«Մինչև օրս նկարում եմ իմ կորցրած երազները». Էդվարդ Վարդանյան (ֆոտոշարք)
Interview
«Ես ունեմ իմ հեքիաթը, որը գալիս է իմ մանկությունից, իմ ծննդավայրից: Հստակ չեմ կարող ասել, թե որտեղից է գալիս միտքը, որն էլ ես պատկերում եմ իմ նկարներում՝ լուսնյակ գիշերների՞ց, թոնրատան լավաշի հոտի՞ց, թե՞ երազկոտ, աստղալից երկնքից...»,- անկեղծանում է անվանի նկարիչ Էդվարդ Վարդանյանը, ում հերթական անհատական ցուցահանդեսն օրեր առաջ բացվեց Հայաստանի նկարիչների միությունում:
Այն խորհրդանշական էր. նկարիչը դեռ վաղուց որոշել էր, որ իր 70 ամյակին հանդես է գալու նոր ցուցահանդեսով, բայց արդեն դստեր` նկարչուհի Ամալյա Վարդանյանի հետ:
Հունիսի 3-ին ՀՀ Սփյուռքի նախարարության, Հայ կանանց միջազգային ասոցիացիայի, Երևանի Գեղարվեստի պետական ակադեմիայի, Հայաստանի նկարիչների միության, «Արտ-Կովկաս» տարածաշրջանային ասոցիացիայի աջակցությամբ Նկարիչների միությունում մեծ շուքով բացվեց ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ, Երևանի Գեղարվեստի պետական ակադեմիայի կերպարվեստի ֆակուլտետի դեկան, պրոֆեսոր Էդվարդ Վարդանյանի և նրա դստեր՝ Ամալյա Վարդանյանի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը:
Միջոցառմանը մասնակցում էին ՀՀ Սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանը, պետական և հասարակական գործիչներ, արվեստագետներ: Ցուցահանդեսին Վարդանյանները ներկայացրել էին տարբեր ժամանակների ու հատկապես վերջին շրջանի աշխատանքներ:
Էդվարդ Վարդանյանի վառ ու հյութեղ գեղանկարների կողքին ներկայացված էին դստեր գրաֆիկական ու մի քանի գեղանկարչական աշխատանքներ, որոնցում կար ռոմանտիզմ, սեր ու ջերմություն, ինչպես նաեւ ռեալիզմ ու սարկազմ: Նրա ներկայացրած ծաղրանկարները մի ինքնատիպ հայացք էին այսօրվա իրականությանն ու մարդկային հարաբերություններին:
Ամալյա Վարդանյանն այսօր դասավանդում է Երևանի ճարտարապետության և շինարարության պետական համալսարանում, զբաղվում է գրքերի ձևավորմամբ. մի շարք գրքերի, այդ թվում և` մանկական, ձևավորումների հեղինակ է: Ամալյան պատմում է, որ իր գրաֆիկական աշխատանքներում պատկերված են ճամփորդական հուշեր ու մտորումներ, որոնք միաձուլվելով դարձել են շարքեր:
«Դրանցից է նաեւ փարիզյան շարքը, որը, կարծում եմ, բավական տպավորիչ է: Ես ներկայացրել եմ այն, ինչ ինքս տեսել ու զգացել եմ Փարիզում տարիներ առաջ»,- նկատում է նկարչուհին:
Նա չցանկացավ առանձնացնել իր ամենասիրելի ստեղծագործությունը. «Ստեղծագործողի համար դժվար է առանձնացնել մեկ կամ երկու գործ, քանի որ ամեն աշխատանք իր կյանքն ունի, ամեն մի ստեղծագործության մեջ մի պատմություն կա»:
Խոսելով հայրիկից ժառանգած գենի ու նկարչության հանդեպ սիրո մասին՝ Ամալյան նշում է, որ ծնողի կողմից հատուկ ուղղորդում չի եղել. «Հայրիկս երբեք չի համոզել, որ ես ընտրեմ իր ոլորտը»:
Նկարչության մեջ Ա.Վարդանյանը կարեւորում է ստեղծագործողի անկեղծությանը, կարծում է, որ յուրաքանչյուր մարդ իր «իզմն» ունի. «Յուրաքանչյուր ստեղծագործող, եթե ազնիվ է, արդեն իսկ առանձնանում է: Շատ կարեւոր է, որ չկեղծես ու չարտատպես մյուսներին»: Էդվարդ Վարդանյանն իր հերթին պատմում է տպավորությունների մասին` ասելով, որ բավարարված է նրանով, որ մարդիկ, ճանաչելով իրեն, գալիս ու դիտում են աշխատանքները:
«Այդ քայլով նրանք իրենց ակնկալիքներն են կապում նոր գործերիս հետ»,- նկատում է նա: Նկարիչն այսօրվա պես հիշում է իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը, որը տեղի էր ունեցել 1999թ-ին:
«Վաղ տարիքից մինչև օրս ես նկարում եմ իմ կորցրած երազներն ու հեքիաթները և շարունակում եմ գնալ այդ ճանապարհով»,- պատմում է նա:
Շրջելով ցուցասրահում՝ հանդիպեցինք նաեւ հայ մեծանուն բեմանկարիչ, ՀՀ ժողովրդական նկարիչ Ստեփան Անդրանիկյանին, ում համոզմամբ` Էդվարդ Վարդանյանի կտավները պարզապես գեղանկարչական հեքիաթներ են. «Էդվարդ Վարդանյանը մեր անվանի նկարիչներից է ու իմ վաղեմի բարեկամը:
Պետք է ասեմ, որ նա ինձ անչափ զարմացրեց իր հեքիաթային հոյակապ արվեստով, հեքիաթային այն իմաստով, որ մարդիկ նրա գործերին նայում են իբրև հեքիաթի: Ասեմ, որ այդ հեքիաթները շատ դուրեկան են ու գունեղ, իսկ որ ամենակարեւորն է` շատ մարդկային են:
Էդվարդի գործերին գալիս են լրացնելու իր աղջկա՝ Ամալյայի աշխատանքները, որոնք չտեսնված օրգանական կերպով ձուլվում են նկարներին ու շատ լավ դիտվում են, քանի որ նրա գործերը եւս գրված են վիրտուոզ կերպով, մեծ վարպետությամբ, գրաֆիկայի պրոֆեսիոնալ իմացությամբ: Շատ ինքնատիպ նկարազարդումներ են…
Թող Աստված նրանց առողջություն տա, որ հետագայում էլ շարունակեն բարձր գործեր կերտել»:
Սոսե Չանդոյան
