Տնտեսագետը դրամի 10 % արժեզրկում է կանխատեսում
Interview
Օրերս ԱՄՆ Կենտրոնական բանկը 0,25 %-ով բարձրացրեց երկրի վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը, իսկ ԱՄՆ նախագահը վերացրեց ԱՄՆ-ից նավթի արտահանման արգելքը: Միջազգային փորձագետների կարծիքով՝ այս քայլերով ԱՄՆ-ը նպատակ ունի երկրի տնտեսությանը սպառնացող ինֆլյացիան կարգավորել: Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի բարձրացումը ենթադրում է՝ կբարձրանա նաև դոլարի փոխարժեքը համաշխարհային շուկայում: Այս ամենի հետևանքով, ինչպես աշխարհի մյուս բոլոր արժույթները, դրամը նույնպես արժեզրկման վտանգի առջև կհայտնվի։ Տնտեսագիտության թեկնածու Վիլեն Խաչատրյանը Orer.am-ի հետ զրույցում ասաց, որ չի կիսում այն տնտեսագետների կարծիքը, թե Հայաստանի տնտեսությունը կախված չէ արտաքին աշխարհից և այն վարկածը, թե Հայաստանում դոլար-դրամ հարաբերակցությունը չի ենթարկվի փոփոխությունների, այդքան էլ այդպես չէ:
«Ես կարծում եմ, որ դրամը պետք է արժեզրկվի, որվհետև եթե ամբողջ աշխարհում դոլարը թանկանում է, մեզ մոտ էլ պետք է թանկանա, քանի որ մենք դոլարից կախվածություն ունեցող երկիր ենք: Հիմա, իհարկե, դրամի արժեզրկումը Նոր տարվա գործոնով է պայմանավորված, բայց կա նաև երկրորդ գործոնը: Գուցե ավտոմատ կերպով տարադրամի փոխարժեքի կուրսը կարգավորում են՝ թույլ չտալով, որպեսզի դրամն արժեզրկվի՝ այդ ժամանակահատվածը փորձելով տեղափոխել դեպի 2016 թվական: Գուցե դա տեղի է ունենում այն պատճառով, որ եթե կրկնվի 2014-ի դեկտեմբերի սցենարը, ապա շատ դժվարին իրավիճակ կստեղծվի»,- ասում է տնտեսագետը:
Նրա խոսքով, սակայն, եթե Ղազախստանում արժեզրկվում է տենգեն, Ադրբեջանում՝ մանաթը, այսինքն՝ արտարժույթի արժեզրկման միտումն այս տարածաշրջանում կա, ուստի այնպես չէ, որ Հայաստանը խաղաղ կղզյակի կարգավիճակ ունի: «Մենք համոզվել ենք, որ 2008թ., երբ ասում էին, թե համաշխարհային ճգնաժամը կշրջանցի Հայաստանը, այդպես չեղավ, քանի որ աշխարհում ամենավատ իրավիճակում հայտնված երկրներից մեկը հենց մեր երկիրն էր: Հետևաբար, արժեզրկման միտումներ հնարավոր են և սպասվում են Հայաստանում: Իսկ եթե նույնիսկ մեզ մոտ 2015 թվականի վերջին օրերին կարողանան կարգավորել արտարժույթի փոխարժեքը, ապա 2016 թվականի ընթացքում այն հնարավոր չի լինի կարգավորել և տեղի կունենա դրամի արժեզրկում»,- ասաց Վ. Խաչատրյանը:
Խոսելով համաշխարհային հնարավոր ճգնաժամի մասին՝ տնտեսագետը նշեց, որ նավթի ներկայիս գները համընկնում են 2008 թվականի վերջին ժամանկահատվածի գների և 2009 թվականների միտումների հետ, որը նախաճգնաժամանյին իրավիճակ է ենթադրում: «Եթե դա երկար ժամանակ պահպանվի, ապա, ամենայն հավանականությամբ, համաշխարհային տնտեսության մեջ ճգնաժամն անխուսափելի կլինի»,- ասում է տնտեսագետը:
Խոսելով Հայաստանում դրամի հնարավոր արժեզրկման մասին՝ Վ.Խաչատրյանը կանխատեսում է, որ առաջիկայում այն կարող է զարգանալ հնարավոր 3 սցենարներից մեկի համաձայն: Տնտեսագետի կարծիքով՝ ամենամեղմ սցենարի դեպքում ամերիկյան 1 դոլարի փոխարժեքը կարող է տատանվել 500-510 դրամի սահմաններում: «Միջին ծանրության սցենարի դեպքում ԱՄՆ-ի 1 դոլարի փոխարժեքը կարող է տատանվել 520-530 դրամի սահմաններում, իսկ վատագույն սցենարի դեպքում ամերիկյան 1 դոլարի փոխարժեքը կարող է բարձր լինել նույնիսկ 530 դրամից, այսինքն՝ կարող ենք ասել, որ հնարավոր է դրամի 10%-անոց արժեզրկում տեղի ունենա 2016 թվականի ընթացքում»,- ասում է Վ.Խաչատրյանը:
Արմինե Գրիգորյան
