Տեսականորեն ՀՀԿ-ից բացի կայուն ու երկարաժամկետ քաղաքական սուբյեկտ դառնալու պոտենցիալ ունի միայն ՀՅԴ-ն: Ծառուկյան դաշինքը բուֆեր-կոնգլոմերատ է ՀՀԿ-ից ու առաջին լիգայից դուրս մնացած, բայց դեռ խաղալու ցանկություն ունեցողների համար, որը իր անկենսունակությունը ցույց տվեց ԱԺ անդրանիկ նիստից շատ առաջ: ԵԼՔ-ը զբաղեցնում է ընդդիմության պատվավոր տեղը, որը 2007-2012-ին զբաղեցնում էր Ժառանգությունը, 2012-2017-ին էլ ՀԱԿ-ը: Ոճական տարբերություններ բնականաբար կան, բայց մաթեմատիկական իմաստով տարբերություն չկա՝ քանակը բավարար չէ որևէ որոշում բեկելու համար ու միակ խոպան տարածքը մնում է հռետորաբանությունը և փողոցը՝ տարբեր սոցիալական դժգոհությունների ժամանակ ըմբոստացողների կողքին կանգնելը:Այսինքն փաստացի 2007-2012 թթ. Ժառանգություն, ուղղակի մի տարբերությամբ: Այն ժամանակ ՀՀԿ-ն դերաբաշխումների առումով այսօրվա պես կարգապահ չէր ու լինելով ավելի բազմաշերտ, քան հիմա է, առավելապես ներգրավված էր ներքին խմորումների, ԲՀԿ-ի հետ հակակշիռների ու երկու նախագահների միջև ազեցությունների հակադրության դաշտում: Այժմ, լինելով ավելի կուռ, ՀՀԿ-ն նաև փակել է հռետորաբանության հատվածը ՝ ԱԺ գործուղղելով հռետորական, իրավական, քաղաքական ասելիքին տիրապետող մարդկանց, որոնց հիմնական նպատակը հենց խոսելն է լինելու:
Այժմ վերադառնանք ՀՅԴ-ին: Կուսակցությունը ունի հայտարարված, բայց չօգտագործվող երկու նարատիվ, որոնց վերանայման դեպքում հնարավոր կլինի քաղաքական դաշտի մի ահռելի հատված վերցնել ՝ ազգային ու սոցիալիստական: Ապրիլյան ու հուլիսյան դեպքերի հետո ազգային, ազգայնական տարրերով հագեցած դիսկուրսը դարձել է դոմինանտ: Մի դեպքում պոզիտիվ՝ ազգ-բանակ կոտեքստում, մյուս դեպքում ՝ նեգատիվ ՝ ոչ մի թիզ հող կոնտեքստում: Վեկտորներն ու կիրառման նպատակները տարբեր են, բայց հիմքում իրար նման տեքստեր են:
Երկրորդ ՝ տնտեսական անփոփոխ իրավիճակը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ վերջին ընտրությունների հանդեպ քաղաքական ու սոցիալական ավստահության չափաբաժինը էականորեն նվազել է, բերել են մի իրավիճակի, երբ օլիգարխիա կոչվածը, կամ առաջնային կապիտալի կուտակման հիմնական սուբյեկտները հայտնվել են առավել լեգիտիմ կարգավիճակում: Դրան նպաստել է նաև ռեյտինգային համակարգը, որով փաստացի այդ կապիտալ կուտակած սուբյեկտները ստացել են առավել մեծ քաղաքական կշիռ, փաստացի լուծելով ոչ միայն իրենց, որպես մեծամասնական պատգամավորի անցողիկության, այլև ամբողջ կուսակցության ՝ կայուն մեծամասնության խնդիրը:
Կարեն Կարապետյանն իր հետ ոչ միայն կուլակաթափություն չբերեց, ինչը հրաշքի սպասման փաթեթում հայերի առաջնային ցանկություններից է միշտ, այլև ներգրավեց ռուսական օլիգարխիայի հայկական ծագում ունեցող սուբյեկտների՝ դրանով լուռ հիմնավորելով, որ տնտեսության զարգացման տեսլականները վերնախավում կապվում են բացառապես մեծ կապիտալի հետ: Տարբերությունը Կարեն Կարապետյանի ու Սերժ Սարգսյանի միջև այն է, որ այդ մեծ կապիտալի կրողները մեկի դեպքում դիտարկվում են ռուսական, մյուսի դեպքում հայաստանյան տիրույթում: Ընդհանուր վերջնարդյունքում մեծ կապիտալի դերի այսչափ կարևորումը՝ վերոնշյալ այլ հանգամանքների հետ միասին բերում է մի հայտարարի ՝ հույսը նմանատիպ մարդկանց վրա է:
ՀՅԴ-ին, այս հայտարարի դոմինանտության կոնտեքստում օգնության է հասնում իր մյուս ՝ սոցիալիստական կամ ձախական նարատիվը: Այս նարատիվի հիմնական գեներացնողները վերջին տարիներին եղել են ակտիվիստական, քաղաքացիական առանձին խմբերը, որոնք այդպես էլ էսթետիկական ու էթիկական հարթությունից դուրս չեն եկել ու որևէ ակնառու քաղաքական սուբյեկտության չեն հասել: Էկոլոգիական, քաղաքաշինական բազմաթիվ խնդիրների հետ առնչվող փողոցային ըմբոստության դրսևորումներում հենց վերջին խմբերն են եղել դժգոհության հիմնական սիմուլյատորը, բայց չուզենալով թաթախվել քաղաքական խաղերի մեջ, ստերլիզաված մնալով ակամա մարգինալացել են ու սկսել են իմաստների արտադրման փակ, ինքնաբավ շղթայում սպառվել:
Պարզ է, որ քանի դեռ ակտիվության հիմնական հույսը մեծ կապիտալն է, մանավանդ հիմա ՝ առավել լեգիտիմ պայմաններով, այդ կապիտալի դրսևորման առանձին դեպքերում մենք ունենալու ենք քաղաքացիների ըմբոստության դրսևորումներ: Կոմունիստական կուսակցության փաստացի բացակայությունը և ձախական դիրքերից հանդես եկող խմբերի մարգինալությունը այս դաշտը թողնում են պարարտ: Սա տեսականորեն: Պրակտիկորեն սրան գնալու համար նախ պետք է վերըթվարկածներս խորությամբ ուսումնասիրվեն ՀՅԴ կողմից: Հետո էլ արդեն քաղաքական կամք դրսևորվի ու հստակեցվի այդ կուսակության քաղաքական դերը:
Միայն պրոֆեսիոնալ կերպով սակարկելն ու ինստիտուցիոնալությունը բավարարում են 5-7 տոկոսի: Բայց այդ երկու գործոնները, ինչպես նաև քաղաքական պրագմատիզմը կարող են օգնել հաապատասխան քայլերի դեպքում վաղը արդեն հանդես գալ 15-20 տոկոսանոց ուժի դիրքերից:
