«Ամերիկյան դեմոկրատիայի» տարածման արյունոտ դրվագները. մաս 3-րդ (2001-2015թթ.)

11 Փետրվար, 2015 17:45

Հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերում ներկայացվել է «ամերիկյան դեմոկրատիա» ասվածի տարածման ամբողջ ուղին և այդ «դեմոկրատիայի» սփռման ողբերգական հետևանքները: Իսկ վերջին տարիների իրադարձությունները մեզ ավելի մոտ են, և ԶԼՄ-ների միջոցով մենք դրանց անուղղակի ականատեսն ենք եղել: Թարգմանաբար ներկայացնում եմ վերջին դրվագները՝ ըստ lnrnews.net կայքում հրապարակված ցանկի. 2001 – ներխուժում Աֆղանստան 2002 – զորքերի մուտք Ֆիլիպիններ 2003 – գործողություններ Լիբերիայում 2003 – բախումներ Սիրիայի սահմանապահների հետ 2003-2014 – պատերազմ Իրաքում 2004 — զորքերի մուտք Հաիթի 2004 — Հեղաշրջման փորձ Հասարակածային Գվինեայում 2008 — ներխուժում Պակիստան 2008 — պատերազմ Հարավային Օսեթիայում 2008-2012 – գունավոր հեղափոխություններ Եգիպտոսում 2011 — պատերազմ և գունավոր հեղափոխություն Լիբիայում 2013 — պատերազմ Սիրիայում 2014 — պատերազմ և գունավոր հեղափոխություն Ուկրաինայում Այս ցանկին հարկ է ավելացնել նաև Իրանի պատժամիջոցները, իսկ արդեն նաև՝ Ռուսաստանի Դաշնության նկատմամբ, ինչպես նաև «ամերիկյան դեմոկրատիայի» տարածման հետևանք կարելի է համարել «Իսլամական պետություն» կոչվող կառույցը, որը պատուհաս է դարձել բազմաթիվ երկրների համար, նույնիսկ արդեն՝ հենց ԱՄՆ-ի համար: Բանն այն է, որ ի սկզբանե Իսլամական Պետության գրոհայինները` որպես Սիրիայի ապստամբներ, հովանավորվել են հենց ԱՄՆ-ի կողմից՝ Բաշար Ասադի դեմ պայքարելու համար, այնուհետև իրավիճակը դուրս է եկել նույնիսկ ԱՄՆ-ի վերահսկողությունից: Արդյունքն էլ` տեսնում ենք: Ինչ վերաբերում է գունավոր հեղափոխությունների շարքին, ապա կուզեմ մի պահ կանգ առնել դրանցից մեկի վրա: Խոսքս` Լիբիայում Մոհամմար Քադաֆիի տապալման մասին է: Պարզապես կրկին ուզում եմ թարգմանաբար ներկայացնել մի փոքրիկ ցանկ` ըստ տարբեր կայքերից վերցված տվյալների, որտեղ շատ պարզ երևում է, թե ինչն էին ամերիկացիները Լիբիայում համարում Քադաֆիի ռեժիմ, ինչի դեմ էին պայքարում և ինչին եկավ փոխարինելու իրենց «դեմոկրատիան». Լիբիայում Քադաֆիի օրոք.

Բենզինը ջրից էժան էր, 1 լիտրը՝ 0,14 դոլար
Նորապսակներին տրվում էր 64 հազար դոլար միանվագ գումար` բնակարան գնելու համար
Կրթությունն ու բժշկությունն ամբողջությամբ անվճար էին
Ընտանիքի յուրաքանչյուր անդամին պետությունը տրամադրում էր ամսական 1000 դոլար դոտացիա
Գործազրկության նպաստը՝ 730 դոլար
Փակվեցին ՆԱՏՕ-ի ռազմական բազաները
Բուժքրոջ աշխատավարձը՝ 1000 դոլար
Յուրանքանչյուր նորածնի համար պետությունը տալիս էր 7.000 դոլար միանվագ հումար
Անձնական բիզնես սկսելու համար պետությունը տալիս էր միանվագ 20 հազար դոլար Արգելվեցին խոշոր հարկերը
ՀՆԱ-ն մեկ շնչի հաշվով՝ 14.192 դոլար
Կրթությունը արտասահմանում՝ պետության հաշվին
Գործում էին խանութների ցանցեր հատուկ բազմազավակ ընտանիքների համար՝ համապատասխան գներով
Ժամկետանց սննդամթերքի վաճառքի համար սահմանված էին խոշոր տուգանքներ և ձերբակալություններ
Մի շարք դեղատներում որոշ դեղեր տրվում էին անվճար
Կեղծ դեղեր պատրաստելու համար՝ մահապատիժ
Բնակարանային վարձ չկար
Էլեկտրաէներգիայի վարձ չկար
Ալկոհոլային խմիչքների վաճառքն ու օգտագործումն արգելված էին
Ավտոմեքենա և բնակարան գնելու համար տրամադրվող վարկերն առանց տոկոսի էին
Անշարժ գույքի գործակալների միջնորդական ծառայություններն արգելված էին
Ավտոմեքենա գնելիս գումարի 50%-ը վճարում էր պետությունը, զինվորականների դեպքում՝ 65%-ը Գալով իշխանության՝ Քադաֆին երկրից հեռացրեց միաջազգային կորպորացիաները
Միայն Քադաֆիի օրոք Լիբիայի հարավում ապրող սևամորթները ստացան իրավունքներ
40 տարվա ընթացքում Լիբիայի բնակչությունն ավելացավ 3 անգամ
Մանկական մահացությունը պակասեց 9 անգամ
Կյանքի միջին տևողությունը երկրում 51,5-ից հասավ 74,5 տարվա
Քադաֆին որոշում էր ընդունել դուրս հանել Լիբիան համաշխարհային բանկային համակարգից, և նրա օրինակին որոշել էին հետևել ևս 12 արաբական երկիր:

Այս ամենին փոխարինեց «ամերիկյան դեմոկրատիան»: Սա ընդամենը օրինակներից մեկն էր: Իսկ մենք ուզո՞ւմ ենք լինել հաջորդը... Կարեն Վարդանյան