասարակության մոտ առկա նման երևույթների թիվը պարզապես սահմռկեցուցիչ է: Ավելին, ի տարբերություն հասարակության այլ շերտերի՝ բանակային վիճակագրությունը դրական, դինամիկ զարգացում է ապրում, ինչը չի կարող ուրախալի և հուսադրող չլինել...
Այնպես որ, համընդհանուր վստահությունը մեր զինված ուժերի նկատմամբ արդարացված է, հատկապես այն դեպքում, որ մեր տղաները վերոհիշյալ միկրոպատերազմները փակեցին նվազագույն կորուստներով և հակառակորդի ջախջախմամբ․․․
Ապրե՛ք, տղե՛րք․․․
Վարուժան Բաբաջանյան