Այս պահին տնտեսական հստակ տեսլական չունենք
Օրեր առաջ ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը խորհրդարանում պատասխանելով պատգամավորի հարցին, թե տնտեսական աճի տեմպերը շարունակում են գահավիժել, իսկ տարեվերջին ՀՆԱ–ի աճի տեմպերն են նվազելու, նշել էր, որ «նախկինում եղած բոլոր պնդումները տնտեսական աճի ցուցանիշների մասին՝ եղել են ֆեյք պնդումներ»: Տնտեսագետ Կառլեն Խաչատրյանն անդրադառնալով Փաշինյանի հայտարարությանը՝ նշեց, որ ըստ էության Ազգային վիճակագրական ծառայության մեթոդաբանությունը վերջին շրջանում որևէ փոփոխության չի ենթարկվել, ուստի թվերը նույն տրամաբանությամբ են հաշվարկվել: «Իմ խորին համոզմամբ, ԱՎԾ–ն մինչև կառավարության փոփոխությունը և դրանից հետո թվեր է հրապարակել, որոնք նույն սկզբունքով է հաշվարկել: Յուրաքանչյուր ցուցանիշի հաշվարկման հիմքում հստակ մեթոդաբանություն կա, որը տարիների ընթացքում մշակվել է և փորձ է արվել դրանք համադրելի դարձնել տարբեր երկրների կառույցների կողմից հրապարակվող ցուցանիշների հետ: Այս առումով, կարծում եմ, վիճվարչությունն էլ պետք է որոշակի պարզաբանում տա, թե իրականում արդյո՞ք վերջին ժամանակահատվածում մեթոդաբանական որևէ փոփոխություն եղել է, թե՞ ոչ»,– ասաց Կ. Խաչատրյանը:
Ինչ վերաբերում է տվյալների հավաստիությանը, ապա նա կարծում է, որ ԱՎԾ–ի ղեկավար կազմն այս ընթացքում չի փոխվել: Ուստի իր համար անհասկանալի է, որ եթե տնտեսական աճի ցուցանիշները ֆեյք են եղել, ապա ինչո՞ւ է ֆեյք թվեր հրապարակող կառույցն իր թիմով շարունակում աշխատել:
Խոսելով տարիներ շարունակ տնտեսական աճի ձևավորման հարցում գերակշիռ տեղ զբաղեցրած հանքարդյունաբերության ոլորտից ստացված եկամուտների մասին, տնտեսագետը նշեց, որ դա վկայում են նաև ԱՎԾ թվերը: Ու թեև, բնական է, որ կարելի է երկար բանավիճել, թե, ի վերջո, հանքարդյունաբերության հաշվին տնտեսական աճ ապահովելը լավ է, թե՝ վատ, որի մասին այս պահի դրությամբ հստակ կոնսենսուս չկա, բայց այլ առաջարկ էլ չկա:
«Եթե մենք այլընտրանք ունենք, ապա կարող ենք այլ ճանապարհով տնտեսական աճ ապահովել: Այս պարագայում, բնականաբար, որքան հանքերը քիչ շահագործվեն, այնքան լավ կլինի: Բայց եթե մենք այդ հնարավորությունը չունենք, ապա արդյո՞ք հանք փակելով, աշխատատեղեր կրճատելով երկրում սոցիալական խնդիրներն էլ ավելի չենք սրի: Սա է մյուս ծայրահեղությունը: Այսինքն, իմ կարծիքով, վարչապետի պաշտոնակատարը ճիշտ գնահատական է տվել այն իմաստով, որ տարիներ ի վեր հանքարդյունաբերությունը տնտեսության առաջ մղման գործում էական նշանակություն ու դեր է ունեցել: Բայց եթե նոր կառավարությունն այլ տեսլական ունի, ապա կարող է այդ տեսլականով առաջ շարժվել, ինչն առայժմ տեսանելի չէ»,– ասաց Կ. Խաչատրյանը:
Ինչ վերաբերում է երկրում պտուղ–բանջարեղեն արտադրելու և արտահանելու իրական հնարավորությունների և ԱՎԾ–ի կողմից այդ ոլորտին առնչվող թվերի համեմատությանը, տնտեսագետը նշեց, որ ինքը երկրի պոտենցիալն ու արտահանման ծավալները համադրելու հաշվարկներ չի կատարել: Ուստի չի կարող այս առումով որևէ բան ասել:
Իսկ հանքարդյունաբերական երկրից բարձր տեխնոլոգիաների երկիր դառնալու հեռանկարը վերջին առնվազն տասը տարիներին կառավարության բոլոր ծրագրերում մշտապես եղել է: Նշվել է գիտելիքահեն տնտեսություն ունենալու և տեղեկատվական տեխնոլոգիաները զարգացնելու անհրաժեշտության մասին: Վերջին տարիներին անգամ քայլեր են արվել այդ ուղղությամբ: Բայց այժմ ժամանակն է նաև հասկանալու, թե ներկայում ի՞նչ քայլեր են ցանկանում իրականացնել իշխանությունները այդ ուղղությունը զարգացնելու համար: Չշրջանցելով սեպտեմբերի ընթացքում արձանագրված զրոյական տնտեսական աճի թեման, Կ. Խաչատրյանը նշեց, որ ներկայում որևէ տնտեսագետ չի կարող մատնանշել գեթ մեկ տնտեսական ծրագիր, որը մոտ ապագայում կկարողանա շոշափելի արդյունք ապահովել մեր տնտեսությանը:
«Եվ սա օբյեկտիվ իրականությունն է, որովհետև կառավարությունն այս պահին շատ ավելի կարևոր քաղաքական խնդիրներ և առաջնահերթություններ ունի լուծելու և ուժերը քաղաքական կոմպոնենտի և նոր ԱԺ ընտրություններ անցկացնելու վրա է կենտրոնացրել: Դրա պատճառով տնտեսական խնդիրները մղվել են երկրորդ պլան, և փաստացի մենք այս պահին կարող ենք արձանագրել, որ տնտեսական հստակ տեսլական դեռևս չունենք»,– ասաց Կ. Խաչատրյանը:
