Ին­չո՞ւ Հա­յաս­տա­նի վար­չա­պե­տը որո­շեց Նա­պո­լե­ոն դառ­նալ

tsargrad.tv-ն «Ինչո՞ւ Հայաստանի վարչապետը որոշեց Նապոլեոն դառնալ» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանում սկսվել են հերթական հուզումները: Ինչպես ասում են, խորամանկությունը երրորդ երջանկությունն է: Այս խոսքերով է բնորոշում հայտնի հայ քաղաքագետ և տեղեկատվական դաշտի փորձագետ Աշոտ Գարեգինյանը իր երկրում տեղի ունեցած վերջին իրադարձությունները: Նա նույնիսկ այս առիթով դասական երգիծական ստեղծագործությունից համապատասխան մեջբերում է անում՝ չափազանց նման իրավիճակի պարզաբանումով. «Իսկ վերջին ժամանակներս թիվ 262-րդ սենյակում, որտեղ առաջ տեղակայված էր փոքրիկ ճաշարան, նստած է գորշ աչքերով ութ անձից բաղկացած մաքրման հարցերով հանձնաժողովը։ Նրանք ամեն օր պարտաճանաչ ներկայանում են աշխատանքի և բոլորը անխտիր կարդում ինչ-որ պաշտոնական թղթեր»: Նշենք, որ եթե որևէ մեկը մոռացել է, սա հատված է Իլ յա Իլֆի և Եվգենի Պետրովի անմահ «Ոսկե հորթ» գրքից: Քոչարյանի հանդեպ հաշվեհարդար իրականացնելու համար Փաշինյանին ժողովուրդ է պետք, քանի որ նա և նրա կուսակցությունը չկարողացան վերահսկողություն իրականացնել Հայաստանի դատարաններում: Արդյունքում վարչապետը պատերազմ է հայտարարել դատական համակարգին։ Հիշեցնենք, որ երկուշաբթի առավոտյան վարչապետն անձամբ իր կողմնակիցներին կոչ էր արել արգելափակել հանրապետության դատարանների բոլոր մուտքերը: Սա Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին կալանքից ազատ արձակելու որոշման դեմ այն քաղաքական գործչի արձագանքն է, որը, չմոռանանք, իշխանության է եկել ոչ թե զուտ անօրինական ձևով, այլ, ըստ էության, մայդանի արդյունքում: Ընդ որում, նախկին նախագահի ազատ արձակման որոշումը եղել է Լեռնային Ղարաբաղի գործող և նախկին նախագահներ Բակո Սահակյանի և Արկադի Ղուկասյանի անձնական երաշխավորությամբ։ Քոչարյանի ազատ արձակումը ավելի վաղ էր եղել, բայց մեկ ու կես օր սպասելուց հետո Փաշինյանը հանկարծ կոչ արեց մարդկանց սկսել «հեղափոխության երկրորդ և ամենակարևոր փուլը»: Մասնավորապես` դատական բարեփոխումները: Սկզբում այս «հեղափոխությունը» հաջող էր. չնայած վատ եղանակին, վարչապետի կողմնակիցները արգելափակել էին Հայաստանի գրեթե բոլոր դատական հաստատությունները: Ապա Փաշինյանը պաշտոնական հայտարարություն արեց առ այն, որ դատարանը չի արտացոլում հայ ժողովրդի կամքը: Ըստ նրա, այս համակարգում պետք է «վիրահատական միջամտություն»։ Դրանից հետո վարչապետը կոչ արեց դատական համակարգը «բուժել ավանդական ժողովրդական միջոցներով», այլ կերպ՝ ուշադիր ստուգել բոլոր դատավորներին, նրանց ունեցվածքը, քաղաքական և անձնական կապերը նախկին իշխանության կոռումպացված ներկայացուցիչների հետ և այլն, իսկ այն դատավորները, որոնց դատավճիռների առթիվ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը որոշումներ է կայացրել ընդդեմ Հայաստանի, պետք է անմիջապես հեռացվեն: Այնուամենայնիվ, այս գործողության դեմ սկսվեցին բողոքի հայտարարություններ քաղաքական գործիչների և հատկապես ընդդիմության կողմից, որոնք նշում էին Նիկոլ Փաշինյանի գործողությունների հակասահմանադրական լինելը: Իրականում միանգամայն ակնհայտ է, որ յուրաքանչյուր հեղափոխություն, այսինքն՝ բռնի իշխանափոխություն, ըստ «ընդունված» ընթացակարգերի, վաղ թե ուշ զգում է, որ պետք է զավթել իշխանության բոլոր երեք ճյուղերը, ապա հետագայում նաև չորրորդը՝ մամուլը: Ըստ Աշոտ Գարեգինյանի, վերջին տարվա ընթացքում պարզ է դարձել, որ երկիրը կառավարելը շատ դժվար ու բարդ գործ է, չի հաջողվել ունենալ ո՛չ փառքի շքերթ, ո՛չ հաղթական և մասսայական ժողովրդավարություն։ Իհարկե, անհաջողությունների պատճառները հայտարարվել են «թշնամիների չար մեքենայությունները», դիվերսիան և այլն։ Ըստ հայ քաղաքագետի, պատմական առումով Նիկոլ Փաշինյանի գործողությունները ոչնչով չեն տարբերվում «ժողովրդի փրկիչ» ներկայացած այլ նախկին հեղափոխականների կատարածից: Ո՞վ է օգնում Փաշինյանին, և ո՞ւր կտանի նա Հայաստանը: Բանն այն է, որ Հայաստանի վարչապետը փչացրել է իր հարաբերությունները նույնիսկ այն քաղաքական ուժերի հետ, որոնք աջակցել են նրան... Ո՞ւմ են պետք օրենքները, երբ կա նպատակահարմարություն: Ինչպես կարծում է հայ քաղաքագետը, Փաշինյանը պարզապես որոշակի խորամանկ հնարք է կիրառում: Քանի դեռ տնտեսությունը քայքայված է, իսկ հակառակորդները չեն ընդունում «ժողովրդի փրկիչ» լինելու հայտարարված կարգավիճակը, վարչապետը այլընտրանք չունի, քան ընդդիմությանը հակադարձել իր տրամադրության տակ եղած քաղաքական գործիքներով: Գործիքները շատ են, բայց Փաշինյանի մոտ դրանցով աշխատել ինչ- որ չի ստացվում: Ոչինչ չի հաջողվում, և արդյունքներն էլ հաճախ այն ցանկալին ու կանխատեսելին չեն լինում։ Այստեղից էլ այն գայթակղությունը, որը բնորոշ է բոլոր «ժողովրդի փրկիչներին»՝ լայնացնել գործիքակազմը։ Անմիջապես նոր նպատակ է իրականացվում, և «ժողովրդի երջանկության» համար պայքարի այս նոր մակարդակը ավտոմատ կերպով փակում է նախորդ մակարդակի ձախողումները, և եթե հաջողվում է, ապա «կրակոտ մարտիկին» դա տալիս է լրացուցիչ գործիքակազմ ապագայի համար: Ճիշտ է, պատմությունը ցույց է տալիս, որ առաջին անգամ կոնսուլի պաշտոնը ստանձնելուց հետո, անկասկած ծագում է կայսր դառնալու անդիմադրելի ցանկություն: Նշանակում է՝ դատական իշխանության նկատմամբ վերահսկողության բռնազավթումից հետո պետք է ծագի արտադատական կարգով որոշումներ կայացնելու պահանջը։ Այսինքն՝ կստեղծվեն «հեղափոխական տրիբունալներ», «եռյակ դատարաններ» և նման այլ բաներ։ Եվ այստեղ ծագում է միայն մեկ հարց, որի պատասխանը, ամենայն հավանականությամբ, մոտ ապագայում տրվելու է. արդյո՞ք Փաշինյանի՝ ժողովրդին փողոց դուրս բերելը և բազմությանը ապավինելը հայտ է ամբողջ իշխանության բռնազավթման համար, թե՞ ուղղակի խորամանկություն է, որը նպատակ ունի ուշադրությունը շեղել նրանից, ինչ տեղի էր ունեցել՝ իշխանության զավթում՝ գործող Սահմանադրությունը շրջանցելով, որը բերել է միայն մեկ դրական արդյունքի, այն էլ՝ միայն անձնական՝ Փաշինյանի համար։ Իսկ գուցե կա երրորդ պատճառը՝ հետաձգել հանդիպումը գորշ աչքերով իր կարծեցյալ ընկերների հետ:

Կամո Խաչիկյան