Թեստավորումը պետք է տարանջատենք կենդանու նկատմամբ դաժան վերաբերմունք ասվածից. Մուշեղ Միրիջանյան
Թեստավորումը պետք է տարանջատենք կենդանու նկատմամբ դաժան վերաբերմունք ասվածից. Մուշեղ Միրիջանյան
Աշխարհին շնամարտերը հայտնի են դեռ վաղուց: Հայաստանում կազմակերպվում են թեստավորում (շնամարտեր), որոնց դեմ ահազանգում են կենդանասենրենի ՀԿ-ները: Վերջերս Քանաքեռավան ձորում հերթական թեստավորումը չկայացավ, քանի-որ ՀԿ ակտիվիստներից ահազանգել են ոստիկանություն և պահանջել չեղարկել այն՝ մեջբերելով Երևանի քաղաքապետարանի ընտանեկան կենդանիներ պահելու մասին կարգը, համաձայն որի՝ շնամարտերն արգելվում են: Սակայն իրականությունն այլ է. վերոհիշյալ խնդրի հետ կապված մենք զրուցեցինք Քանաքեռավանում թեստավորում կազմակերպողներից «Հայկական լեռնաշխարհի գամփռների շնասերների ակումբ» ՀԿ նախագահ Մուշեղ Միրիջանյանի հետ:
-Պարոն Միրիջանյան ասացեք, խնդրեմ Ձեր ղեկավարած ՀԿ-ի ստեղծման պատնությունը, նպատակն ու խնդիրները:
-1990 թվականից հետո հայկական լեռնաշխարհի գամփռները սկսեցին վերանալ , քանի-որ ցուրտ ու մութ տարիներին հացի խնդիր կար, իսկ կենդանիները կերը հազիվ էին հայթայթում, բացի այդ, շատերը՝ տարբեր նպատակներով, մեր երկրից անօրինական կերպով շներին էին դուրս տանում: Մենք էլ՝ մի խումբ շնասերներով, որոշեցինք պաշտպանել ու խթանել մեր գամփռ շների տեսակը և տեստավորման ճանապարհով գտնել նրա առավելագույն հատկությունները (ինստինկ), որը կարելի է օգտագործել բազմապրոֆիլ ոլորտներում, սկսած անասնապահության խթանումից , գայլերի դեմ պայքարից, վերջացրած սահմանների հետախուզությունից: Շուրջ երկու տարի առաջ հիմնադրվեց «Հայկական լեռնաշխարհի գամփռների շնասերների ակումբ» ՀԿ-ն, որի անդամների թիվն այսօր անցնում է մի քանի հազարից ու նրա առջնային խնդիրներն ու նպատակները միտված են հայկական գամփռ (գելխեխդ-волкодав) ցեղատեսակ շների ուժեղ ու պիտանի որակների, ինչպես արդեն ասացի, բացահայտմանն ու ներգրավմանը՝ բազմապրոֆիլ ոլորտներում: Մեր պատմությունից ու էպոսից հայտնի է, որ հայոց բանակում մշտապես եղել են հայկական գամփռ շներ, որոնք մարտնչել են թշնամու դեմ և բազմաթիվ անհավանական սխրանքներ գործել: Այսօր մենք պետք է շարունակենք ավանդույթը և նորովի կիրառենք կենդանու հնարավորությունները: Գիտեք՝ գամփռ ցեղատեսակի շներն ավելի դիմացկուն են, ունեն սուր հոտառություն , հավատարիմ են և ավելի լավ կկատարեն իրանց պարտականությունները, քան գերմանական հովվաշները, լաբրադորներն և այլը: Գամփռների հնարավորությունները կարելի է օգտագործել, ինչպես ոստիկանության, այնպես էլ ՊՆ համակարգերում, քանի-որ նրանք կարող են լավ հետախույզներ, սահմանպահներ, թմրանյութեր , պայթուցիկներ որոնողներ լինել: Ես հիշեցի մի դեպք, երբ մենք հերթական մրցույթից վերադառնում էինք Օսեթիայից, սահմանին թմրանյութ փնտրող հովվաշունը նկատեց վանդակում գտնվող գամփրին՝ փախավ իր հետ տանելով կցված ծառայողին:
-Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում թեստավորումը, քանի -որ այն հաճախ անվանում են շնամարտ և բիզնես միջոց:
-Թեստավորումը թույլ է տալիս կենդանու իրական հնարավորությունները բացահայտել և նրա որակական հատկությունները պարզելուց հետո նրանց ընդգրկել ըստ նպատակների՝ գամփռները մեծ պահանջարկ ունեն անասնապահության ոլորտում ՝ գայլերի դեմ անփոխարինելի մարտնչողներ են, նրանք շատ են պետք, թե ՛ոստիկանության, թե՛ ՊՆ կառույցներում: Մենք բիզնես նպատակներ չենք հետապնդում, թեպետ աշխարհում դա ընդունված ձև է:
-Պարոն Միրիջանայն, վերջին շրջանում շնասեր մի քանի ՀԿ-ի կողմից ահազանգեր հնչեցին թեստավորման հետ կապված, ո՞րն է դրանց պատճառը:
-Պատճառները կարող են շատ լինել, բայց շնասերների իրական նպատակը, եթե կենդանիներին օգնելն ու գամփռների զարգացումը լիներ, նախ և առաջ պիտի մեզ հետ հանդիպեին, մենք էլ հանգամանալից կբացատրեինք թե , որն է մեր իրական խնդիրներն ու նպատակները և ՀԿ կանոնադրությամբ ամրագրված մեր գործառույթները: Կենդանու ինստինկը բացահայտելու և նրա որակը հասկանալու համար մի՞թե թեստավորումը չէ, եթե շունը շան հետ մարտնչելով չարյունոտվի, բա գայլի դեմ ո՞նց է պայքարելու: Պարզապես, ՀԿ-ը տարբեր ծրագրերով գրանտների ստացման ականկալիքներ ունեն, մեզ էլ որպես քավության նոխազ են դարձնում:
Ինչ վերաբերվում է կենդանու նկատմամաբ դաժանությանը, այո, մենք ևս դեմ ենք դրան, մենք երբեք ամռան ամիսներին թեստավորում չենք իրականացնում՝ գործում ենք բացառապես կենսաբանական դիտարկմամբ, հաշվի առնելով կենդանու ինստինկը: Մեր կատարած թեստավորման նպատակներից է կենդանու ֆիզիկական հնարավորությունների բացահայտումը, նրանցից ավելի լավ սերունդներ ստանալն ու վերջիններիս կիրառումը՝ մի շարք օգտակար ոլորտներում, ունենալ, մեծ պահանջարկ ունեցող, որակով և ուժեղ գամփռներ ՀՀ-ում: Մենք դաժանություն այդտեղ չենք տեսնում, հակառակը՝ կենդանին մարտնչում է կենդանու դեմ, որի շնորհիվ ի հայտ են գալիս գամփռի պահակ, զինվոր, հավատարիմ, ուժեղ լինելու հնարվորությունները՝ գայլի դեմ պայքարելու համար: Հռոմի պապից ավելի կաթոլիկ թող չձևանան: Յուրաքանչյուրը, ով հայրենիքի համար օգտակար գործ է անում՝ նա է հայրենասեր:
-«Հայկական լեռնաշխարհի գամփռների շնասերների ակումբ» ՀԿ-ն թեստավորում իրականցնելու առումով իրավական խնդիրներ ունի՞:
-Ոչ չկան:Մեր դեմ արշավող ՀԿ-ն անօրինական գործողություններ է անում, ահազանգում ոստիկանություն, որին հաջորդել է տեստավորման դադարեցումը:Ես նման հոխորտանքներ թույլ չեմ տա, փորձում են մեզ վախեցնել, բայց դրա խնդիրը չկա, քանի-որ մենք առաջնորդվում ենք մեր կանոնադրությամբ և ՀՀ օրենքներին համապատասխան: Իսկ մեզ քննադատող ՀԿ-ները ի՞նչ օրենքների ֆոնին են կատարում իրենց շնասիրությունը, որտեղ է գրված, որ շանը կարելի է կռտել (ամորձատել) կամ նարկոտիկ որոնող շանը կարելի է ճնշումների ենթարկել, նրան թմրանյութից կախվածության մեջ պահեն, ո՞ր օրենքն է թույլ տալիս մի փոքր տարածքում 70-80 տարբեր տեսակի ու չափերի կիսասոված շներ պահելը, որոնք ընդունակ են թույլին խեղդելուն:
-Ո՞րն է լինելու Ձեր ՀԿ-ի հաջորդ քայլը նման խնդիրներից խուսափելու համար:
-Ես առաջարկում եմ նախ և առաջ կլոր սեղանի շուրջ բոլոր շահագրգիռ կողմերի երկխոսություն, որպեսզի թեստավորումը տարանջատենք կենդանու նկատմամբ դաժան վերաբերմունք ասվածից: Բացի այդ, մեր ՀԿ-ի հազարավոր անդամներ ստորագրահավաք են անցկացնում և այն կներկայացվի Արդարադատության, Գյուղատնտեսության և Բնապահպանության նախարարություններին , որպեսզի օրենքով լրացվի այս բացերը: Իսկ այն ՀԿ-ները, որոնք մեր հաշվին ինքնահաստատման խնդիր են լուծում թող այլ վայրերում փնտրեն իրենց շոուն կազմակերպելու առիթներ: Հակառակ դեպքում իրանց համար շատ ծանր կլինի՝ մենք իրավական դաշտ կտեղափոխենք իրենց ագրեսիվ պահվածքի և մեր նկատմամաբ շանտաժի փաստերը:
