Հիշեցին և հարգեցին մարտի 1-ի զոհերին
SocietyԱզատության հրապարակից մեկնարկեց 2008 թվականի մարտի 1-ի արյունալի իրադարձությունների տասնամյա տարելիցին նվիրված հավաք-երթը: Այս մասին հայտնում է ORER.am-ը:
Բացման խոսքն Արամ Մանուկյանինն էր: Ելույթ ունեցավ մարտի 1-ի զոհերից Գոռ Քլոյանի հայրը՝ Սարգիս Քլոյանը:
«Այս տարիների ընթացքում մենք ամեն ինչ արել ենք, պայքարել ենք, բայց սայլը տեղից չի շարժվում: Մենք մի 2 օր առաջ լսումների էինք խորհրդարանում։ Ի՞նչ է ասել լրագրողներին նախկին դատախազ Կոստանյանը. չեն կարողանում մարտի 1-ի էջը բացահայտել մի պարզ պատճառով՝ ժողովրդի կեսն արտագաղթել է, իսկ մյուս կեսն էլ արդեն մոռացության է տվել։ Ես ուղիղ հարցրեցի Կոստանյանին՝ եթե անցնի 10-20 տարի, դուք ընդհանրապե՞ս կմոռանաք, որ մարտի 1 է եղել։ Նա ոչինչ չպատասխանեց ինձ։
Ես ուզում եմ մի օրինակ բերել։ Երեկ լրացավ Սումգայիթի ողբերգության 30-րդ տարելիցը։ Թուրքը կոտորեց հային: Մեր իշխանությունը ինչո՞վ է տարբերվում թուրքերից, որ 2008 թվականի մարտի 1-ին քաղաքի կենտրոնում գնդակահարեց ազնիվ մարդկանց»,-ասաց Սարգիս Քլոյանը:
«Աչք թարթելու նման անցան 10 տարիները, երբ Հայաստանի իշխանությունները գնդակահարեցին սեփական ժողովրդին։ Գնդակահարեցին առնվազն 10 քաղաքացու: Մեր ժողովուրդը, ինչպես հոկտեմբերի 27-ին, ետ ընկավ մի անորոշ, երկար ժամանակահատված, այնպես էլ մարտի մեկին ընկավ երկրագնդի հետամնաց երկրների շարքը։ Հայաստանը այլևս ժողովրդավար չէր, այդ օրը այստեղ գնդակահարվեց ժողովրդավարությունը, այդ օրը այստեղ գնդակահարվեց շարժումը, այն շարժումը, որը ստեղծվել էր այս հրապարակում 30 տարի առաջ։
10 տարիները ոչինչ չեն տվել՝ ի հեճուկս այն խոստումների, ի հեճուկս այն խաբեության, որ ներկայացրել են միջազգային կառույցներին, որ ներկայացրել են սեփական ժողովրդին։ Հերթով եկող նախարարներն ու դատախազները խոստումներ են տվել, որ սայլը տեղից կշարժվի, մեծ տեղաշարժ կլինի, բացահայտումներ կլինեն։ Պարզ է, որ չի եղել, և տրամաբանական է, որ չի էլ լինելու»,- նշեց Արամ Մանուկյանը։
«Դուք բոլորդ, որ այստեղ հավաքված եք, գիտեք, թե ինչ է եղել մարտի 1-ին, որն էր այդ իրադարձությունների իմաստը, և մենք այս առիթը ցանկանում ենք օգտագործել նաև դրա համար, նոր սերունդների համար, այն մարդկանց համար, ում գիտակցությունը լվացվում է իշխանական պրոպագանդայի կողմից, ցանկանում ենք թարմացնել նրանց հիշողությունը:
Այն ժամանակ իշխանությունը հասկացավ, որ քաղաքական պայքարում նա պարտվել է, և իշխանությունը պահելու այլ միջոց չի մնում, քան խաղաղ ցուցարարների գնդակահարումը, բռնի ուժով ցրումը: Մարտի 1-ը, ըստ նրա, անհատական ողբերգություն չէ, դա ողբերգություն է ամբողջ ազգի համար: Մարտի 1-ին կատարվել է պետության առևանգում մի խումբ մարդկանց կողմից, մի պետություն, որը սահմանադրությամբ և ժողովրդավարության կանոններով պետք է պատկաներ ժողովրդին, այդ դաժան սպանություններով առևանգեցին ժողովրդից»,- իր ելույթում ընդգծեց Լևոն Զուրաբյանը:
Հավաքվածներն Ազատության հրապարակից երթով շարժվեցին դեպի Մյասնիկյանի արձանի մոտ, որտեղ ծաղիկներ դրեցին:
Լևոն Փանոսյան
