«Ամերիկյան դեմոկրատիայի» տարածման արյունոտ դրվագները. մաս 1-ին (1622–1900թթ.)

Վերլուծական 10 Փետրվար, 2015 17:07

Նախորդ հոդվածում խոսեցի այն մասին, որ Ուկրաինան, ներքաշվելով արևմտյան կեղտոտ խաղի մեջ և փաստացի կորցնելով ամեն ինչ, դարձավ ԱՄՆ-ի արյունոտ պատմության հերթական դրվագը: Ավելի լավ դա պատկերացնելու և, մանավանդ, Հայաստանի համար դասեր քաղելու համար, կարծում եմ, արժի հետադարձ հայացք նետել ԱՄՆ-ի պատմությանը և ցանկով ներկայացնել «ամերիկյան ժողովրդավարության» տարածման բոլոր արյունոտ դրվագները: Ասեմ, որ հիշողության նման թարմացումը, հատկապես, օգտակար է ամերիկյան դրամաշնորհներից օգտվող և Հայաստանում որպես գունավոր հեղափոխության առաջամարտիկ «զինվորագրված» այն գործիչների և ուժերի համար, ովքեր կամ իսկապես չեն պատկերացնում, թե ում հետ գործ ունեն և ինչ հեռանկար է սպասվում Հայաստանին իրենց երազանքի իրականացման դեպքում, կամ էլ պատկերացնում են, սակայն հեռանկարը նրանց այդքան էլ չի մտահոգում: Թարգմանաբար ներկայացնեմ lnrnews.net կայքում հրապարակված ցանկը` հատված առ հատված. 1622 – հարձակում հնդկացիների վրա Ջեյմսթաունում 1635-1636 – պատերազմ հնդկացի-ալգոլկինների դեմ Նոր Անգլիայում 1675-1676 – պատերազմ հնդկացիների դեմ, որն ավատրտվեց Մասաչուսեթսի քաղաքաների գրեթե կեսի ավերումով 1792 – պատերազմ Կենտուկին գրավելու համար 1796 – պատերազմ Թենեսին գրավելու համար 1797-1800 – ծովահենական հարձակումներ Ֆրանսիայի քաղաքացիական նավերի վրա 1800 – ստրուկների ապստամբությունը Վիրջինիայում` Գաբրիել Պրոսսերի գլխավորությամբ: Արդյունքում` կախաղան էր բարձրացվել մոտ 1000 մարդ, այդ թվում՝ Պրոսսերը: Իրենք՝ ստրուկները, ոչ ոքի չէին սպանել: 1803 – պատերազմ Օհայոն գրավելու համար 1803 – պատերազմ Լուիզիանան գրավելու համար 1805-1815 – պատերազմ Աֆրիկայում.աշխարհում թմրանյութեր տարածելու ԱՄՆ-ի իրավունքը ազատ դարձնելու համար 1806 – Րիո Գրանդե (այն ժամանակ՝ Իսպանիայի տիրապետության տակ գտնվող տարածք) ամերիկյան ներխուժման փորձ 1810 – ներխուժում իսպանական Արևմտյան Ֆլորիդա 1812-1814 – պատերազմ Անգլիայի հետ, ներխուժում Կանադա 1812 – իսպանական Պենսակոլայի արևմուտքի օկուպացում 1813 – իսպանական Մոբայլ ծովածոցի գրավում, Մարկիզյան կղզիների օկուպացում 1814 – իսպանական Պենսակոլայի օկուպացում 1816 – Հարձակում Նիկոլս ամրոցի վրա Իսպանական Ֆլորիդայում 1817-1819 – Արևելյան Ֆլորիդայի օկուպացում 1824 – ներխուժում պուերտորիկյան Ֆաջարդո քաղաք 1824 – ամերիկյան դեսանտի իջեցում Կուբայում 1833 – ներխուժում Արգենտինա 1835 – մեքսիկական Թեքսասի նվաճում 1835 – ներխուժում Պերու 1840 – ներխուժում Ֆիջի 1841 – ցեղասպանության իրականացում Ուպոլու (Դրամմոնդ) կղզում 1843 – ներխուժում Չինաստան 1846-1848 – պատերազմ Մեքսիկայի հետ 1846 – ագրեսիա Նոր Գրենադայի (Կոլումբիա) դեմ 1849 – Հնդկաչինի հրետանային ռմբակոծություն 1852 – ներխուժում Արգենտինա 1853-1856 – ներխուժում Չինաստան 1853 – ներխուժում Արգենտինա և Նիկարագուա 1854 – նիկարագուական Սան Խուան դել Նորտե քաղաքի ոչնչացում 1854 – Հավայան կղզիները գրավելու փորձ 1855 – ներխուժում Նիկարագուա և այնտեղ հեղաշրջման իրականացում 1855 – ներխուժում Ֆիջի և Ուրուգվայ 1856 – ներխուժում Պանամա 1858 – միջամտություն Ֆիջիում, ցեղասպանության իրականացում 1858 – ներխուժում Ուրուգվայ 1859 – հարձակում ճապոնական Տակու ամրոցի վրա 1859 – ներխուժում Անգոլա 1860 – ներխուժում Պանամա 1863 – պատժիչ արշավախումբ է ուղարկվել Շիմոնոսեկի (Ճապոնիա) 1864 – ռազմական արշավախումբ է ուղարկվել Ճապոնիա 1865 – ներխուժում Պարագվայ, ցեղասպանության իրականացում, արդյունքում սպանվել է բնակչության 85% տոկոսը 1865 – միջամտություն Պանամայում և պետական հեղաշրջման իրականացում 1866 – հարձակում Մեքսիկայի վրա 1866 – պատժիչ արշավախումբ է ուղարկվել Չինաստան 1867 – հարձակում Միդվեյ կղզիների վրա 1868 – բազմակի ներխուժումներ Ճապոնիա 1868 – ներխուժում Ուրուգվայ և Կոլումբիա 1874 – զորքերի մուտք Չինաստան և Հավայի 1876 – ներխուժում Մեքսիկա 1878 – հարձակում Սամոայի վրա 1882 – զորքերի մուտք Եգիպտոս 1888 – հարձակում Կորեայի վրա 1889 – պատժիչ արշավախումբ է ուղարկվել Հավայի 1890 – զորքերի մուտք Հաիթի 1890 – զորքերի մուտք Արգենտինա 1891 – միջամտություն Չիլիում 1891 – պատժիչ արշավախումբ է ուղարկվել Հաիթի 1893 – զորքերի մուտք Հավայի, ներխուժում Չինաստան 1894 – միջամտություն Նիկարագուայում 1894-1896 – ներխուժում Կորեա 1894-1895 – պատերազմ Չինաստանում 1895 – ներխուժում Պանամա 1896 – ներխուժում Նիկարագուա 1898 – Ֆիլիպինների նվաճում, ցեղասպանության իրականացում (սպանվել են 600 000 ֆիլիպինցիներ) 1898 – ներխուժում Սան Խուան դել Սուր նավահանգիստ (Նիկարագուա) 1898 – Հավայան կղզիների նվաճում 1899-1901 – պատերազմ Ֆիլիպինների դեմ 1899 – ներխուժում նիկարագուական Բլյուֆիլդզ նավահանգիստ Շարունակելի Կարեն Վարդանյան