Երբ խոսքի ազատությունը վեր է ածվում ամենաթողության

Վերլուծական 27 Հունվար, 2015 11:09

Հատկապես վերջին շրջանում հայաստանյան ԶԼՄ-ներում և ֆեյսբուքյան հարթակում ավելի են տարածվում մի քանի վտանգավոր երևույթներ, որոնցից կուզեի նշել հատկապես երկուսը. Առաջինը, հրադադարի խախտումների և Ադրբեջանի կողմից դիվերսիոն գործողություններ իրականացնելու փորձերի հետ կապված, լրատվամիջոցների վերաբերմունքն է Պաշտպանության նախարարության տված տեղեկատվությանը: Բանն այն է, որ ոչ բոլոր լրատվամիջոցներն են բավարարվում ՊՆ-ի տեղեկատվությունը հաղորդելով, և ոմանք փորձում են գտնել այլ աղբյուրներ, ինչը իր մեջ վտանգներ է պարունակում պետական անվտանգության տեսանկյունից: Այլ իրադարձությունների դեպքում լրատվամիջոցներին կարելի է հասկանալ՝ մրցակցություն է, և յուրաքանչյուրը փորձում է իր տված տեղեկատվությամբ տարբերվել մյուսներից, իր կողմից որևէ նոր բան հաղորդել: Սակայն համաձայնվեք, որ սա այն դեպքը չէ, երբ մրցակցությունը տեղին է, ռեյտինգ հավաքելու ձգտումներն էլ՝ արդարացված, մանավանդ, եթե ՊՆ-ից բացի այլ աղբյուրներ են դառնում, օրինակ՝ Haqqin.az-ը, Day.az-ը և նմանատիպ այլ az-եր: Կարծում եմ՝ լրատվամիջոցներն այս դեպքում պարզապես պետք է սահմանափակվեն ՊՆ-ի կողմից տրամադրվող պաշտոնական տեղեկատվությամբ, եթե նույնիսկ այդ տեղեկությունը քիչ են համարում: Ամեն դեպքում, գրեթե պատերազմական այս իրավիճակում ՊՆ-ն ավելի լավ գիտի, թե ինչ է պետք հաղորդել, իսկ ինչը՝ ոչ. ՊՆ-ն պետք է որոշի շատն ու քիչը: Երկրորդ անհասկանալի, համենայն դեպս, ինձ համար անընդունելի երևույթն այն է, որ մի շարք օգտատերեր փաստացի հակահայկական դիրքորոշում ունեն սոցիալական ցանցերում՝ լինի դա միտումնավոր, թե չմտածված: Օրինակ՝ կին դիպուկահարների գործողությունների մասին լուրերի տարածումից հետո բնական է, որ շատերի կողմից պետք է կատարվեր դիպուկահարների և ընդհանրապես հայոց բանակի գովք, ինչը շատ ընդունելի և ողջունելի երևույթ է: Սակայն որոշ հայկական ազգանուն ունեցող օգտատերերին Հայոց բանակի գովքը հավանաբար նյարդայնացրեց և նրանց մոտ այն ծաղրելու (մանավանդ դիպուկահարներին ծաղրելու) անզուսպ ցանկություն առաջացավ: Մեկ այլ աբսուրդային երևույթ էլ էի նկատել ավելի վաղ. պարզվում է՝ կան նաև հայկական ազգանունով օգտատերեր, ում նյարդերին ազդում է, երբ ՊՆ-ն իր հաղորդագրություններում ադրբեջանցի սպանված զինվորների մասին հաղորդելիս օգտագործում է «ասկյար» տերմինը, և դա դառնում է ծաղրի առարկա: Տպավորություն է ստեղծվում, որ ոմանք ադրբեջանցիների մասին արտահայտվելիս հարգանք են պահանջում: Հետաքրքիր է՝ տխրահռչակ Գեորգի Վանյանը գիտի՞, որ Հայաստանում բացի իրենից ադրբեջանցիների իրավունքների պաշտպանությամբ այլ մտահոգվողներ էլ կան: Կարծում եմ, տխրահռչակը նույնպես մտահոգվելու առիթ ունի, քանի որ այս տեմպերով շարունակվելու դեպքում՝ մոտ ապագայում իր ոլորտում կարող է լուրջ մրցակիցներ, այսինքն՝ «հացին վայիս լինողներ» ձեռք բերել: Այսպիսով, Հայաստանում խոսքի ազատությունը, որը մեր վերջին տարիների ձեռքբերումներից է, ոմանց կողմից ակնհայտորեն սխալ է հասկացվել և շփոթվել ամենաթողության հետ: Այդ ամենաթողությունն իր մեջ ընդգրկում է ազգային արժեքների ծաղր, հակահայկականություն, ադրբեջանասիրություն, հակապետականություն և անվերջ, անսպառ վիրավորանքներ: Ժամանակն է, որ ազատությունն ու ամենաթողությունը սկսենք տարբերել իրարից: Կարեն Վարդանյան