Փորձելով սպառնալ Հայաստանին` ի՞նչ է ուզում կանխել Ադրբեջանը. «Փաստ»
Interview«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
Հայաստանի, Արցախի և Ադրբեջանի կողմից հնչող հայտարարությունները տեղեկատվական դաշտում որոշակի լարվածություն են առաջացրել: Վերլուծելով իրավիճակը` ադրբեջանագետ Տաթև Հայրապետյանը «Փաստ»–ի հետ զրույցում անդրադարձավ նախ Հայաստանի իշխանության դիրքորոշմանը, Ադրբեջանի հնարավորություններին ու հակամարտության շուրջ ծավալվող իրավիճակին:
«Արցախյան հետագա բանակցային գործընթացի, ինչպես նաև հնարավոր ռազմական գործողությունների վերսկսման վերաբերյալ Ադրբեջանում առկա վերաբերմունքն իրականում բավականին հակասական է: Երբ Հայաստանում իրողություններ էին փոխվում, այդ վերաբերմունքն այս երկու ամիսներին տարբեր փուլեր անցավ: Մինչև Սերժ Սարգսյանի հրաժարականը իրենց պաշտոնական մամուլը Հայաստանում կատարվելիքը փորձում էր ներկայացնել որպես շարժում, որը դատապարտում է Արցախյան հարցում Սերժ Սարգսյանի վարած քաղաքականությունը: Մասնավորապես` «այդ քաղաքականության արդյունքում Հայաստանն այնքան վատ տնտեսական վիճակում է հայտնվել, որ մարդիկ իշխանափոխության են ձգտում»: Իսկ ահա Նիկոլ Փաշինյանի` վարչապետ դառնալուց և դրան հաջորդող հայտարարություններից հետո վերաբերմունքն ու պաշտոնական ձևակերպումները բավականին փոխվեցին: Դա կապված էր նախ այն հանգամանքի հետ, որ Նիկոլ Փաշինյանն ընտրվելուց անմիջապես հետո ուղևորվեց Արցախ և հայտարարեց, որ Արցախը պետք է վերադառնա բանակցային սեղան»,–ասաց նա` ընդգծելով, որ հայտարարությունը բավականին սուր ընդունվեց Բաքվի կողմից:
«Հիմա ի՞նչն է խնդիրը: Բաքուն իսկապես լուրջ խնդիր ունի ճանաչելու Հայաստանի ներկայիս իշխանություններին և հասկանալու Արցախյան հարցում նրանց վերաբերմունքը: Անծանոթ ուժեր են, ինչից Ադրբեջանում ցայտնոտ է առաջանում: Դա ավելի է ընդգծվում մանավանդ այն դեպքում, երբ մեր կողմից ամբողջությամբ համարժեք հայտարարություններ են հնչում Բաքվից հնչող պատերազմի սպառնալիքներին: Պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի և ՊԲ նախարար Լևոն Մնացականյանի վերջին հարցազրույցներից ու հայտարարություններից հետո այսօր ադրբեջանական մամուլում անհանգիստ իրավիճակ է ստեղծվել, ինչը, կարծես, անտրամաբանական է. առավոտից երեկո իրենք սպառնալիքներ են տեղում, բայց պատրաստ չեն դրան համարժեք պատասխաններ լսել: Սովոր են, որ Հայաստանը անընդհատ պետք է հանդես գա խաղաղության դիրքերից: Սա, իհարկե, ճիշտ է և ընկալելի միջազգային հանրության կողմից»,–ասաց նա` միաժամանակ մեջբերելով Դավիթ Տոնոյանի հայտարարությունը:
«Կարևոր էր այն շեշտադրումը, որ «Հայաստանը խաղաղություն խնդրողի դերում չէ»: Ի վերջո, խաղաղությունը միայն մեզ չէ, որ պետք է, նաև մյուս կողմին է պետք: Եվ եթե ռազմական գործողություններ սկսվեն` տուժելու են հակամարտության բոլոր կողմերը: Կարծում եմ` ԱԳ նախարարների հանդիպումը դրական էր, ինչպես տեղեկացա` նախատեսվում է նաև նոր հանդիպում, բայց, ըստ իս, շատ բան ավելի հստակ կլինի Նիկոլ Փաշինյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպումից հետո: Առհասարակ, ադրբեջանցիները Հայաստանում առկա այս փուլը անցումային են ընկալում: Սպասում են հետընտրական զարգացումներին` հասկանալու իրենց վիճակը»,–նկատեց Տաթև Հայրապետյանը:
Նրա խոսքով` Արցախի շուրջ վարվող քաղաքականության առումով հետաքրքիր միտումներ կան: Ադրբեջանագետը նման կարծիք հայտնեց` հաշվի առնելով նախ Հայաստանի վարչապետի` Բրյուսելում արված հայտարարությունները:
«Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ ագրեսիա Հայաստանի նկատմամբ նշանակում է ագրեսիա ժողովրդավարական գործընթացների նկատմամբ: Դա եղել է նաև 1988 թվականին, երբ Ղարաբաղյան շարժումը ժողովրդավարական բնույթ է կրել: Այսինքն` այն մեր կողմից որևէ ագրեսիվ գործողություններով չի սկսվել, պատասխանն է եղել ագրեսիայի, որի պատճառով էսկալացիա է տեղի ունեցել: Այս մեսիջը ես կարևոր եմ համարում: Այսինքն` խնդիրը դիտել զուտ նեղ տարածքային հակամարտության տեսանկյունից և այդպես էլ ներկայացնել նաև միջազգային հանրությանը, նշանակում է` գրեթե ոչինչ չներկայացնել հակամարտությունից: Այս մեսիջները համապատասխան մարմիններին ու կառույցներին հասցնելը շատ կարևոր է: Հայաստանի նոր իշխանությունների դիրքորոշումը հստակ է. ասում են` պատրաստ ենք խաղաղ բանակցային գործընթացի, և Ղարաբաղն ի զորու է իր դիրքորոշումը հայտնել: Եթե ուզում ես լիարժեք ու երկարատև խաղաղություն, ապա պետք է կարողանաս ապահովել դա»,–նշեց նա` հավելելով, որ զուտ բանակցային գործընթացի շարունակականությունը կանխում է հնարավոր ռազմական գործողությունների հավանականությունը, բայց չի բերում երկարատև խաղաղության:
«Իսկ երկարատև խաղաղության համար ավելի համարձակ քայլեր են պետք: Ադրբեջանի իշխանություններին ուղղված այս ուղերձներն են, որ հնչում են Հայաստանի իշխանությունների կողմից: Ճիշտ է նաև այն, որ ատելություն պարունակող որևէ ելույթ չի հնչում Ադրբեջանի ժողովրդի հասցեին. ժողովուրդ ու իշխանություն տարանջատումը կարևոր է: Կարծես չեն բացառվում հնարավոր փոփոխությունները նաև Ադրբեջանում. փորձելով սպառնալ Հայաստանին` Ադրբեջանը փորձում է կանխել հնարավոր ժողովրդավարական ինչ–որ շարժում, գործողություն` ընդդեմ իր իշխանությունների: Ադրբեջանի իշխանությունները դեռ մայիսի սկզբին բավականին տագնապած էին: Այդ ընթացքում ընդունեցին օրինագծեր, որոնցով ավելի խստացրեցին գործադուլների, դասադուլների անցկացման գործընթացը, նոր տույժ– տուգանքներ մտցրեցին: Կարծում եմ` կա այդ վախը, հաշվի առնելով նաև այն, որ բուռն ներքաղաքական գործընթացներ էին զարգանում Ադրբեջանում: Բացի այդ` մարդկանց մոտ բողոքը հայտնելու միտում է նկատվում»,–եզրափակեց մեր զրուցակիցը:
Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
