Ժիրայր Դադասյան. «Նախարարության պատասխանները շատ տարբեր են, իրարամերժ ու հակասող»

Երևանի Մնջախաղի պետական թատրոնի տարածքի հարցը կրկին առկախ է: Նախորդ տարի լուծում ստացած հարցը ապրիլ յան իրադարձություններից հետո ու մշակույթի նախարարության նոր կազմի պարագայում, այդուհանդերձ, դեռ շարունակում է խնդիր մնալ: Նշենք, որ 2017թ. թատրոնին էր տրամադրվել Հայաստանի Ազգային գրապալատի տարածքը: Թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Ժիրայր Դադասյանը Orer.am-ի հետ զրույցում թվարկեց այն գործընթացները, որոնք արդեն անցել էին, և ասաց, որ այժմ գործընթացը կանգ է առել:

Նախ ընդգծեց, որ կարևոր մի շեշտադրում է ուզում անել, որը կապված է վերոնշյալ գործընթացի հետ:

«Մշակույթի փոխնախարարը շարունակ ասում է, թե մեր հարկատուների կողմից 8 միլիոն դրամ է ծախսվել: Երևի տեղյակ չէ, ուրեմն տեղեկացնեմ, որ մշակույթի նախարարությունը ոչ մի լումա չի ծախսել: Քաղաքաշինության պետական կոմիտեն է մրցույթ հայտարարել՝ շեմը սահմանելով 8 միլիոն դրամ: Իսկ մրցույթը հաղթել է Վանաձորի մի կազմակերպություն՝ ընդամենը 1 մլն 300 հազար դրամ բյուջեով: Եվ այդ նախագիծը մոտ 8 ամիս արվել է ընդամենը 1 մլն 300 հազար դրամով: Չեմ հասկանում, թե ինչու են այդպիսի շեշտադրումներ արվում»,-նշեց նա:

Մի շարք գործընթացներից հետո թատրոնի ներկայացուցիչները չեն վիճարկել անգամ խնդրահարույց արտաքին տեսքի հարցը. «Բայց վերջում ունեցանք այն, ինչ ունեցանք: Հիմա էլ պատճառաբանում են, թե դա հուշարձան է: Բայց չեմ ուզում վիճել, թող «վիճի» հուշարձանների ցանկը, որտեղ այդ հասցեն, իբրև հուշարձան, չկա: Լավ, եթե ենթադրենք, որ հուշարձան է և արտաքինից ոչինչ չենք փոխում՝ ոչ բարձրացնում ենք, ոչ էլ դրսից մուտք անում, իսկ մնացածը կարո՞ղ ենք անել, թե՞ ոչ: Ամենակարևոր հարցն այդ նախագծի ներքին վերակառուցումն է, որովհետև այնտեղ ընդհանրապես ամեն ինչ փլուզված է: Իրենք պարտավորվո՞ւմ են արդյոք կիսել նախորդի այն մտադրությունը, որ թատրոնն, ի վերջո, պետք է իր տարածքն ունենա: Արտաքին հատվածին ձեռք չեն տալիս, բայց հիմա էլ հանկարծ իրենց մոտ հարց է ծագում, թե 1000 քմ-ն շատ է 30 հոգու համար: Սա մոտավորապես նույնն է, ինչ ասել, թե մեծ մարզադաշտը շատ է 22 ֆուտբոլիստի համար: Ես անգամ տարրական տրամաբանություն չեմ տեսնում պնդումների մեջ: Հազար անգամ հարցադրումներ արվեցին, էլ ոնց անենք: Իսկ պատասխանները շատ տարբեր են, իրարամերժ ու հակասող»: Ժիրայր Դադասյանը նշեց, որ վերջին ասուլիսի ժամանակ մշակույթի նախարարի պաշտոնակատար Լիլիթ Մակունցը, անդրադառնալով թատրոնի վերաբերյալ հարցին, ասել էր՝ դիմեք և կտրամադրենք հասցեներ, որն առաջարկում ենք. «Բայց մեզ առաջարկ չի արվել: Մի քանի ամիս առաջ առաջարկվել է երկու բան, որ ավելի լավ էր՝ չառաջարկվեր: Առաջարկվում էր համատեղության կարգով աշխատել: Մի բան, ինչ հիմա էլ ունենք. Մնջախաղի թատրոնը այժմ շարունակում է աշխատել Պատանի հանդիսատեսի թատրոնի շենքում»:

Դադասյանի խոսքով՝ ավանդը գնահատելու գիտակցումը, հավանաբար, պետք է աստիճանաբար գա. «Դեռ օգոստոսին միամտություն ունեցա հանդիպել նախարարության ներկայացուցիչների հետ: Ասացի, որ մենք հանրահռչակում ենք մեր մշակույթը, և միակ թատրոնն ենք, որ ամենաշատն ենք դա անում, որովհետև որակն այնպիսին է, որ կարողանում ենք դա անել ու արժանանալ անգամ «Գրան պրի» մրցանակների: Բայց ստացա հետևյալ պատասխանը՝ ինչ-որ շատ բարձր կարծիքի եք ձեր թատրոնի մասին»:

Նրա խոսքով, այսպիսի պատասխանից հետո մնում է խոսել միայն պետական թատրոնին հասանելիք տարածք ունենալու մասին: «Սա կարծես մեր արվեստի ճակատագիրն է, խաչը, որը տանում ենք: Բայց մի բան հստակ է, տարածքն անպայման լինելու է, և անիմաստ են այս խոչընդոտները, որոնք արհեստականորեն են ստեղծվում: Ի վերջո, խոսքը միայն զուտ թատրոնի շենքի մասին չէ, խոսքը մնջախաղի արվեստի զարգացման կենտրոնի մասին է: Մենք ունենք նաև խուլերի ստուդիա, նաև ներառական գործունեությամբ ենք զբաղված, միջազգային փառատոն ենք կազմակերպում»,-ասաց նա՝ շարունակելով թվարկել իրենց բոլոր աշխատանքները: 

Ինչ վերաբերում է թատրոնի շենքի հարցը ձգձգելու հնարավոր միտումներին, նա նշեց.

«Ես շատ վտանգավոր մտավախություն ունեմ: Պատճառը գուցե թաքնված է այնտեղ, որ մնջախաղի ժանրը զուտ ազգային, հայկական թատերական ժանր է, իսկ մենք զբաղված ենք այդ ժանրի ազգային ուղղվածության ուսումնասիրությամբ, զարգացմամբ: Գուցե պատճառն այն է, որ մենք ազգային թատերական տեսա՞կն ենք ուսումնասիրում, և գուցե որոշ ուժերի դա պե՞տք չէ»:

Առաջիկայում թատրոնը Մոսկվայում մասնակցելու է «Золотой Витязь» հռչակավոր միջազգային թատերական ֆորումին, որի եզրափակիչ մրցույթին էլ պետք է մասնակցի: «Դեկտեմբերի 7-ին պետք է խաղանք Ամեն Ջիգարխանյանի թատրոնի բեմում: Սա առաջին դեպքն է, երբ հայկական թատրոնը հրավիրվում է այդ ֆորումին մասնակցելու և միանգամից մասնակցելու հենց եզրափակչին: Լրջորեն պատրաստվում ենք այն կարևոր առաքելությանը, որ մեր երկրի պատիվը բարձր պահենք այդ միջազգային շատ կարևոր մրցույթում: Հիմա մենք ստեղծագործական լուրջ խնդրով ենք զբաղված՝ զուգահեռ ունենալով նաև տեխնիկական լուրջ խնդիրներ»,-ասաց նա՝ ընդգծելով, որ ստիպված ավելի շատ զբաղվում է ադմինիստրատիվ, քան ստեղծագործական հարցերով: