«Արցախցիներն իրենց վերջին հույսը առաջիկա նախագահական ընտրությունների հետ են կապում». Դավիթ Գալստյան
InterviewԱրցախի «Արդարություն» կուսակցությունն օրերս հայտարարություն էր տարածել և հայտնել էր, որ դեմ է Արցախի Հանրապետության իշխանությունների՝ երկիրն անծրագիր ու անհեռանկար կառավարելուն, որն արդեն շարունակվում է երկար տարիներ:
Կուսակցության ներկայացուցիչների կարծիքով երկրի զարգացման առաջնային հարցն ապագայի հստակ տեսլական ունենալն է, և այդ ուղենիշով երկիրն օր-օրի զարգացման տանելու կարողությունը: Մինչդեռ իրենց կարծիքով Արցախը ոչ միայն դոփում է անցյալում, այլև իշխանությունների կողմից առաջընթացի որևէ քայլ չի իրականացվում:
Հայտարարության շարժառիթները պարզելու և արցախյան ներքաղաքական կյանքի մասին առավել մոտիկից տեղեկանալու համար Orer.am-ը զրուցել է Արցախի «Արդարություն» կուսակցության հիմնադիրներից Դավիթ Գալստյանի հետ, ով նաև կուսակցության հաշվիչ հանձնաժողովի նախագահն է:
- Պարոն Գալստյան, Ձեր կուսակցությունն օրերս հայտարարություն էր տարածել, որով դատապարտում էր ներկա իշխանությունների կողմից վարվող քաղաքականությունը: Ո՞րն է նման հայտարարություն տարածելու հիմնական դրդապատճառը:
- Երկար ժամանակ է, որ Արցախի Հանրապետության ոչ մի գերատեսչություն, բացառությամբ մեկ կամ երկուսի, չունի ոլորտի զարգացման առաջիկա երեք կամ հինգ տարիների ծրագիր: Հասկանալի չէ, թե իշխանություններն ինչ են անում ոլորտները զարգացնելու ուղղությամբ և ինչպես են փորձում զարգացնել տարբեր ոլորտները: Այս պայմաններում հնարավոր չէ նաև հասկանալ, թե այս ընթացքում ինչ առաջընթաց է գրանցվել: Փոխարենը պահի թելադրանքով են կառավարում երկիրը, և որտեղ խնդիր է ծագում, այդ հարցը լուծում են ու ձեռքները լվանում, իսկ խորքային հարցերը այդպես էլ մնում են չլուծված:
- Գուցե դա պայմանավորված է նրանով, որ Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանի պաշտոնավարման վերջին տարին է, և քանի որ ինքն այլևս չի առաջադրվելու, ուստի շատ հարցերի այսրոպեկան մոտեցում է ցուցաբերվում:
- Գործող նախագահին սատարող քաղաքական ուժն առաջիկա նախագահական ընտրություններին իշխանության ղեկավարումը կրկին շարունակելու հայտ է ներկայացրել: Բացի այդ, ժողովրդի առջև հաշվետու է ոչ միայն երկրի նախագահը, այլև նրան սատարող բոլոր այն քաղաքական ուժերը, որոնք ընտրությունների ժամանակ նախագահի կողմից ներկայացված ծրագրին հավանություն են տվել: Բայց, կյանքը ցույց տվեց, որ ներկայացված ծրագրի հիմնական մասը չի իրականացվել, իսկ իրականացված ծրագրերն էլ վերագրում են իրենց: Մենք դեմ ենք նման քաղաքականությանը: Սա նորություն չէ: Տևական ժամանակ է նման մոտեցում է ցուցաբերվում: Ուշագրավ է, որ բոլոր այն քաղաքական ուժերը, որոնք այս պահին արդեն իսկ առաջիկա ընտրություններին մասնակցելու հայտ են ներկայացրել, ծրագրերից չեն էլ խոսում: Դրա փոխարեն պայքարն անձերի միջև է ընթանում, որոնք ամեն կերպ՝ քաղաքական հայտարարություններ անելով փորձում են դիվիդենտներ շահել և դրանով մեկը մյուսի դիրքերը թուլացնել:
- Այսինքն՝ ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Արցախում ընտրությունների ժամանակ հիմնականում ոչ թե ծրագրերն են մրցում, այլ անձե՞րը:
- Այդ պատճառով էլ ունեցանք 2018 թվականի ապրիլ: Այն ցույց տվեց նաև, որ միայն անձերով հնարավոր չէ երկիրը կառավարել, և եթե ծրագրեր չկան, ապա անձերն ինչքան էլ հզոր լինեն, ոչինչ էլ չեն կարող անել երկիրն առաջընթացի ճանապարհով տանելու համար: Այդ ամենը ցույց տվեց նաև, որ պայքարը պետք է ծրագրերի միջև ընթանա, ոչ թե անձերի: «Արդարություն» կուսակցությունը հստակ ծրագիր է մշակել, մանրամասն նշելով, թե որ ոլորտում ինչ պետք է իրականացնի՝ ինչպես մոտ ապագայում, այնպես էլ հեռավոր ապագայում:
Միևնույն ժամանակ միանալով «Հանուն Արցախի» համազգային շարժմանը այս պահին ուսումնասիրություններ ենք իրականացնում սահմանամերձ գյուղերում ու համայնքներում, պարզելու համար, թե այս ընթացքում ինչ ծրագրեր են իրականացվել իշխանությունների կողմից: Արդեն իսկ պարզել ենք, որ տարիների ընթացքում գյուղերում ոչ մի փոփոխություն էլ տեղի չի ունեցել: Նույնիսկ կենսական նշանակություն ունեցող հարցերն են բարձիթողի վիճակում մնացել: Խոսքը առաջնային նշանակություն ունեցող՝ ջրի, ճանապարհների կառուցման և այլ աշխատատեղերին է վերաբերում, էլ չենք ասում ավելի ծավալուն ծրագրերի մասին:
- Իսկ արցախցիների շրջանում կուսակցություններից ծրագրեր ներկայացնելու պահանջ կա՞, թե՞ հիմնականում առաջնորդվում են անձերով:
- Հանդիպումների ժամանակ հարցադրումներ են լինում, թե գործող իշխանություններին սատարող կուսակցություններն մինչ օրս ի՞նչ են արել: Եվ, հետաքրքիրն այն է, որ ստանում են բավական լղոզված պատասխան իշխող կուակցությունների ներկայացուցիչների կողմից: Ստացվում է, որ որևէ մեկը կամ քաղաքական որևէ ուժ պատասխանատվություն չի կրում երկրում ստեղծված իրավիճակի համար, իսկ այն քաղաքական ուժերը, որոնք նախորդ ընտրությունների ժամանակ սատարել են գործող նախագահին, չեն կարողանում իրենց բաժին պատասխանատվությունը ստանձնել ու պատասխանել այն հարցին, թե ինչու են բոլոր ոլորտներում ձախողվել:
Ստացվում է, որ անհատները քաղաքական դաշտն օգտագործում են իրենց անձնական շահերը սպասարկելու համար, զբաղեցնում են քաղաքական պաշտոններ, խնամի, ծանոթ բարեկամ սկզբունքով յուրայիններին ապահովում են աշխատատեղերով և դրանով սահմանափակվում են: Այդ պատճառով էլ գերատեսչությունների աշխատանքն առաջ չի գնում: Բացի այդ, անխնա օգտագործվում են նաև ջրային և անտառային ռեսուրսները, և որևէ ծրագիր չկա, թե ինչ քանակությամբ ու տրամաբանությամբ պետք է այն օգտագործվի: Այսինքն, ամեն ինչ անխնա վատնվում է, առանց հաշվի առնելու, որ երկրի ռեսուրսները սահմանափակ են և դրանով իսկ անվերապահ վնաս են հասցնում բնությանը:
Եվ, ամենակարևորը՝ բնությունը միայն ներկա սերնդին չի պատկանում, այլ նաև գալիք սերունդներին: Ու եթե այսպես շարունակվի, ապա հետագայում դժվար կլինի կորցրածը վերականգնել: Ուստի Արցախում պետք է մոտեցումները փոխվեն, քանի որ երկիրը բարձիթողի վիճակում է և այսպես շարունակել այլևս հնարավոր չէ: Սա հասարակության պահանջն է: Մարդիկ ուզում են տեսնել ու համոզվել, որ այլևս անտեր չեն իրենց երկրում: Հասարակությունն իր վերջին հույսը կապում է 2020 թվականի ընտրությունների հետ և ցանկություն ունի ամեն ինչ անել, որպեսզի իշխանությունները հերթական անգամ չվերարտադրվեն: Նույնիսկ արտագաղթելուն պատրաստ արցախցիներն են իրենց հույսը կապում առաջիկա ընտրությունների հետ, ուստի հաջորդ տարվա մարտին պարզ կդառնա, թե երկրից արտագաղթողներն ինչ որոշում կկայացնեն:
Արմինե Գրիգորյան
